QĐND - “Trước đây, với trẻ con ở buôn làng xa xôi thuộc xã Ea Riêng, huyện M’Drắk, tỉnh Đắc Lắc, đi học như là một chuyện thần tiên. Vì thế niềm vui vỡ òa khi tôi được biết đến con chữ. Với những gì mà tôi được học, tôi sẽ phấn đấu để giúp bà con buôn làng vượt qua đói nghèo và bệnh tật”, Y Hú Niekdam, học viên vừa hoàn thành khóa học theo Chương trình học bổng Quốc Tế IFP (International Fellowships Program) chia sẻ cảm xúc trong Lễ tổng kết 12 năm (2001-2013) thực hiện Chương trình IFP, do Quỹ Ford tài trợ, triển khai tại Việt Nam...

Cơ hội giáo dục cho mọi người

Ea Riêng là xã xa xôi hẻo lánh nhất tỉnh Đắc Lắc, nơi chỉ có người Ê Đê sinh sống. Cha mẹ Y Hú Niekdam chưa bao giờ đi học và mãi tới khi Y Hú Niekdam 10 tuổi, anh mới biết đến chữ cái đầu tiên nhờ có lớp học của các chú bộ đội mở.

Bà Minh Kauffman phát biểu tại Lễ tổng kết 12 năm thực hiện Chương trình IFP.

Vượt qua khó khăn của cuộc sống, Y Hú Niekdam là một trong số ít thanh niên của xã trở về quê hương làm việc sau khi tốt nghiệp đại học chuyên ngành y. 15 năm gắn bó với trạm y tế xã, anh đã tận tụy chăm sóc sức khỏe cho người dân với tấm lòng “lương y như từ mẫu”. Thật may mắn cho Y Hú Niekdam khi anh trúng tuyển học bổng IFP đi học nâng cao tay nghề tại Thái Lan. Ngày trở về, anh lại tiếp tục công việc trước đây, góp phần cải thiện dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho bà con buôn làng. Hiện Y Hú Niekdam đang làm việc ở Trung tâm phòng, chống HIV/AIDS của tỉnh Đắc Lắc.

Câu chuyện của Y Hú Niekdam cũng chính là mục tiêu của Chương trình học bổng quốc tế IFP hướng tới, nhằm mở rộng cơ hội giáo dục sau đại học cho những người có tiềm năng lãnh đạo từ các cộng đồng thiệt thòi; đồng thời trang bị thêm kiến thức để họ có thể tiếp tục phục vụ, mang đến sự cải thiện cho cộng đồng…

Chương trình đã được thực hiện tại 22 nước, trong đó Việt Nam được chọn là một trong bốn nước thí điểm. Chương trình IFP nhắm vào các nhóm thiệt thòi, các cộng đồng khó tiếp cận với giáo dục sau đại học, gồm những người đang sinh sống và làm việc ở những vùng nông thôn khó khăn, các nhóm dân tộc thiểu số và phụ nữ. Bà Minh Kauffman, Giám đốc Trung tâm Trao đổi Giáo dục với Việt Nam (CEEVN) cho biết, trong 12 năm qua, đã có 270 người được lựa chọn tham gia các khóa học đào tạo chương trình thạc sĩ, tiến sĩ tại Mỹ, Ca-na-đa, Anh, Hà Lan, Phi-líp-pin, Thái Lan, Ma-lai-xi-a, Trung Quốc, Niu Di-lân… trong các lĩnh vực như giáo dục, y tế, khoa học môi trường, chính sách công…

Hướng tới vì cộng đồng

Kết thúc khóa học ở nước ngoài, nhiều học viên đã trở về nước tiếp tục công việc của mình. Dù công tác tại các thành phố lớn, thị trấn nhỏ hay ở các huyện miền núi xa xôi, nhưng họ đều có chung một mong muốn là mang tất cả những kiến thức được học để phục vụ cộng đồng.

Chị Trịnh Thị Kim Ngọc, công tác tại Khoa Giáo dục đặc biệt, Trường ĐH Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, là một người trúng tuyển học bổng IFP. Với những kiến thức về bộ môn Khoa học giao tiếp con người mà chị được học tại Anh, chị Kim Ngọc đã đưa vào bài giảng những kiến thức chuyên sâu, kinh nghiệm giáo dục trẻ khuyết tật. Bên cạnh đó, chị còn trực tiếp trị liệu cho trẻ có khó khăn về ngôn ngữ. Chị cũng phối hợp với các trường quốc tế nhằm phát triển ngành khoa học này cho người khiếm thị ở Việt Nam.

Cùng chung mục tiêu vì cộng đồng, anh Hà Thăng Long, tốt nghiệp khoa Sinh, Trường ĐH Quốc gia Hà Nội, năm 2007 đã trúng tuyển học bổng IFP. Khóa học giúp anh hoàn thành chương trình tiến sĩ ngành sinh thái học động vật tại ĐH Cambridge, Vương quốc Anh. Trở về nước, anh đã thành lập Trung tâm bảo tồn đa dạng sinh học Nước Việt Xanh, với sứ mệnh thực hiện các nghiên cứu khoa học và nâng cao nhận thức cho cộng đồng về đa dạng sinh học và biến đổi khí hậu tại miền Trung và Tây Nguyên. Hiện anh đang làm việc nghiên cứu thực địa tại Vườn quốc gia Kon Ka Kinh (Gia Lai), với mong ước mỗi người dân Việt Nam hãy hành động để bảo vệ tài nguyên thiên nhiên cho thế hệ tương lai.

Theo Y Hú Niekdam, hiện nay, dù cuộc sống đã được cải thiện rất nhiều so với trước đây, nhưng việc tiếp cận thông tin, kiến thức cũng như các dịch vụ chăm sóc y tế của người dân trong xã còn hạn chế. Vì vậy, anh đang lên kế hoạch phát triển dự án truyền thông về giáo dục và y tế đến với nhiều bản làng, trường học trong xã.

Còn Siu Hrill, chàng trai người dân tộc Gia Rai đang theo học chuyên ngành phát triển cộng đồng tại ĐH Tổng hợp Ha-oai (Mỹ) cho biết, sau khi hoàn thành khóa học, anh sẽ quay trở về quê nhà để phát triển những dự án du lịch sinh thái nâng cao đời sống cho cộng đồng người dân Tây Nguyên.

Đánh giá cao về kết quả đạt được của chương trình, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Trần Quang Quý tin tưởng, với những kiến thức được trang bị, các học viên của Chương trình IFP sẽ tiếp tục làm việc tại những vùng khó khăn, vùng xa xôi, hẻo lánh, nơi cộng đồng cần đến họ, góp phần vào sự phát triển chung của đất nước.

Bài và ảnh: THU HÀ