Cổng trường THPT Đinh Tiên Hoàng

Tháng 8 vừa qua, khi học sinh  cả nước đang chuẩn bị tựu trường, chúng tôi tìm đến Trường THPT Đinh Tiên Hoàng, huyện Sơn Tây, một trường miền núi xa xôi, khó khăn nhất tỉnh Quảng Ngãi, cách trung tâm tỉnh lỵ hơn 80km về phía tây bắc. Trường Đinh Tiên Hoàng này từng nổi tiếng cả nước, được nhiều người biết đến, với sự kiện không có học sinh nào đỗ tốt nghiệp trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2007, năm đầu tiên thực hiện chủ trương “hai không” của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Ấn tượng đầu tiên của tôi về ngôi trường này là cái cổng ngõ sơ sài, tạm bợ bằng vài cây tre đã gần mục. Có lẽ, đây là Trường THPT cuối cùng của tỉnh Quảng Ngãi có cổng bằng tre nứa. Thầy Bùi Thế Giới, Hiệu trưởng Trường Đinh Tiên Hoàng nói như thanh minh: “Đã mấy lần đi xin kinh phí để làm lại cổng ngõ cho đàng hoàng nhưng cấp trên vẫn chưa duyệt. Phải chờ đó”.

Về cơ sở vật chất, hiện có 8 phòng học cấp 3, ba phòng bộ môn, một phòng thư viện, một nhà công vụ giáo viên, một nhà nội trú cho học sinh. Nhìn chung là kiên cố, bảo đảm đủ về số lượng cho công tác dạy và học của thầy và trò. Điều đặc biệt nữa, khoảng sân trường, thuộc dãy nhà hiệu bộ ở phía bắc, mọc lên nhiều cây đu đủ.

Thầy Giới bật mí: “Những  trái đu đủ kia sẽ là nguồn thực phẩm chính cho anh em chúng tôi vào mùa mưa lụt đấy, vì khi đó các tuyến đường đều bị sạt lở trầm trọng, thung lũng này bị chia cắt và bao vây, không đi đâu được”.

Thầy Giới cho biết thêm, nỗi bức xúc triền miên của nhà trường là, từ ngày thành lập đến nay, nguồn nước dùng cho sinh hoạt chưa bảo đảm chất lượng vệ sinh. Do cách xa khu dân cư, không thể có nguồn nước sạch của huyện đưa vào được. Xài hết nước mưa, phải dùng nước sông bẩn đục. Mô-tơ bơm nước từ sông Đắc Rin lên, mặc dù có bể chứa nhưng nước đục vẫn hoàn đục. Hiện nay, trên dòng sông này đang ngăn dòng, làm thủy điện và thi công đường Trường Sơn Đông thì nguồn nước lại càng thêm tệ hại. Do đó, ai dám bảo đảm rằng nhiều thầy, cô giáo và học sinh ăn ở lâu ngày tại trường sẽ không bị nhiễm bệnh từ nguồn nước ấy.

Trường Đinh Tiên Hoàng được thành lập năm 2004, sau 10 năm tái lập huyện Sơn Tây. Buổi đầu được 177 học sinh, chia thành 5 lớp, với 10 giáo viên, thiếu giáo viên dạy địa. Số lượng học sinh ở đây có dấu hiệu giảm sút hằng năm, năm học vừa rồi chỉ còn 139 học sinh. Được biết, toàn huyện Sơn Tây có hơn 17 nghìn dân, trong đó 90% là người dân tộc thiểu số. Từng ấy nhân khẩu mà chỉ có bấy nhiêu học sinh theo học cấp 3 quả là một tỉ lệ quá thấp. Thầy Giới chỉ rõ nguyên nhân: Do điều kiện kinh tế còn quá khó khăn, cái đói, cái khổ, cái lạc hậu cứ vây quanh, khiến đồng bào chưa quan tâm đến chuyện học hành của con em. Hơn nữa, việc học tập, tiếp thu của học sinh hạn chế nhiều.

 Kể từ khi thi tốt nghiệp THPT đi vào nền nếp, thì kết quả tốt nghiệp của trường luôn xếp vào diện thấp nhất cả tỉnh, cả nước. Năm 2007 là 0%, năm 2008 và 2009, chưa có năm nào đạt tỉ lệ hơn 10% đỗ tốt nghiệp. Chuyện thi đỗ đại học, cao đẳng đối với học sinh xứ này lại càng trở nên xa vời. Do tình hình thi khó, bị “rớt như sung” nên nhiều em đâm nản, “sợ” không dám đi học nữa.

Trường hiện có 16 cán bộ, giáo viên, trong đó 5 giáo viên là người dân tộc thiểu số. Nhìn chung, họ có tuổi đời còn khá trẻ, kinh nghiệm chưa cao, điều kiện để học hỏi còn hạn chế. Phần lớn là các thầy, cô giáo từ dưới đồng bằng lên, chịu đựng muôn vàn thiệt thòi, thiếu thốn. Dù chế độ phụ cấp có khá hơn dưới đồng bằng nhưng trong tư tưởng, nguyện vọng sâu xa của thầy cô ở dưới xuôi lên đây là xong thời hạn cống hiến 4-5 năm sẽ xin về đồng bằng.

 Năm học mới này Trường THPT Đinh Tiên Hoàng tuyển vào lớp 10 được hơn 120 em, tổng cộng toàn trường có khoảng 230 học sinh. Số lượng ban đầu có nhích lên so với mọi năm, đây là tín hiệu vui. Nhưng để giữ được số học sinh ấy đến cuối năm là chuyện không hề đơn giản, và nâng cao chất lượng giáo dục để có được 20% đỗ tốt nghiệp trong năm nay ở nơi đặc biệt này lại càng khó hơn gấp trăm nghìn lần.      

Bài và ảnh: ĐỖ TẤN NGỌC