QĐND - Xã Chế Cu Nha, huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái là một xã miền núi khó khăn, cuộc sống của người nông dân chủ yếu dựa vào nông-lâm nghiệp. Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, trên địa bàn xã có 6 bản với tổng số 458 hộ dân, trong đó 90% là dân tộc Mông sống rải rác trên các đồi, núi cao và làm nông nghiệp, lâm nghiệp. Người dân tộc Kinh và Thái chiếm một tỷ lệ rất thấp và sống tập trung ở các thung lũng. Chế Cu Nha là một xã kinh tế còn rất nhiều khó khăn, điều kiện cơ sở hạ tầng, cũng như trình độ nhân lực rất nghèo. Những năm trước đây, do tình trạng khai thác rừng không hợp lý, nên nhiều cánh rừng bị cạn kiệt. Đây chính là lực cản đối với sự phát triển kinh tế của địa phương.

Để khắc phục tình trạng này, ngay từ những năm 2000, chính quyền và nhân dân trong xã đã triển khai thực hiện chủ trương giao đất, giao rừng cho các tổ chức, hộ gia đình chăm nuôi, bảo vệ. Nhờ vậy, đến năm 2004, Chế Cu Nha đã hoàn thành việc giao khoán hơn 2.700ha đến tận tay các hộ dân, trong đó ưu tiên cho các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn và các hộ gia đình chính sách để giải quyết được phần nào nhu cầu của người dân, bảo đảm sự công bằng xã hội. Theo chính sách này người dân sẽ được phát giống và phân bón trong năm đầu do phải đầu tư sự chăm sóc nhiều hơn, đòi hỏi cao trong kỹ thuật nên năm đầu bà con sẽ được hưởng 2,4 triệu đồng/ha/năm, đến năm thứ 2 sẽ là 1 triệu, các năm sau sẽ giảm dần cho đến năm thứ 5 về sau sẽ ổn định ở mức 200.000 đồng/ha/năm.

Ông Khang A Đua, Phó chủ tịch UBND xã Chế Cu Nha tâm sự: “Để bảo đảm cho chất lượng trồng rừng đạt kết quả cao, hằng năm huyện và xã đều cử người đi nghiệm thu về việc trồng rừng của bà con. Đồng thời hướng dẫn bà con các kỹ thuật, yêu cầu của việc chăm sóc cây trồng cho những năm sau, ai trồng nhiều thì được hưởng nhiều, xã đặc biệt quan tâm tới các gia đình chính sách nhằm bảo đảm sự phát triển đồng đều”. Việc bảo đảm số lượng cũng như chất lượng trồng rừng hằng năm tỷ lệ cây sống đều đạt hơn 90%. Còn số tiền trợ cấp hằng năm đều được phát làm 2 đợt, đợt vừa rồi 20-12 đã giúp bà con có thêm một khoản tiền mặt mua sắm trong dịp Tết dương lịch-một cái tết chính của bà con trong năm. Tuy nhiên, với mặt bằng giá cả chung như hiện nay khoản tiền trợ cấp cho việc trồng rừng vẫn thấp, công việc trồng và bảo vệ rừng chưa thực sự mang lại một khoản thu nhập đáng kể cho người dân khiến họ cảm thấy có thể gắn bó được với rừng”.

Trao đổi với lãnh đạo và nhân dân trong xã chúng tôi được biết thêm, nhờ triển khai tốt việc giao khoán đất rừng đến tận tay người nông dân để học chăm nuôi và bảo vệ, nên diện tích rừng trên địa bàn được cải thiện rõ rệt. Đến thời điểm hiện nay, toàn xã có 2.462,5ha đất lâm nghiệp, trong đó diện tích rừng tự nhiên là 1.799,8ha, rừng trồng là 662,7ha, rừng chăm sóc năm thứ hai là 90,9ha, năm thứ ba là 92ha, năm thứ tư là 100ha. UBND xã đã thành lập lực lượng trực phòng cháy, chữa cháy rừng và phân công hai hộ/ngày trực từ 7 giờ 30 phút đến 17 giờ 30 phút. Bên cạnh đó, chính quyền địa phương còn phối hợp chặt chẽ với các doanh nghiệp trong việc đầu tư phát triển rừng, đặc biệt là rừng kinh tế. Khi triển khai việc trồng rừng, các hộ nông dân sẽ được các doanh nghiệp hỗ trợ về vốn, cung cấp giống bảo đảm tiêu chuẩn, hướng dẫn về mặt kỹ thuật và bảo đảm đầu ra cho sản phẩm. Điều này hứa hẹn mang lại tương lai cho sự phát triển kinh tế của bà con.

Người dân xã Chế Cu Nha đang làm thủ tục nhận tiền hỗ trợ.

Thế nhưng, việc giao khoán rừng cho người dân chăm sóc, bảo vệ ở xã Chế Cu Nha vẫn còn bộc lộ một số hạn chế. Thứ nhất, các hoạt động này còn khá nhỏ lẻ, chưa phát triển với quy mô lớn. Thứ hai, với mặt bằng giá cả chung như hiện nay khoản tiền trợ cấp cho việc trồng rừng vẫn còn quá thấp so với mặt bằng giá cả trên thị trường. Do vậy, công việc trồng, chăm sóc và bảo vệ rừng chưa thực sự mang lại thu nhập đáng kể cho người dân... Những vướng mắc trên đã và đang được Đảng bộ và nhân dân trong xã tìm hướng khắc phục. Điều này thể hiện rất rõ là dịp sau Tết Nhâm Thìn vừa rồi về xã Chế Cu Nha chúng tôi được chứng kiến những quả đồi cây cối xanh tốt và người dân trong xã nô nức tham gia Tết trồng cây... Thực tế đã chứng minh việc khoán rừng đến tận tay các tổ chức, các hộ gia đình, đã và đang góp phần làm hồi sinh những cánh rừng trong xã, mang lại cho người dân nơi đây một nguồn thu đáng kể và từng bước thoát nghèo...

Bài và ảnh: Trang Thu