Chỉ còn chưa đầy một tháng nữa là tới Tết Nguyên đán Mậu Tý, trong khi nhiều người đua nhau đi mua sắm chuẩn bị tươm tất cho một cái Tết thì những lao động tự do từ nhiều vùng quê

Lao động ngoại tỉnh chờ việc tại một "chợ lao động" ở Hà Nội. Ảnh: Internet

khác nhau lại đổ xô lên thành phố làm thêm dịp cuối năm chỉ mong kiếm chút tiền sắm Tết cho gia đình.

Khi nhiều người đang mong chờ Tết Nguyên đán từng ngày, mua sắm đồ Tết trước cả tháng thì có một bộ phận không nhỏ những người đang… sợ Tết. Không ai khác, họ là những lao động ngoại tỉnh đang làm việc ở thành phố. Sau Tết dương lịch, “chợ lao động” ở gầm cầu vượt Mai Dịch, đầu đường Doãn Kế Thiện và ngã tư chợ Bưởi tấp nập từ sáng sớm. Chốc chốc lại có một xe máy đỗ xịch, đám người đang co ro trong giá rét liền nhao ra tranh nhau hỏi: “Việc gì, ở đâu, bao nhiêu tiền?”. Sau vài phút kỳ kèo mặc cả, mấy người lại nhảy lên xe máy theo về nơi làm việc. Đám người còn lại lặng lẽ quay vào ngồi chờ và ngong ngóng người đến hỏi.

Hắt ra tiếng thở dài, anh Sinh ở huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc cho tôi biết: “Chưa đến Tết nên người thuê làm việc chưa nhiều. Sốt ruột lắm, có ngày không kiếm được đồng nào chỉ dám mua hai cái bánh mì không để ăn. Cô bảo, kiếm được vài chục nghìn để dành dụm về quê sắm Tết, bây giờ cứ ăn thì còn gì? Hà Nội cái gì cũng đắt đỏ, đến mớ rau muống cũng gần 2.000 đồng, nếu ăn uống cho đủ chất thì chắc chẳng còn đồng nào mang về quê”. Còn chị Huệ, quê ở Khoái Châu, Hưng Yên, cả năm đầu tắt mặt tối làm ruộng cũng chẳng dành dụm được bao nhiêu, trong khi đó giá cả đắt đỏ, bao nhiêu thứ phải mua sắm. Tết đến gần, cũng phải sắm, ít nhất cũng là cái áo diện Tết cho đứa con gái, biếu ông bà nội ngoại gói bánh, chai rượu nên phải ra thành phố kiếm việc. Chị kể: “Mấy ngày hôm nay công việc của mấy chị em chúng tôi cũng khá hơn mấy anh nam giới. Cuối năm, nhiều gia đình muốn sửa sang lại nhà cửa nên thường thuê chúng tôi về lau chùi nhà cửa. Công việc tưởng đơn giản nhưng vất vả lắm. Trời rét mướt như thế này mà phải ngâm nước suốt ngày. Có gia chủ khó tính, lau không sạch họ còn trừ tiền lao động. Hôm trước, hai chị em tôi lau nhà cho một gia đình ở Giảng Võ, ngôi nhà rộng, nhiều phòng, nhiều đồ đạc phải lau. Chị em tôi làm cẩn thận nên khi thanh toán xong tiền công, chị chủ nhà còn cho một bọc to quần áo cũ mà con chị mặc không vừa. Lau một ngôi nhà gần 200m², làm cật lực một ngày hai chị em cũng chỉ được 200.000 đồng. Công việc mấy hôm nay cũng nhiều hơn, không đến nỗi phải đứng hít bụi cả ngày, vất vả nhưng cũng phải chịu”.

Những ngày giáp Tết là dịp để các gia đình ở thành phố sửa sang dọn dẹp nhà cửa nên họ tìm đến chợ lao động thuê người làm cho rẻ. Đám đàn ông được thuê quét vôi, xây trát tường, thông cống, còn phụ nữ được giao công việc lau chùi, quét dọn. Tiền công được các gia chủ khoán gọn theo đầu việc, rồi anh em tự chia nhau. Việc nhẹ như vài tiếng dọn dẹp nhà cửa được trả khoảng 30-40 nghìn đồng, còn việc nặng như thông cống, dọn đất cát cũng chỉ được 100-200 nghìn đồng mỗi nhóm. Trung bình mỗi ngày một người cũng kiếm được khoảng 40-50 nghìn đồng. “Vậy là kiếm được lắm rồi vì ngày thường bọn tôi cũng chỉ được 20-30 nghìn đồng. Đó là chưa kể những hôm đội trật tự hoặc công an “đuổi” không cho đứng thì hôm đó coi như nhịn đói”-anh Thắng quê ở huyện Phú Xuyên, tỉnh Hà Tây đứng ở chợ lao động đầu đường Bưởi cho biết.

Hoàn cảnh ở quê khó khăn, lên thành phố kiếm tiền chẳng phải dễ nên những lao động ngoại tỉnh đều có một cuộc sống tằn tiện. Nhiều người không dám thuê nhà trọ. Những hiên nhà, gầm cầu, quán chợ là nơi họ ngả lưng qua đêm, mặc cho cái rét buốt da, buốt thịt. Nhóm anh Tâm, anh Phong ở Đông Hưng, Thái Bình một lần may mắn xin được tấm đệm khi dọn nhà thuê. Họ đặt ngay dưới gầm cầu Mai Dịch để ngủ qua đêm. Cánh phụ nữ như chị Huệ thì không thể ngủ bụi nhưng cũng chỉ dám thuê một giường trọ ở khu trọ tồi tàn trên bãi Phúc Xá để ngả lưng với giá 5.000 đồng một buổi. Đêm xuống, khi không còn việc, những người như chị Huệ lại rủ nhau đi lượn vòng quanh khu chợ dành cho sinh viên ở cuối đường Xuân Thủy, Cầu Giấy hoặc các gian hàng “đại hạ giá” bày bán ngay trên vỉa hè để kiếm cho con, cho chồng manh quần, tấm áo, dẫu rằng chất lượng không cao nhưng phù hợp với túi tiền của người lao động như các chị, hơn nữa, đó là món quà diện Tết xa xỉ với người nông thôn.

Người Hà Nội đã rục rịch đi sắm Tết, cành đào cây quất bắt đầu chuẩn bị xuống phố để phục vụ cho người có nhu cầu nhưng những lao động xa nhà vẫn ngong ngóng chờ việc. Và có lẽ, họ cũng chỉ chịu rời Hà Nội vào ngày cuối cùng của năm.

THU HƯƠNG