QĐND Online - Hiện nay, bệnh “tay, chân, miệng” đã và đang bùng phát mạnh tại Trung Quốc làm hơn 3.000 trẻ mắc bệnh, 26 trường hợp tử vong. Nguyên nhân gây bệnh là do enterovirus 71(EV71) gây ra. Ở miền Nam nước ta, hội chứng bệnh chân tay miệng cũng đang phát triển và lây lan mạnh, có nhiều trường hợp trẻ bị biến chứng nặng. Tại miền Bắc, những ngày gần đây đã bắt đầu xuất hiện nhiều bệnh nhân có hội chứng “chân tay miệng”.

Phải cảnh giác trước khi bùng phát bệnh

Theo thống kê của Bộ Y tế, năm 2006 có 2.284 trường hợp mắc bệnh, 2007 là 2.988 trường hợp, còn 4 tháng đầu 2008 đã lên tới trên 2.000 trường hợp, chủ yếu tập trung tại các tỉnh phía Nam. Những khu vực này có khí hậu nóng là môi trường thuận lợi để dịch bệnh phát triển. Bệnh nhân tập trung chủ yếu ở các địa phương phía Nam như TP Hồ Chí Minh, Đồng Nai...

Hiện đã có 10 trẻ bị tử vong do hội chứng này. Miền Trung cũng đã xuất hiện bệnh nhi mắc hội chứng “chân tay miệng” với 66 ca bệnh, tập trung nhiều tại Đà Nẵng, Khánh Hòa. Còn tại miền Bắc xuất hiện rải rác, không nhiều. Tại BV Nhi Trung ương, trong khoảng một tháng trở lại đây đã xuất hiện lác đác những ca có biểu hiện của hội chứng bệnh “chân tay miệng”. Trong vài ngày vừa qua, số bệnh nhân tăng khá mạnh, trung bình lên tới gần 20 trẻ vào khám mỗi ngày. Số trẻ mắc hội chứng bệnh “chân tay miệng” chủ yếu là trẻ dưới 6 tuổi, trong đó đông nhất và nguy hiểm nhất là trẻ dưới 1 tuổi.

Bác sĩ Cấn Phú Nhuận - Trưởng khoa khám bệnh, BV Nhi Trung ương cho biết, hội chứng bệnh “chân tay miệng” do virus thuộc nhóm virus đường ruột gây ra. Hầu hết các ca mắc bệnh chân tay miệng nặng ở miền Nam do EV 71 gây ra. Đây là một bệnh dễ lây lan thông qua đường hô hấp, đường tiêu hóa, đặc biệt có thể lây lan từ người sang người do tiếp xúc với các dịch tiết mũi họng, nước bọt, thậm chí từ phân của người bệnh.

Thời tiết nắng nóng là môi trường thuận lợi cho loại virus gây bệnh phát triển. Cũng theo bác sĩ Nhuận, những trẻ mắc bệnh “chân tay miệng” thường có biểu hiện sốt, sưng miệng, nổi ban có bọng nước. Bệnh thường bắt đầu bằng sốt nhẹ, kém ăn, mệt mỏi và sưng họng. 1-2 ngày sau có những chấm đỏ có bọng nước rồi vỡ thành vết loét. Các vết này thường nằm ở lưỡi, lợi và bên trong má. Các tổn thương trên da cũng xuất hiện sau 1-2 ngày, biểu hiện là các vết đỏ, có thể có bọng nước, không ngứa và thường nằm ở lòng bàn tay, gan bàn chân… Với những trẻ có sức đề kháng yếu, mắc bệnh nặng có thể gây biến chứng não. Tuy nhiên, tất cả những ca mắc hội chứng bệnh này vào khám ở BV Nhi từ đầu năm đến nay đều là ca bệnh nhẹ, hầu hết chỉ cần khám, điều trị qua rồi hướng dẫn cho về điều trị tại nhà. Chỉ có một vài ca nặng mới cho nhập viện điều trị, tuy nhiên chưa có ca nào bị tai biến nguy hiểm.

Hiện tại, những bệnh nhân “chân tay miệng” nặng điều trị tại Khoa Truyền nhiễm - BV Nhi Trung ương đều đã được ra viện. Theo các bác sĩ của khoa này, trong thời gian điều trị phải cách ly bệnh nhân, thường thì sau 3 đến 7 ngày sẽ khỏi bệnh.

Phòng bệnh như thế nào?

Bệnh “chân tay miệng” đã xuất hiện ở Việt Nam từ năm 2000 và thường phát triển mạnh ở các thành phố lớn, nhất là ở các tỉnh phía Nam. Ở miền Bắc năm nào cũng có các đợt dịch này, nhưng đây là một hội chứng bệnh nhẹ, không nguy hiểm. Tuy nhiên, từ đầu năm 2008 đến nay, tại Trung Quốc đột nhiên xuất hiện nhiều bệnh nhân mắc virus EV 71 (gây biến chứng nặng từ bệnh “chân tay miệng” làm hơn 3.000 trẻ mắc, 21 ca đã tử vong. Tại miền Nam nước ta cũng đã xuất hiện nhiều ca biến chứng nặng do EV 71 gây ra. Điều đó khiến cho nhiều người hoang mang.

Trao đổi với chúng tôi, bác sĩ Bùi Vũ Huy - Phó trưởng Khoa Truyền nhiễm, BV Nhi Trung ương cho biết: “Việc hội chứng bệnh “chân tay miệng” do virus EV 71 gây tử vong cao tại Trung Quốc không hẳn do virus gây bệnh này đã thay đổi, biến đổi độc lực, hiện chưa có nghiên cứu nào chứng minh được điều đó. Có thể do số người mắc bệnh nhiều cộng thêm với việc chăm sóc trẻ kém, lại gặp những trẻ có đề kháng yếu nên gây ra nhiều ca tử vong. Vì vậy, người dân không nên quá hoang mang với dịch bệnh này”.

Tuy nhiên, rất nhiều người lo ngại rằng, bệnh do EV 71 đang lây lan ở Trung Quốc có thể sẽ lây sang nước ta, thậm chí có thể tạo thành dịch lớn. TS Bũi Vũ Huy phân tích, quá trình giao lưu giữa Trung Quốc với Việt Nam ngày càng phát triển, do đó nguy cơ dịch lây từ Trung Quốc vào nước ta hoàn toàn có thể xảy ra. Mặt khác, vấn đề vệ sinh môi trường, vệ sinh an toàn thực phẩm ở nước ta còn yếu kém nên nếu xuất hiện dịch bệnh thì sẽ lây lan rất nhanh, nguy cơ phát tán cao. Nhất là khí hậu nắng nóng, nhiệt đới ở nước ta là điều kiện thuận lợi cho virus này phát triển gây bệnh. Song việc dịch bệnh do EV 71 có lây lan mạnh và nguy hiểm ở nước ta hay không còn phụ thuộc vào ý thức chủ động phòng chống dịch bệnh của chúng ta.

BS Nguyễn Văn Lộc, nguyên phó giám đốc BV Nhi Trung ương cho biết hiện nay chưa có phương pháp phòng bệnh đặc hiệu cho bệnh “chân tay miệng” do EV 71 gây ra. Tuy nhiên, biện pháp vệ sinh chặt chẽ có thể hạ thấp nguy cơ nhiễm bệnh. Các biện pháp có tác dụng là tăng cường vệ sinh cá nhân như rửa tay thường xuyên, đặc biệt sau mỗi lần thay tã cho trẻ; rửa sạch các dụng cụ, vật dụng, đồ chơi có thể nhiễm virus bằng nước và xà phòng, rồi khử trùng bằng chloramin B 5%; hạn chế tối đa tiếp xúc trực tiếp như hôn, sử dụng chung các dụng cụ với trẻ bị bệnh hoặc người bệnh và áp dụng một số biện pháp hạn chế bệnh lây truyền theo đường phân, miệng khác như ăn chín, uống sôi; cách ly bệnh nhân, trẻ bị bệnh trong vài ngày đầu mắc bệnh cũng có thể làm giảm đáng kể khả năng lây nhiễm.

Hải Duy