Cán bộ, chiến sĩ Đoàn H04 (Binh chủng Pháo binh) ra quân thực hiện xây dựng đơn vị an toàn, không có ma túy. Ảnh: NGUYỄN ĐỨC XUÂN

Thực tế công tác quản lý, giáo dục bộ đội ở một số đơn vị còn những hạn chế, bất cập; còn để tình trạng quân nhân đào bỏ ngũ, vắng mặt trái phép, vi phạm pháp luật Nhà nước, kỷ luật quân đội… Để góp phần khắc phục những hạn chế, thiếu sót trên, chúng tôi xin trao đổi một số kinh nghiệm rút ra từ thực tế công tác quản lý, giáo dục bộ đội ở đơn vị cơ sở; có thể tóm tắt thành kinh nghiệm thực hiện "ba không".

Không để “khoảng trống” phát sinh vi phạm

Chiến sĩ đào bỏ ngũ, vắng mặt trái phép dẫn đến vi phạm kỷ luật, mất an toàn giao thông… thường xảy ra ở các phân đội, nơi cán bộ chưa thực sự gương mẫu, tác phong công tác không gần gũi, không tổ chức tốt các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, tăng gia sản xuất, còn để những "khoảng trống” trong giờ nghỉ, ngày nghỉ… Để hạn chế tối đa vi phạm, cần loại bỏ những điều kiện nảy sinh, trên cơ sở hiểu và giải quyết tốt các nhu cầu tâm lý, sinh lý của lứa tuổi chiến sĩ. Trước hết, cán bộ phải gương mẫu trong lời nói, việc làm; thường xuyên gần gũi, động viên bộ đội, nắm bắt tâm tư nguyện vọng, tạo sự gần gũi để chiến sĩ bộc bạch tâm tư, tình cảm, coi đơn vị là nhà, cán bộ, chiến sĩ là anh em. Ngoài công tác tăng gia sản xuất, đơn vị cần quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức tốt hoạt động vui chơi giải trí, văn hóa văn nghệ, thể thao… như đá bóng, kéo co, cầu lông, bóng bàn, khiêu vũ, thi hát những bài hát quy định, tổ chức sinh nhật đồng đội trong tháng cho chiến sĩ…

Để hạn chế chiến sĩ ra ngoài doanh trại, uống rượu, bia say, vi phạm kỷ luật, mất an toàn…cùng với chăm lo bảo đảm đời sống vật chất, tinh thần theo các chế độ, chính sách quy định, từng đơn vị cần tổ chức tốt hoạt động căng-tin, lấy phục vụ là chính, không để tình trạng "độc quyền" về giá, bán hàng giá cao, chất lượng hàng hóa không bảo đảm… Thực tế không ít vụ việc chiến sĩ trốn ra ngoài doanh trại, vắng mặt trái phép chỉ để mua sắm những đồ dùng, mặt hàng mà căng-tin đơn vị không có, hoặc giá cả bên ngoài rẻ hơn.

Cần xây dựng và tổ chức tốt hoạt động của thư viện, tủ sách pháp luật, phòng Hồ Chí Minh… với đầu sách, báo phong phú, lành mạnh, phù hợp với lứa tuổi, sở thích, thu hút bộ đội đến đọc, học tập, viết thư cho gia đình, bạn bè… trong giờ nghỉ ngày nghỉ, hạn chế tối đa thời gian “nhàn cư vi bất thiện”.

Không chỉ “tường cao, hào sâu...”

Nhằm hạn chế, ngăn chặn tình trạng quân nhân vi phạm đào bỏ ngũ, ra ngoài không xin phép, các đơn vị đã xây dựng "tường cao, hào sâu", tổ chức tuần tra canh gác thường xuyên để phát hiện, xử lý kịp thời vi phạm. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất vẫn là giáo dục, khơi dậy tính tự giác của cá nhân, phát huy tốt vai trò " tai mắt" của các tổ chức quần chúng trong đơn vị.

Chiến sĩ hầu hết ở lứa tuổi đang trong quá trình phát triển và hoàn thiện nhân cách; ưu điểm chung là năng động, nhạy bén, có tinh thần đoàn kết, ý chí vươn lên, muốn khẳng định "cái tôi", nhưng mặt trái là dễ dao động trước khó khăn, trước tác động từ gia đình, xã hội, những thay đổi của cuộc sống, khả năng làm chủ bản thân còn hạn chế… Cán bộ đơn vị cần làm tốt công tác giáo dục chính trị tư tưởng, giúp chiến sĩ xác định tốt nhiệm vụ, an tâm rèn luyện, công tác; hiểu rõ tính cách, hoàn cảnh của chiến sĩ, kịp thời phát hiện những biểu hiện bất thường để chủ động giáo dục, xử lý. Cần tăng cường phối hợp với các tổ chức quần chúng như Đoàn thanh niên, Hội đồng quân nhân làm tốt công tác động viên tư tưởng; phát động phong trào thi đua, biểu dương, khen thưởng kịp thời gương người tốt, việc tốt, đấu tranh phê phán những việc làm sai trái…

Không “lơi lỏng” nền nếp, chế độ

Lãnh đạo, chỉ huy đơn vị cần duy trì thường xuyên, nghiêm túc các nền nếp, chế độ quy định, kỷ luật quân đội, có quy chế cụ thể, thưởng, phạt nghiêm minh, sát với đặc điểm hoạt động của từng đơn vị. Khi có quân nhân vi phạm, đặc biệt là các trường hợp tái phạm mang tính hệ thống, cần xử lý nghiêm minh để phát huy hiệu quả giáo dục, răn đe, phòng ngừa. Công tác này được tiến hành theo phân cấp, đúng quy định của “Điều lệnh Quản lý bộ đội”, phát huy dân chủ tập thể, đề cao kỷ luật tự giác, nghiêm minh; chú trọng vai trò đấu tranh phê bình của các tổ chức quần chúng trong đơn vị.

Cần liên hệ chặt chẽ với gia đình, địa phương và vận dụng các mối quan hệ khác để giáo dục, thuyết phục, tạo dư luận điều chỉnh, ngăn chặn hành vi vi phạm đối với những quân nhân thiếu tự giác trong học tập, rèn luyện, không chấp hành nghiêm kỷ luật quân đội, pháp luật Nhà nước...