QĐND - Đánh cắp mật khẩu e-mail hoặc nick chat, nhiều hacker đã mạo danh chủ tài khoản để lừa đảo, chiếm đoạt hàng trăm triệu đồng từ những người thân của nạn nhân. Đây là thủ đoạn không mới, nhưng nhiều nạn nhân vẫn mắc bẫy vì mất cảnh giác, cứ nghĩ đó là người thân...

Theo Đội Cảnh sát phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội (PC45), Công an TP Hà Nội, loại tội phạm này có đặc thù riêng, rất khó phát hiện và xử lý dấu vết, chứng cứ. Ở nước ta, tỷ lệ phát hiện còn thấp so với thực tế và thấp hơn nhiều so với các loại tội phạm khác.

Mới đây, Đội Cảnh sát phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Phòng PC45, Công an Hà Nội) khám phá vụ án lấy cắp mật khẩu lừa đảo chiếm đoạt gần 400 triệu đồng của hàng chục người, bắt hai đối tượng: Nguyễn Quý Phúc và Phùng Ngọc Tuấn, ở Hải Phòng. Trung tuần tháng 6-2011, hai đối tượng đánh cắp được mật khẩu hòm thư của ông Nguyễn Ngọc H, nguyên là cán bộ ngoại giao, sau đó đổi mật khẩu, giả danh chủ hòm thư để trao đổi với một người bạn của ông H, hỏi vay 110 triệu đồng. Tưởng là ông H đang gặp khó khăn về tài chính, người bạn của ông đã chụp ảnh thẻ tín dụng, hộ chiếu, hộ khẩu... gửi qua nick chat. Chỉ chờ có vậy, kẻ lừa đảo tiến hành các thủ tục rút tiền ngân hàng. Cơ quan công an còn làm rõ, sau phi vụ trên, Phúc lại đánh cắp nick chat của một thanh niên đang học tại Trung Quốc, rồi giả danh anh này, nhắn nhủ người yêu ở Quảng Ninh gửi tiền chu cấp. Sau khi nhận 50 triệu đồng, Phúc tiếp tục “nhập vai” chàng thanh niên đang du học, bảo người yêu đưa tiền để chăm sóc mẹ tại bệnh viện. Do quá tin người yêu, cô gái chẳng chút nghi ngờ và làm theo… Theo Công an TP Hà Nội, nhóm đối tượng lừa đảo bằng thủ đoạn trên mới bị phát hiện và bắt giữ chủ yếu ở địa bàn Hải Phòng, TP Hồ Chí Minh, Hà Nội...

Đối tượng Vũ Ngọc Hà (Hải Phòng) lấy trộm thông tin thẻ tín dụng của một công dân nước ngoài để thanh toán hàng hóa mua trên mạng, chiếm đoạt hơn 500 triệu đồng. Ảnh: Internet

Trao đổi với chúng tôi, Trung tá Ngô Minh An, Đội trưởng cho biết: Tình trạng đánh cắp mật khẩu xuất hiện khá phổ biến ở Việt Nam từ năm 2006. Sau một thời gian tạm lắng, đến nay hiện tượng này lại rộ lên. Khai thác hai đối tượng Phúc và Tuấn cho thấy, chúng dễ dàng đánh cắp được mật khẩu hộp thư, nick chat của người khác là nhờ nạn nhân đã cho 2 tài khoản thư điện tử. Đây là nơi chứa thông tin (bao gồm cả mật khẩu, tên truy cập) được gửi đến từ các máy tính bị cài một "phần mềm gián điệp". Người sử dụng khi mở thư tại máy tính này sẽ bị lưu lại dữ liệu cá nhân, sau đó những thông tin trên sẽ tự động gửi về hai hộp thư của Phúc và Tuấn.

Ngoài thủ đoạn lấy mật khẩu nick chat, các đối tượng còn gửi thông tin cho bạn bè và người thân từ nick chat của nạn nhân, “tiết lộ” có một hãng viễn thông đang áp dụng khuyến mãi trong thời gian cực ngắn là nạp tiền 200.000 đồng, được nhận tới 750.0000 đồng, kèm theo là địa chỉ trang web hướng dẫn nạp tiền. Tại giao diện của trang web này, logo của hãng viễn thông được hiển thị to, rõ. Hai bên sườn là các hình ảnh hoạt động của nhà mạng và phần giữa hướng dẫn “Nạp tiền điện thoại cho thuê bao trả trước và trả sau”. Tưởng đây là trang web của hãng viễn thông, cùng lời giới thiệu của người thân, nên nhiều người trong danh sách yahoo của nạn nhân đã mua thẻ điện thoại để mong nhận được khuyến mại "khủng". Sau đó họ mới biết đã mắc bẫy kẻ lừa đảo.

Theo Trung tá Ngô Minh An, nhóm đối tượng đánh cắp mật khẩu qua "phần mềm gián điệp", sau đó thâm nhập vào danh sách bạn bè và người thân tìm hiểu thông tin cá nhân, kiểm tra thông tin trò chuyện của nạn nhân và các nick chat trong danh sách, rồi giả danh nạn nhân để lừa đảo vay tiền, rủ rê kinh doanh thẻ game… Chúng thường đánh vào lòng tin và lòng tham của người tham gia. Bị kẻ lừa đảo đánh trúng tâm lý, nên nhiều người mất cảnh giác, thấy bạn bè gặp khó khăn, gửi thư hoặc nhắn tin nhờ giúp đỡ thì không nỡ từ chối.

Không chỉ lừa nạp tiền điện thoại theo cách trên, có nhóm hacker còn lập trang web để ăn cắp mật khẩu phục vụ việc lừa đảo, phát tán vi-rút, "phần mềm gián điệp", nhằm lây lan vào máy tính cá nhân để lấy thông tin cá nhân như mật khẩu của e-mail, tài khoản chat. Thời gian qua, tình trạng gửi thư điện tử, nhắn tin lừa đảo, tống tiền, đe dọa, quấy rối, khủng bố... trên mạng diễn ra khá phổ biến. Nhiều công ty cung cấp nội dung tổ chức nhắn tin trúng thưởng, bói toán, lô đề, tư vấn tình dục…; mỗi tin nhắn sẽ bị trừ 15.000 đồng. Người nhắn tin chỉ biết bị lừa sau khi tài khoản hụt tiền, hoặc hết tiền. Ngoài thủ đoạn trên, các đối tượng còn lợi dụng lừa đảo qua mua, bán hàng qua mạng trực tuyến theo phương thức chuyển tiền trước, rồi chuyển hàng không như quảng cáo, nhiều khi còn bị chiếm đoạt luôn..

Theo đánh giá của cơ quan chức năng, xu hướng của tội phạm công nghệ cao ở Việt Nam đã chuyển dần từ phá hoại sang trục lợi một cách tinh vi. Loại tội phạm này xuất hiện ngày càng nhiều cùng với sự phổ cập rộng rãi tin học và phát triển nhanh chóng của các thuê bao điện thoại di động…

Trước thực trạng trên, cơ quan công an cảnh báo các cá nhân sử dụng mạng internet và điện thoại di động cần đề cao cảnh giác, nếu thấy thông tin lạ hãy xóa đi, không nên bấm vào các đường link lạ gửi đến, dễ bị nhiễm vi-rút và mất cắp thông tin. Nếu lỡ bấm vào đường link, thì hãy thông báo với bạn bè hoặc điện thoại để kiểm tra. Khi nhận qua chat, e-mail các thông tin về việc người quen hết tiền điện thoại, nhờ nạp hộ, hoặc người đi du học, công tác ở nước ngoài nhờ chuyển tiền..., cần xác minh bằng cách gọi điện thoại cho người gửi để kiểm tra. Đây là cách đơn giản, nhưng hiệu quả, góp phần hạn chế những vụ việc đáng tiếc do mắc bẫy của đối tượng lừa đảo trên mạng.

Phan Anh