Theo chủ trương của Bộ Giáo dục và Đào tạo: từ năm học 2006 - 2007 bắt đầu thực hiện phân ban ở bậc trung học phổ thông (THPT) gồm 3 ban: khoa học tự nhiên (KHTN), khoa học xã hội (KHXH) và ban cơ bản.

Hải Phòng có 56 trường THPT, trong đó có 38 trường công lập và 18 trường ngoài công lập. Thực tế cho thấy, tỷ lệ học sinh đăng ký vào các ban chênh nhau khá nhiều. Phần lớn học sinh các trường đăng ký chọn ban KHTN. Theo ông Đỗ Thế Hùng, Phó giám đốc Sở Giáo dục-Đào tạo Hải Phòng: việc triển khai phân ban trên địa bàn không có vướng mắc gì lớn. Tuy nhiên, khó khăn nhất hiện nay là các trường không đủ điều kiện đáp ứng tất cả các chủ đề tự chọn của học sinh. Trên cơ sở điều kiện hiện có, các trường chỉ đáp ứng một phần yêu cầu tự chọn của học sinh, chủ yếu là các môn nâng cao phù hợp với chọn khối thi đại học.

Ngoài các môn học bắt buộc theo chương trình chuẩn, ban KHTN học nâng cao 4 môn: toán, vật lý, hóa học, sinh vật; ban cơ bản nâng cao 3 trong số 8 môn (toán, vật lý, hóa học, sinh học, ngữ văn, lịch sử, địa lý, ngoại ngữ); ban KHXH học nâng cao 4 môn: ngữ văn, lịch sử, địa lý, ngoại ngữ. Tuy nhiên, nhà trường sẽ căn cứ vào điều kiện giáo viên, cơ sở vật chất… để quyết định tổ chức thực hiện việc dạy học tự chọn đối với 3 ban trên. Đây là năm học đầu tiên môn tin học được đưa vào danh mục các môn học bắt buộc. Đến nay, hầu hết các trường THPT đều thiếu giáo viên tin học, trong khi đó chỉ tiêu biên chế của ngành có hạn, khiến các trường gặp không ít khó khăn.

Ông Nguyễn Văn Tuấn, Phó hiệu trưởng Trường THPT Ngô Quyền, Hải Phòng cho biết: năm 1993 trường đã được Bộ thí điểm thực hiện phân ban. Trên cơ sở lấy ý kiến của giáo viên và nguyện vọng của phụ huynh học sinh, thực tế cho thấy phần lớn hướng sang ban KHTN vì họ sợ sau này con em mình học lệch, sẽ rất khó khăn trong việc thi đầu vào đại học. Đầu năm học 2006 - 2007, trường Ngô Quyền tuyển 15 lớp khối 10 với hơn 760 học sinh, trong đó ban KHTN có 11 lớp, ban cơ bản 2 lớp và 2 lớp KHXH. Khi trường tiến hành chia lớp, phụ huynh học sinh ở 2 lớp KHXH đồng loạt làm đơn xin được đổi sang ban cơ bản. 4 lớp ban cơ bản này lại được chia thành 2 nhóm gồm: 2 lớp nâng cao toán, vật lý, hóa học và 2 lớp nâng cao toán, ngữ văn, ngoại ngữ. Như vậy, đến thời điểm này, trường Ngô Quyền chỉ tồn tại 2 ban KHTN và cơ bản.

Trường THPT Lê Quý Đôn có 21 lớp 10 với khoảng 1.000 học sinh, tập trung hết vào ban cơ bản. Nhà trường cho rằng: ban cơ bản có thể dùng SGK nâng cao của 1 đến 3 môn trong số 8 môn phân hóa, các môn còn lại học SGK chương trình chuẩn. Theo đó, ban cơ bản rất phù hợp với thực tế. Tùy đối tượng, trình độ học lực, học sinh có thể học chương trình chuẩn và nâng cao phù hợp với khối thi đại học.

Riêng trường THPT dân lập Hàng hải có cách lựa chọn khác với đủ 3 ban KHTN, KHXH và cơ bản. Tuy nhiên, với những ưu thế của ban cơ bản, có thể dự đoán sang năm học sau, khả năng sẽ chỉ còn duy nhất ban cơ bản, vì thực tế đã trở thành "ban trong ban", không cần thiết phải có ban KHTN và KHXH!?

Qua một tháng triển khai phân ban đại trà lớp 10 ở Hải Phòng, thực tế đã nảy sinh nhiều vấn đề mới. Nỗi trăn trở, lo lắng không chỉ đối với phụ huynh, học sinh mà cả trong đội ngũ giáo viên trực tiếp giảng dạy, bởi, vẫn còn đó dư âm của phương pháp dạy và học cũ, không thể đổi mới một sớm một chiều. Song, phân ban mới chỉ là một việc. Vấn đề cốt lõi là thực hiện được việc "học thật, thi thật, chống phương pháp đọc chép và nói không với tiêu cực trong thi cử" do Bộ Giáo dục - Đào tạo vừa triển khai trong năm học 2006 - 2007 để tạo bước đột phá mới trong cả hệ thống giáo dục của cả nước nói chung và Hải Phòng nói riêng.

ĐOÀN MINH HUỆ