Ven theo bờ bắc sông Bồ rộng mát, qua bến đò Hạ Lan chạy thêm một quãng nữa là đến làng Bao La, xã Quảng Phú (Quảng Điền, Thừa Thiên-Huế) một làng nghề nổi tiếng với nghề đan lát sản phẩm tre. Từ lâu người dân đã biết đan giần, sàng, mủng, nia, rổ, rá… nhưng ở đây mỗi xóm đi vào chuyên làm từng sản phẩm. Ví dụ, xóm Chùa đan rá; các xóm: Đông, Cầu, Chợ đan giần và xóm Hóp đan rổ. Giờ đây, sản phẩm của làng nghề Bao La không chỉ phục vụ nhu cầu trong nước, mà đã trở thành mặt hàng xuất khẩu có giá trị cao.

Trước đây, nghề đan lát ở Bao La chủ yếu phục vụ người dân trong vùng, chưa được quan tâm nhiều. Nhưng từ khi sản phẩm của làng trở thành hàng xuất khẩu thì nghề đan lát phát triển mạnh và giúp nhiều gia đình “đổi đời”.

Chị Nguyễn Thị Thúy, lấy chồng được vài năm thì chồng mất, ở trong túp lều lụp xụp lại kèm theo nợ ngân hàng. Nhưng từ khi nghề đan lát phát triển, chị không những tìm được bữa ăn từ những cái thúng, cái mủng…, mà còn dành dụm được một số vốn kha khá đủ xây một căn nhà nhỏ. Hai năm qua chị làm ăn khá, từ hộ nghèo trở thành một gia đình làm kinh tế giỏi, được nhiều người học hỏi. “Trước đây tôi không bao giờ nghĩ mình lại có ngày hôm nay. Hiện con của tôi cũng biết cách đan lát, hai mẹ con kiếm được 50.000 đồng/ngày từ nghề này”-chị Thúy vui mừng cho biết.

Nghề đan lát thu hút mọi lứa tuổi trong thôn xóm. Người khỏe mạnh tìm mua, đốn vác tre, kết bè đưa về làng. Người già cưa tre, chẻ nan, vót lạt. Trẻ em đan lát. Phụ nữ gánh sản phẩm đi bán tại khắp các chợ.

Qua tìm hiểu được biết từ sau năm 1985, sản phẩm nhựa từ các thành phố lớn tràn ngập nông thôn chiếm lĩnh thị trường, làm thu hẹp nghề đan lát Bao La. Trong định hướng khôi phục ngành nghề truyền thống, các cấp chính quyền địa phương đã tổ chức các lớp tập huấn cho người dân về chuyển giao kỹ thuật đan lát các sản phẩm mới, thích hợp với nhu cầu thị hiếu xã hội như: Lẵng đơm hoa, lẵng trang trí, các loại giá treo đèn trang trí… Người dân làng nghề Bao La đang nỗ lực tiếp cận kỹ thuật mới, để đưa nghề truyền thống của quê hương tiếp tục phát triển bền vững.

Hầu như tất cả các gia đình ở làng Bao La đều làm nghề đan lát các dụng cụ phục vụ cho cuộc sống sinh hoạt hằng ngày của người dân. Nắm bắt nhu cầu thị trường, làng Bao La không chỉ làm sản phẩm truyền thống, những sản phẩm của làng làm ra còn trở thành những món đồ thời trang mang tính thẩm mỹ, những đồ lưu niệm phục vụ cho phát triển du lịch.

Ở xóm Chợ, nơi có nhiều mặt hàng được sản xuất để phục vụ du lịch trong những năm qua cũng đang đẩy mạnh phát triển bằng cách thu hút đơn đặt hàng. “Chúng tôi đang cố gắng phát triển nghề của xóm nhằm giữ vững làng nghề truyền thống, tận dụng thời gian nhàn rỗi của nghề nông, tạo ra thu nhập cho người dân… giúp người nông dân thoát nghèo”-ông Võ Văn Dinh, Chủ nhiệm nhóm sản xuất xóm Chợ cho biết.

Nhờ vào những cải tiến, mở rộng thị trường, nghề đan lát Bao La đang vươn ra, trở thành nghề chính, sản phẩm và tay nghề ngày càng cao. Với những đặc điểm khá thuận lợi như tre có sẵn, kỹ thuật tạo ra sản phẩm tương đối đơn giản phù hợp với mọi lứa tuổi, đây là thế mạnh, là tiền đề cơ bản nhất để làng Bao La sản xuất các mặt hàng thủ công mỹ nghệ tre, mây xuất khẩu, có thể phát triển làng nghề một cách hiệu quả và bền vững.

NGUYỄN VIẾT LONG