Mặc dù có nhiều trường đại học kinh tế, nước ta hiện vẫn đang rất thiếu đội ngũ chuyên gia phân tích kinh tế - nguồn nhân lực rất cần thiết trong bối cảnh hội nhập WTO. PGS-TS Phùng Xuân Nhạ, Hiệu trưởng Trường đại học Kinh tế (Đại học Quốc gia Hà Nội) - trường đầu tiên mở các khóa đào tạo chuyên gia phân tích kinh tế - đã có cuộc trao đổi với phóng viên báo Quân đội nhân dân về vấn đề này…

PV: Xin phó giáo sư cho biết vai trò và thực trạng đào tạo đội ngũ chuyên gia phân tích kinh tế ở nước ta hiện nay?

PGS-TS Phùng Xuân Nhạ

PGS-TS Phùng Xuân Nhạ: Hãy dạo qua thị trường lao động hiện nay để thấy ngay một thực trạng: Tại các hội chợ việc làm, các trung tâm tuyển lao động, các trang báo thông tin lao động - việc làm… đều rất “khát” nguồn nhân lực chất lượng cao trong một số lĩnh vực mới mà thị trường đang đòi hỏi. Trong đó, rất thiếu các chuyên gia phân tích kinh tế, tức là lực lượng đảm nhiệm việc phân tích các chính sách kinh tế và tài chính công ty, quản trị trong lĩnh vực phân phối, bán lẻ và dịch vụ… Đây là nguồn nhân lực mới mà trước đây không có nên còn thiếu và nhiều trường vẫn chưa thực sự vào cuộc. Nhiều trường đại học vẫn đào tạo theo mô hình kinh tế bao cấp, “cơi nới” chương trình, thiếu tính dự báo, chưa theo kịp đòi hỏi của thị trường. Chính vì đòi hỏi đó mà Chính phủ đã cho phép thành lập Trường đại học Kinh tế trên cơ sở Khoa kinh tế của Đại học Quốc gia Hà Nội. Chúng tôi đã xác định tập trung tổ chức một số ngành đào tạo mới, có tính liên ngành cao mà các trường kinh tế hiện khó hoặc không thực hiện được. Cung cấp cho xã hội nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực phân tích chính sách và quản lý kinh tế, quản lý doanh nghiệp phù hợp với yêu cầu của hội nhập kinh tế quốc tế. Chuyển giao các kết quả nghiên cứu, các lý thuyết và trường phái mới về kinh tế, quản lý và quản trị kinh doanh cho Chính phủ và các doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy sự phát triển của các doanh nghiệp và nền kinh tế - xã hội của đất nước. Cung cấp các dịch vụ tư vấn chất lượng cao về chính sách kinh tế, quản lý và quản trị kinh doanh.

PV: Thưa ông, đâu là điểm khác biệt quan trọng giữa Trường đại học Kinh tế thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội so với các trường đại học kinh tế hiện có ở Việt Nam?

PGS-TS Phùng Xuân Nhạ: Trường đại học Kinh tế chuyên đào tạo, bồi dưỡng các chuyên gia phân tích chính sách kinh tế, quản lý doanh nghiệp. Trường nằm trong Đại học Quốc gia - một trường đại học lớn có cơ cấu đa ngành, đa lĩnh vực, có mạng lưới đối tác rộng là nền tảng để tổ chức các chương trình đào tạo, nghiên cứu có tính liên ngành và mới đáp ứng được yêu cầu của nhà phân tích kinh tế và quản lý doanh nghiệp trong bối cảnh phát triển của nền kinh tế tri thức. Đây là thế mạnh riêng mà các trường đại học kinh tế khác ở Việt Nam không có được.

PV: Năm học 2007-2008, số hồ sơ dự thi vào trường rất lớn, bình quân 15,5 hồ sơ/một chỉ tiêu tuyển sinh, trong khi con số này ở các trường đại học thành viên của ĐHQG Hà Nội bình quân ở mức 6/1. PGS có thể bình luận về con số này?

PGS-TS Phùng Xuân Nhạ: Xu hướng lựa chọn nghề nghiệp này cũng giống như một trường đại học rất mới là FPT vẫn tạo ra “làn sóng” thí sinh đăng ký thi vào trường. Đào tạo cái mà xã hội cần luôn có sức hấp dẫn lớn hơn những ngành nghe thì “hoành tráng” nhưng xã hội lại thừa nhân lực. Cùng với sự phát triển nhanh của nền kinh tế và hội nhập quốc tế sâu rộng, nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao rất lớn, trong đó đặc biệt là các nhà phân tích chính sách kinh tế giỏi và các doanh nhân (CEO) tài năng. Nhu cầu đào tạo về kinh tế và quản trị kinh doanh ngày càng lớn. Nhu cầu này không chỉ đối với những người trẻ tuổi mà còn đối với nhiều doanh nhân. Hiện nay chúng ta có hơn 300.000 doanh nghiệp, đến năm 2010 sẽ là 500.000 doanh nghiệp nhưng số cán bộ doanh nghiệp qua đào tạo về kinh tế còn rất ít. Do đó, tôi nghĩ việc các bạn trẻ lựa chọn con đường trở thành một chuyên gia phân tích kinh tế là một hướng đi đúng.

PV: Trở thành chuyên gia phân tích kinh tế không dễ. Nhà trường có hướng đào tạo thế nào để sinh viên tốt nghiệp đáp ứng được yêu cầu của nền kinh tế phát triển sôi động?

PGS-TS Phùng Xuân Nhạ: Trường đại học Kinh tế muốn tồn tại và phát triển dứt khoát không được giáo điều, xơ cứng như một tu viện khép kín mà phải là một cơ sở giáo dục đào tạo gắn bó với thị trường, với xã hội, với doanh nghiệp và với Chính phủ. Trường đang triển khai mô hình gắn giữa đào tạo, nghiên cứu và doanh nghiệp. Hướng của chúng tôi là sẽ gắn kết mạnh mẽ với các doanh nghiệp theo mô hình “trường trong doanh nghiệp, doanh nghiệp trong trường”. Sẽ có nhiều phòng thí nghiệm hiện đại của doanh nghiệp được đầu tư ở trường, vừa là “lò luyện” sinh viên, vừa là vườn ươm nhân lực tài năng tương lai cho doanh nghiệp. Trường đã và đang tiếp cận được các chương trình, công nghệ đào tạo quốc tế, bám sát được nhu cầu của các doanh nghiệp. Chúng tôi đã xác định phấn đấu đến năm 2012 xây dựng được một số cơ sở dịch vụ đào tạo, nghiên cứu và chuyển giao công nghệ; các sản phẩm dịch vụ đóng góp được rõ rệt trong việc nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu và tăng nguồn thu cho nhà trường. Cánh cửa Trường đại học Kinh tế luôn mở rộng và chào đón các doanh nghiệp với mong muốn hợp tác, hai bên cùng có lợi trên nhiều lĩnh vực khác nhau!

PV: Xin cảm ơn ông!

NGUYÊN MINH thực hiện