QĐND - Hạt muối mặn mòi, kết tinh hương vị của biển cả đang làm nặng lòng những diêm dân xã Hải Lý, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định.  Đây là nghề truyền thống và cũng là nghề chính của người dân địa phương. Cùng với với sự thăng trầm của hạt muối, nghề làm muối ở Hải Lý cũng đang đứng trước nguy cơ mai một.

Vào dịp cuối tháng 7, đầu tháng 8-2012, chúng tôi về đồng muối Hải Lý. Trên đồng không hề có một bóng thanh niên trai tráng mà chỉ là phụ nữ và những người trung niên. Ngày qua ngày, họ phơi lưng dưới nắng hè gay gắt với nước biển, cát, nắng và gió để tạo ra những hạt muối trắng, mặn mòi.

Bác Hoàng Văn Minh, một diêm dân ở địa phương cho biết: Để làm ra hạt muối không hề giản đơn. Trước hết, phải tiến hành lọc nước biển qua cát để làm sạch nguồn nước. Sau đó mới dẫn nguồn nước này vào các ruộng muối phơi nắng và chờ cho nước bay hơi chừng 5, 6 tiếng mới cho thu hoạch. Tiếp đó là công đoạn cào, xúc muối lên xe chở về kho bảo quản. Vất vả là thế, nhưng giá muối lại không tương xứng với công lao động của chúng tôi. Hiện nay, giá muối bán ngay tại ruộng chỉ có 800 đến 1000đồng/kg. Thế nhưng, số muối này nếu mang lên Hà Nội và các địa phương khác sẽ bán với giá 5000đồng/kg.

 Những lời tâm sự trên khiến chúng tôi không khỏi chạnh lòng. Quả là mâu thuẫn, trong khi diêm dân vất vả suốt ngày phơi nắng ngoài ruộng muối thì thu nhập rất thấp, còn khâu trung gian lại thu lợi nhuận cao gấp nhiều lần. Có lẽ đây là lời giải chính xác nhất cho câu hỏi: Vì sao vài ba năm trở lại đây, những cánh đồng muối nổi tiếng trong cả nước như: Tiền Hải (Thái Bình), Hải Hậu (Nam Định), Sa Huỳnh (Quảng Ngãi)… ngày càng bị thu hẹp, diêm dân bỏ nghề ngày càng đông? Và, vì sao nước ta có tới hơn 3000km bờ biển nhưng vẫn phải nhập muối từ nước ngoài về phục vụ dân sinh và sản xuất công nghiệp?

Đổ nước biển lọc qua cát - công đoạn đầu tiên của quy trình làm muối.

Bất chấp giữa trưa hè nắng gắt, diêm dân vẫn phải ra đồng thu hoạch muối.

Xúc muối lên xe - một công việc không hề nhẹ nhàng.

Vận chuyển muối thành phẩm về kho.

Phóng sự ảnh của Nguyễn Văn Thế