QĐND - Mấy năm qua, du lịch Việt Nam liên tục tăng lượng khách quốc tế nhờ áp dụng hàng loạt các biện pháp kích cầu khá hiệu quả, trong đó có việc miễn thị thực (visa) cho du khách của một số thị trường trọng điểm của Việt Nam. Tuy nhiên, gần đây đại diện lãnh đạo Bộ Ngoại giao cho rằng, nước ta mỗi năm thất thu khoảng 50 triệu USD khi miễn thị thực đơn phương cho các thị trường đó. Vậy sự thật ra sao?

Nguy cơ sụt giảm lượng khách quốc tế

Trước thông tin tới đây nhà nước có thể bãi bỏ chính sách miễn thị thực hiện đang áp dụng cho du khách đến Việt Nam là công dân 7 nước (gồm: Nhật Bản, Hàn Quốc, Nga, Thụy Điển, Na Uy, Đan Mạch và Phần Lan), Hiệp hội Du lịch Việt Nam vừa chính thức gửi văn bản lên Thủ tướng Chính phủ về kiến nghị chính sách thị thực.

Theo ông Vũ Thế Bình, nguyên Vụ trưởng Vụ Lữ hành (Tổng cục Du lịch), hiện là Phó chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam, việc xóa bỏ miễn thị thực đơn phương cho công dân 7 nước là thị trường trọng điểm của du lịch Việt Nam hiện nay sẽ ảnh hưởng bất lợi cho ngành du lịch nước ta, giảm khả năng cạnh tranh thu hút khách so với nhiều nước trong khu vực. Theo tính toán, việc dừng chính sách miễn thị thực có thể giảm ngay ít nhất 50% du khách của các nước này đến Việt Nam.

Du khách nước ngoài tham quan phố cổ Hà Nội bằng xích lô.

Trong khi đó, theo thống kê của Tổng cục Du lịch, lượng khách quốc tế đến Việt Nam trong quý I năm 2013 đã giảm 6,2% so với cùng kỳ năm ngoái. Như vậy, sau 3 năm liên tiếp (từ 2010 đến 2012), lượng khách quốc tế liên tục tăng trưởng với tốc độ tương đối ổn định cả về lượng khách và nguồn thu (từ 5 triệu lên hơn 6,8 triệu lượt khách, từ 4,5 tỷ USD lên 6,6 tỷ USD), thì lượng khách quốc tế đột ngột sụt giảm trong những tháng đầu năm 2013 là một tín hiệu không vui đối với ngành du lịch Việt Nam.

Được biết, trong Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam giai đoạn 2012-2020, tầm nhìn năm 2030 vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, 3 nước Nhật Bản, Hàn Quốc và Nga đều được xác định là thị trường quan trọng của du lịch Việt Nam. Theo tính toán của Hiệp hội Du lịch Việt Nam, trong năm 2012, ba thị trường này đạt trên 1,45 triệu lượt khách đến nước ta, đạt doanh thu 2,1 tỷ USD, nộp ngân sách 210 triệu USD. Như vậy, tính chung 3 thị trường Nga, Nhật Bản và Hàn Quốc đã chiếm 1/4 lượng khách quốc tế đến Việt Nam và chiếm 1/3 doanh thu. Ông Vũ Thế Bình cho biết: Thực tế mỗi năm nhà nước có thể thất thu vài chục triệu USD phí visa, nhưng bù lại chúng ta lại thu được hàng tỷ USD từ lượng khách quốc tế Việt Nam tham quan, du lịch. Đấy là “con số biết nói” để Hiệp hội Du lịch Việt Nam tiếp tục kiến nghị Thủ tướng Chính phủ không nên bỏ chính sách miễn thị thực cho du khách ở các thị trường trọng điểm du lịch của Việt Nam.

Sẽ bắt được “cá rô” nếu…

Ngay sau khi đại diện Bộ Ngoại giao lên tiếng về việc mỗi năm Nhà nước thất thu khoảng 50 triệu USD từ việc miễn thị thực đơn phương cho công dân một số nước, không chỉ lãnh đạo Hiệp hội Du lịch Việt Nam, mà nhiều doanh nghiệp lữ hành cũng khẳng định rằng: Cần phải đặt trên lợi ích tổng thể, lấy cái được lớn hơn cái mất thì mới có một cách nhìn đúng đắn đối với việc miễn thị thực cho du khách. Trong trường hợp này, nên biết “bỏ con săn sắt” thì nhất định bắt được “con cá rô”.

Ông Nguyễn Văn Tấn, Tổng giám đốc Công ty du lịch JTB T&T, một doanh nghiệp chuyên về thị trường khách Nhật Bản cho biết: Chính sách miễn thị thực là một trong những giải pháp rất hữu hiệu để thu hút khách quốc tế đến Việt Nam, vì khách không còn phải vướng bận xin thủ tục visa và bớt được một khoản phí. Bởi vì việc làm thủ tục visa vào Việt Nam không phải lúc nào cũng nhanh chóng, thuận lợi như mong muốn của du khách.

Cũng mới đây, theo tin từ Tổng cục Du lịch, Hiệp hội Thương mại Hoa Kỳ tại Việt Nam (AmCham Vietnam) đã gửi công văn tới Văn phòng Chính phủ và các cơ quan hữu quan của nước ta đề nghị tiếp tục duy trì chính sách miễn thị thực nhằm thúc đẩy lượng khách quốc tế đến Việt Nam. Cơ quan này cho rằng, việc chấm dứt miễn visa còn ảnh hưởng xấu đến việc thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam. Tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam giữa kỳ năm 2012, Việt Nam đã tụt 8 bậc trong báo cáo “Môi trường kinh doanh 2012” của Ngân hàng Thế giới (WB), xếp vị trí 98/183 nước được xếp hạng.

Theo các chuyên gia, nỗi lo thường trực của phần lớn du khách là chi phí cho việc giải quyết visa, nhất là thời gian chờ đợi và đi lại để có visa trong tay. Trong khi nền hành chính của nước ta đang trong giai đoạn đổi mới, hoàn thiện, quy trình thực hiện các loại thủ tục hành chính, trong đó có thủ tục làm, cấp visa còn không ít bất cập, thì việc miễn thủ tục này cho công dân ở một số thị trường du lịch trọng điểm sẽ là đòn bẩy kích thích tăng trưởng du khách quốc tế đến Việt Nam. Được biết hiện nay Thái Lan đang miễn visa cho 55 quốc gia và vùng lãnh thổ; Ma-lai-xi-a miễn visa cho 155 quốc gia và vùng lãnh thổ; còn In-đô-nê-xi-a chỉ áp dụng cấp visa tại cửa khẩu cho công dân đến từ 24 quốc gia…

Rõ ràng bài toán lợi ích miễn thị thực cho công dân các nước là thị trường trọng điểm của du lịch Việt Nam đã có lời giải khá thỏa đáng. Vì vậy, kiến nghị chính đáng của Hiệp hội Du lịch Việt Nam và các doanh nghiệp lữ hành hy vọng sẽ được Chính phủ lắng nghe và có quyết định đúng đắn để tạo động lực thúc đẩy cho ngành du lịch Việt Nam tiếp tục phát triển trong thời gian tới.

Bài và ảnh: PHƯƠNG DU