Mộ xây dựng trên nghĩa trang.

Gần 7 năm “giậm chân tại chỗ”

Theo nội dung tờ trình thì dự án cần được đầu tư xây dựng bởi đây là một bộ phận của dự án tổng thể “Công viên rừng Thiên Văn”. Dự án sẽ đón trước nhu cầu quy tập mồ mả từ nhiều nơi trong thành phố. Đồng thời, tạo ra điểm tham quan mới, mở ra một số dịch vụ tạo thêm nhiều công ăn việc làm cho nhân dân địa phương và có thêm nguồn thu cho ngân sách.

Ngày , UBND quận Kiến An ra quyết định số 469/QĐ-UB thành lập Ban quản lý nghĩa trang Cựu Viên phường Bắc Sơn – quận Kiến An (BQL). Thành phần gồm: Giám đốc, Phó giám đốc và một cán bộ Khách sạn Kiến An (chủ đầu tư); Phó chủ tịch UBND phường Bắc Sơn, cán bộ địa chính phường Bắc Sơn, trưởng khu dân cư số 4 phường Bắc Sơn. BQL có nhiệm vụ quản lý chặt chẽ quỹ đất, hiện trạng các công trình, mồ mả, vật kiến trúc, nhà cửa cây cối của nhân dân trong phạm vi quy hoạch của dự án và quản lý chặt chẽ việc cát táng, xây sửa mộ phần trong nghĩa trang. BQL có trách nhiệm hướng dẫn và tạo điều kiện thuận lợi cho nhân dân tìm kiếm, trông coi, xây sửa, tôn tạo mồ mả theo quy hoạch và thực hiện đúng các quy định quản lý nghĩa trang, đảm bảo an ninh trật tự, vệ sinh môi trường và quy hoạch được duyệt.

Trong lúc dự án chưa được các cấp có thẩm quyền phê duyệt thì ngày 14-8-2001, Khách sạn Kiến An (KSKA) làm tờ trình gửi UBND quận Kiến An xin được quản lý và tạm thu tiền sử dụng đất và các dịch vụ khác tại nghĩa trang Cựu Viên với mức thu cụ thể như sau: phần mộ cải táng mà đặt ở phần đất đã quy hoạch thu 1.500.000đ/mộ đối với đất mới, 400.000đ/mộ đã có đất; phần mộ đã có mà tôn tạo lại thu 200.000đ/mộ; phần mộ người Hoa mà tôn tạo và xây dựng thu 500.000đ/mộ; mỗi mộ phần xây dựng với diện tích là 0,8x1,2m cao không quá 1,5m, nếu có nhu cầu xây thêm thì căn cứ theo kích thước trên để tính nhưng không vượt quá 1,2m chiều rộng. Mức thu trên đã được Phòng Tài chính quận Kiến An đồng ý bằng cách “phê” vào tờ trình của KSKA. Thế là từ đó, KSKA tiến hành thu tiền sử dụng đất và các dịch vụ khác tại NTCV đối với những người có nhu cầu.

Như vậy, công tác quản lý và duy trì các hoạt động tại NTCV đã được giao rõ người, rõ việc. Việc thu tiền sử dụng đất cũng đã có đơn vị thực hiện. Bên cạnh đó, UBND quận Kiến An cũng rất khẩn trương hoàn tất các thủ tục pháp lý để dự án sớm đi vào hoạt động. Đồng thời, xét thấy đề nghị của quận Kiến An là phù hợp, UBND thành phố Hải Phòng đã ra các quyết định phê duyệt dự án đầu tư xây dựng, tôn tạo NTCV ký ngày 19-4-2002; quyết định phê duyệt điều chỉnh quy mô và tổng mức đầu tư dự án xây dựng, tôn tạo NTCV ký ngày 6-11-2002; quyết định phê duyệt tổng dự toán công trình xây dựng, tôn tạo NTCV ký ngày 10-12-2002 với tổng trị giá là 7.398.000.000đ. Tiếp theo đó, UBND thành phố Hải Phòng đã có công văn số 1389/CV-UB gửi Sở Tài chính – Vật giá và UBND quận Kiến An với nội dung: “ cho phép UBND quận Kiến An vay 1 tỷ 413 triệu đồng từ nguồn vay 100 tỷ của Chi nhánh Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Hải Phòng để phục vụ công tác đền bù giải phóng mặt bằng thực hiện dự án đầu tư xây dựng, tôn tạo NTCV…”

Mặc dù vậy, sau 7 năm, dự án vẫn phải chờ. Lý do mà chính quyền địa phương đưa ra là chưa đầy đủ các thủ tục pháp lý theo quy định. Ông Trần Văn Quý -Phó chủ tịch UBND quận Kiến An-cho biết: “UBND thành phố chưa duyệt phương án đền bù và cũng chưa có quyết định thu hồi đất giao cho quận Kiến An. Vì vậy, dự án đầu tư, xây dựng nghĩa trang Cựu Viên chưa thực hiện được”.

Không có đơn vị quản lý?

UBND quận Kiến An cho biết, trong lúc chờ thủ tục được hoàn thành, quận đã chỉ đạo UBND phường Bắc Sơn phải tăng cường công tác quản lý đất đai và các hoạt động khác tại khu vực này. Tuy nhiên, ông Hoàng Văn Hưng, Chủ tịch UBND phường và ông Đặng Văn Hưng, cán bộ địa chính phường Bắc Sơn lại khẳng định: “UBND quận chưa có quyết định bàn giao NTCV cho phường quản lý nên công tác quản lý gặp rất nhiều khó khăn… UBND phường cũng không hề biết những gì đang diễn ra tại nghĩa trang Cựu Viên”.

Như vậy, NTCV hiện không ai quản lý: KSKA thì cổ phần hóa nên thay đổi nhân sự, Ban quản lý NTCV thì đã giải thể, phường thì nói không được quận giao, quận thì bảo đã giao cho phường...???

Hậu quả là KSKA thì cứ tiến hành thu tiền sử dụng đất và các dịch vụ khác tại đây. Tuy nhiên, thu tiền từ bao giờ? Thu được bao nhiêu? Số tiền thu được nộp vào đâu thì không ai biết?

Làm việc với chúng tôi, ông Bùi Đức Cảnh, Chủ tịch hội đồng quản trị KSKA mới khẳng định: “Chúng tôi chưa nhận được sự bàn giao từ Ban giám đốc cũ nên không hề biết gì về dự án nghĩa trang Cựu Viên”. Để tìm hiểu rõ vụ việc, phóng viên đã nhiều lần liên lạc với ông Phùng Văn Thuấn, Giám đốc cũ nhưng ông Thuấn đều từ chối với lý do quá bận. Vì vậy, việc thu được bao nhiêu tiền và số tiền đó nộp vào đâu vẫn là điều bí ẩn (!?).

Không chỉ có vậy, khu vực này còn nhiều diễn biến hết sức phức tạp như: tình trạng người dân cơi nới, lấn chiếm đất, tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng đất, buôn bán đất bất hợp pháp, xây dựng mồ mả tùy tiện, không theo quy hoạch và tình trạng chèo kéo, tranh giành khách để làm dịch vụ xây dựng, tìm mộ thuê gây mất an ninh trật tự tại khu vực nghĩa trang.

Qua tìm hiểu được biết, nghĩa trang Cựu Viên có đến hàng trăm chủ đất. Người ít có vài chục mét vuông do lấn chiếm, cơi nới mà có. Người nhiều thì có tới vài ngàn mét vuông do đầu cơ mua lại đất nông nghiệp của các hộ dân xung quanh khu vực nghĩa trang rồi tự ý bán lại cho người có nhu cầu. Người dân gần khu nghĩa trang cho biết: “Những người có nhiều đất nhất trong nghĩa trang chính là một số “ông có máu mặt” tại địa phương...

Tài nguyên đất trong nghĩa trang đang bị “cấu xé”, còn nghĩa trang văn hóa như dự định thì vẫn chưa có!? Theo lời ông Phó chủ tịch UBND quận Kiến An dự án đầu tư xây dựng nghĩa trang Cựu Viên vẫn tiếp tục được thực hiện nhưng không biết đến bao giờ mới chính thức được triển khai. Những tồn tại đang diễn ra tại nghĩa trang Cựu Viên không biết đến bao giờ mới được xử lý và xử lý ra sao?

Bài và ảnh: THANH TÙNG