Nâng cấp hệ thống lưới điện. Ảnh: Internet

Đèo Pha Đin là ranh giới giữa tỉnh Sơn La và Điện Biên, dài 32km, địa thế rất hiểm trở, chênh vênh. Con đèo dài khi lên thì dốc, lúc xuống dựng đứng, đường ngoằn ngoèo, chênh vênh, một bên là vách núi dựng đứng, một bên là vực sâu thăm thẳm, toàn cua tay áo... Thế mới biết, đem ánh sáng điện đến với đồng bào các dân tộc nơi đây vất vả đến nhường nào.

Vào những ngày đầu tháng 8, khi thời tiết đang có những diễn biến bất thường, lúc nắng gắt, lúc mây đen tràn ngập bầu trời, rồi những cơn mưa lớn bất ngờ, phải vất vả lắm xe chúng tôi mới vượt qua được hơn 32km của con đèo Pha Đin dài nhất miền Bắc để đến được Điện Biên. Giống như Sơn La, địa hình Điện Biên chủ yếu là rừng, núi cao và dốc, xen với nhiều thung lũng hẹp, cao nguyên nhỏ, sông suối, với 360km đường biên giới giáp Lào và 40,8km đường biên giới giáp Trung Quốc nên việc đưa điện về các thôn bản vùng cao, vùng biên giới ở đây cũng khó khăn không kém. Đối với các xã đầu tư lưới điện từ nguồn 135, hay các nguồn khác, tỉnh thực hiện đến đâu, bàn giao cho ngành điện lực tỉnh quản lý đến đó.

Ông Lê Văn Hay, Giám đốc Điện lực Điện Biên cho biết: Sáu tháng đầu năm 2009, ngành điện gặp nhiều khó khăn, trong đó có điện lực Điện Biên. Để tiếp tục thực hiện chương trình tiếp nhận lưới điện nông thôn, khối lượng đường dây do điện lực Điện Biên quản lý ngày một tăng, một số đường trung thế rất dài (trên 300km) và hướng tuyến vượt qua nhiều đồi núi, rừng rậm, địa hình phức tạp vì vậy công tác sản xuất kinh doanh và đầu tư xây dựng cơ bản gặp nhiều khó khăn.

Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước, đưa điện về phục vụ đời sống văn hóa - xã hội của nhân dân các dân tộc tại đây, từ chỗ chỉ sử dụng nguồn phát điện chính là đi-ê-den và thủy điện nhỏ, đến nay, Điện Biên đã đưa điện lưới quốc gia tới 100% huyện, thị xã. Toàn tỉnh đã có 70 xã được sử dụng điện lưới quốc gia, số hộ nông thôn được sử dụng điện là 43.104 hộ/72.335 hộ. Hoàn thành chương trình đưa điện về ba xã nghèo Pù Nhi, Phì Nhừ của huyện Điện Biên Đông và xã nghèo Mường Nhà của huyện Điện Biên. Dự kiến đến hết năm 2009, 92/112 xã, phường, thị trấn với 72% số hộ dân sẽ được sử dụng điện lưới quốc gia.

Một thuận lợi của Điện Biên là tỉnh có 56 xã trong dự án đưa điện về các thôn bản theo chủ trương của Chính phủ. Theo đó, sẽ được vay 15 triệu USD của Ngân hàng Phát triển châu Á để tăng khả năng cấp điện cho các xã này, bình quân 48 triệu đồng/hộ (chưa kể giải phóng mặt bằng). Hiện tỉnh chỉ còn 8 xã trắng thuộc huyện Mường Nhé chưa có điện cũng như chưa có dự án. Đây là những xã mới thành lập, chủ yếu là dân di cư từ các tỉnh bạn đến. Kế hoạch tiếp nhận và triển khai thực hiện các dự án sửa chữa lưới điện hạ áp nông thôn sau tiếp nhận năm 2009 đã được công ty giao nhận. Điện lực Điện Biên đã thực hiện xong tại 4 xã thuộc hai huyện Mường Chà và Mường Nhé; 2 xã theo chương trình 135 là xã Mường Phăng và xã Nà Nhạn thuộc huyện Điện Biên sẽ thực hiện ngay sau khi hoàn thành công trình. Còn lại 10 xã hiện đang do các HTX dịch vụ điện năng quản lý, Điện lực Điện Biên đã cùng Sở Công thương lập đề án trình UBND tỉnh ra quyết định bàn giao. Riêng các xã đầu tư bằng vốn 135 và các xã thuộc dự án WB2 lưới điện hạ áp, hòm hộp và công tơ đã được xây dựng đúng tiêu chuẩn, thực hiện tiếp nhận ngay để bán điện trực tiếp.

Khó khăn lớn nhất của điện lực tỉnh Điện Biên hiện nay là vốn đầu tư. Với địa hình hiểm trở, việc vận chuyển vật tư để đưa điện về tới bản làng cần rất nhiều sức người và của. Nhưng như ông Giám đốc Điện lực Điện Biên khẳng định: “Dù khó khăn thế nào, ngành điện cũng sẽ cố gắng đưa điện lưới về bản, để người dân vùng sâu vùng xa được hưởng ánh sáng của Đảng, Chính phủ”.

THU HƯƠNG