Thực hiện Thông tư số 24/2009/TT-BQP ngày 27-5-2009 của Bộ Quốc phòng về việc quy định và hướng dẫn định mức, tiêu chuẩn đời sống văn hóa, tinh thần trong Quân đội nhân dân Việt Nam, thời gian qua công tác bảo đảm tiêu chuẩn các ấn phẩm báo chí cho bộ đội ở các cơ quan, đơn vị trong toàn quân đã có nhiều chuyển biến tích cực. Cán bộ, chiến sĩ cơ bản đã được hưởng đầy đủ tiêu chuẩn sách báo theo quy định. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, việc khai thác, sử dụng báo chí ở không ít đơn vị cơ sở vẫn còn nhiều hạn chế, chưa mang lại hiệu quả thiết thực.

Trong thư gửi về chuyên mục “Ý kiến chiến sĩ” mới đây, Trung sĩ Đinh Quang T., học viên một trường sĩ quan quân đội viết: “Chỉ huy đơn vị tôi rất “lười” đọc báo. Vì thế anh ít quan tâm động viên, khuyến khích học viên học hỏi, tìm hiểu tri thức qua các loại sách, báo. Việc duy trì chế độ đọc báo, nghe tin ở đơn vị chưa nghiêm và hiệu quả không được như mong muốn…”.

Có dịp đi tìm hiểu thực tế ở một số đơn vị cơ sở, chúng tôi thấy bên cạnh nhiều đơn vị tổ chức, duy trì khá tốt chế độ đọc báo, nghe tin thì cũng còn không ít nơi chưa thực sự chú trọng hoạt động bổ ích này. Nguyên nhân có nhiều: Do lãnh đạo, chỉ huy đơn vị nhận thức chưa đúng, chưa đủ về ý nghĩa, tác dụng của việc đọc báo, thông tin thời sự đối với công tác định hướng tư tưởng, giáo dục, quản lý bộ đội; việc kiểm tra, chấn chỉnh của cấp trên chưa kịp thời, kiên quyết … Song có lẽ, “nguyên nhân của mọi nguyên nhân” đúng như ý kiến của Trung sĩ Đinh Quang T. là do bản thân một số lãnh đạo, chỉ huy đơn vị cơ sở…“không thích” đọc báo.

“Cán bộ nào, phong trào ấy”. Vì chỉ huy “không thích” đọc sách, báo nên cũng chẳng mấy quan tâm đến văn hóa đọc ở đơn vị. Việc tổ chức đọc báo, nghe tin theo quy định, nếu không “được” lãnh đạo, chỉ huy cấp trên kiểm tra, nhắc nhở thì những cán bộ này thường “khoán trắng” cho đồng chí trực ban. Tác dụng, hiệu quả của buổi đọc báo vì thế rất hạn chế. Đời sống văn hóa tinh thần của bộ đội có phần giảm sút… Thêm nữa, có một thực tế là, phần lớn những cán bộ "lười" đọc sách báo thường có phông văn hóa, kiến thức, hiểu biết xã hội, tầm suy nghĩ…  hạn chế, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng, hiệu quả công tác. Tâm sự với chúng tôi, nhiều chiến sĩ cho biết: “Trong các buổi học tập, sinh hoạt, nếu người cán bộ chủ trì biết “lồng” những kiến thức văn hóa, xã hội, quân sự… vào nội dung truyền đạt thì chúng em ai cũng thích, cũng hứng thú tiếp thu. Mong rằng lãnh đạo, chỉ huy đơn vị nào cũng làm được như thế… ”. Rõ ràng, nếu không có “văn hóa đọc”, không chịu khó tìm hiểu, tích lũy kiến thức từ sách, báo thì người cán bộ, chỉ huy không thể đáp ứng được yêu cầu chính đáng nói trên của các chiến sĩ.

Với kinh nghiệm hàng chục năm làm công tác giảng dạy, Đại tá Phạm Công Chiển, Chủ nhiệm Khoa Pháp luật, Học viện Biên phòng khẳng định, sách báo thực sự là những “người thầy, người bạn của mỗi người”. Sách báo không những làm giàu kiến thức cho bản thân mà còn hỗ trợ tích cực trong quá trình công tác. “Trong quá trình giảng dạy, tôi thường lấy những tình huống pháp luật đăng tải trên báo làm ví dụ để minh họa cho học viên. Việc làm này đem lại hiệu quả cao vì học viên tiếp thu bài giảng tốt hơn qua các ví dụ thực tế…” - anh cho biết.

Bộ đội Trường Sa đọc báo trong giờ nghỉ

Thiết nghĩ, báo chí là kênh thông tin rất bổ ích. Việc “không thích” đọc báo, chưa quan tâm đúng mức tới việc tổ chức khai thác, sử dụng hiệu quả sách, báo của một bộ phận cán bộ cơ sở không những ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống văn hóa tinh thần của bộ đội, làm bản thân người cán bộ bị “tụt hậu” về kiến thức văn hóa, xã hội, ảnh hưởng đến chất lượng, hiệu quả công việc mà còn gây lãng phí lớn vì kinh phí mua sách, báo ở đơn vị hằng năm là rất lớn. Chủ động dành thời gian để đọc sách báo, xây dựng “văn hóa đọc” không chỉ nhằm nâng cao kiến thức mà đó còn là thể hiện ý thức học tập, rèn luyện của cán bộ, đảng viên. Mong  rằng, các đồng chí cán bộ dù ở bất cứ cấp nào cần nhận thức rõ điều đó để khắc phục “bệnh” lười đọc sách, báo.

Bài và ảnh: Nguyễn Trung Kiên