Những ngày cuối tháng 3 vừa qua, chúng tôi có mặt tại công trình Nhà máy thủy điện Sơn La. Giữa âm thanh vang động của hàng nghìn động cơ và sự ngổn ngang trên công trường, hình hài của nhà máy thủy điện lớn nhất Đông Nam Á đang hiện ra. Góp sức vào công trình lịch sử này có những người lính thợ của Tổng công ty xây dựng Trường Sơn (Bộ Quốc phòng). Mang tinh thần của “bài ca Trường Sơn” huyền thoại, họ đang nỗ lực ngày đêm, để tiến tới năm 2010, tổ máy số 1 sẽ phát dòng điện đầu tiên hòa vào lưới điện quốc gia...

Mồ hôi trên công trường

Dù chưa vào hè nhưng thời tiết trên công trường vào thời điểm này đã rất ngột ngạt. Nắng nóng cùng với bụi và tiếng ồn khiến công trường như một chiếc chảo lửa khổng lồ. Bộ đồng phục xanh mang phù hiệu và dòng chữ “Trường Sơn” của những người lính thợ thấm đẫm mồ hôi. Đại úy Đào Duy Bích, chỉ huy trưởng công trường của Xí nghiệp 721, Công ty 472 chạy như con thoi, khi thì kiểm tra bộ phận vệ sinh mái đá, lúc thì hướng dẫn kỹ thuật bộ phận tạo nhám… Vuốt mồ hôi đang chảy thành dòng trên mặt, Bích tâm sự: “Thời tiết ở đây khắc nghiệt lắm anh ạ. Năm trước nhận nhiệm vụ đào hố xói vào chính hè, nhiệt độ có lúc lên đến 39-40 độ C. Nhưng ban đêm có khi chênh với ban ngày 15 độ C. Trong khi đó hạng mục này phải hoàn thành trước thời điểm lũ tiểu mãn. Để hoàn thành nhiệm vụ, chúng tôi thường xuyên giáo dục cho anh em về truyền thống của bộ đội Trường Sơn năm xưa, tự hào và trách nhiệm được tham gia thi công công trình mang tầm vóc lịch sử. Đồng thời có phương pháp tổ chức lao động hợp lý, phân chia thành các tổ, nhóm, làm 3 ca, 4 kíp suốt ngày đêm; ngoài ra còn có bộ phận kỹ thuật hiện trường luôn có mặt để giải quyết kịp thời các tình huống kỹ thuật”.

Tổ nhân lực bề mặt, Công ty 472, Tổng công ty xây dựng Trường Sơn đang thi công trên công trình thủy điện Sơn La.

Để kịp tiến độ, những người lính thợ ở đây chấp nhận “ăn cơm tập thể, nằm giường cá nhân” trong nhiều tháng liền. Đào Duy Bích có vợ và hai con nhỏ ở Hải Dương, nhưng suốt thời gian tham gia chỉ huy đào hố xói anh không được nghỉ ngày nào. Lâu không thấy chồng về, vợ Bích lặn lội lên tận công trường thăm chồng. Tận mắt chứng kiến công việc của những người thợ trên công trường, cô càng hiểu và tin yêu chồng hơn.

Tại trạm trộn bê tông nằm cách công trường chính không xa, chúng tôi gặp anh Trần Văn Hải, trạm trưởng trạm trộn bê tông. Theo anh Hải, việc vận hành hệ thống trộn bê tông ở công trình thủy điện Sơn La theo công nghệ đầm lăn có tên gọi RCC là hoàn toàn mới mẻ với người thợ vận hành ở đây. RCC lần đầu được áp dụng tại một công trình tầm cỡ ở Việt Nam. Những ngày đầu về trạm, anh em thợ rất bỡ ngỡ vì chưa có ai được đào tạo hay đã từng vận hành công nghệ này. Con đường duy nhất lúc ấy là phải tự học, vừa học vừa thử nghiệm để rút kinh nghiệm, đồng thời kiên trì “đeo bám” bộ phận lắp ráp để nắm chắc kỹ thuật và nguyên lý vận hành. Anh Lê Văn Sửu, thợ vận hành của trạm cho biết: Công nghệ này đòi hỏi độ chính xác rất cao. Cát, đá sai số cho phép dưới 3%; xi măng, phụ gia, nước, sai số không được quá 1%. …Người thợ làm việc trong điều kiện sức ép lớn về thời gian, độ chính xác, đòi hỏi phải làm đúng quy chuẩn. Trong dây chuyền vận hành với công nghệ hiện đại ở một công trình lớn thì một sai sót nhỏ có thể gây hậu quả khôn lường…

Năm 2010: Phát sáng dòng điện đầu tiên

Đại tá, kỹ sư Đào Văn Tuấn, Giám đốc Ban điều hành dự án thủy điện Sơn La của Tổng công ty xây dựng Trường Sơn có mặt ở công trình này từ những ngày đầu. Gần 4 năm với biết bao kỷ niệm khó quên, anh tâm sự: “Làm công nhân thủy điện thì nay đây mai đó, nhưng được thi công ở công trình kỳ vĩ này thì tôi cũng như anh em ở đây đều coi đó là niềm tự hào lớn. Tự hào ấy cộng với truyền thống của những người lính trên đường Trường Sơn huyền thoại năm nào đã tạo nên sức mạnh nội sinh để chúng tôi vượt qua khó khăn, thử thách và tự tin, vững vàng để “về đích”.

Theo giám đốc Tuấn, một trong những “cái được” lớn nhất khi tham gia công trình này là cán bộ công nhân viên được cọ xát với một công trường quy mô lớn, tác phong làm việc công nghiệp, cường độ thi công cao. Kết thúc dự án nơi đây sẽ cung cấp cho các đơn vị và tổng công ty một đội ngũ cán bộ có đủ kinh nghiệm trong quản lý, điều hành và lực lượng công nhân, thợ lành nghề sẵn sàng đáp ứng với đòi hỏi ngày càng cao của các dự án tiếp theo.

Năm 2009, những người lính ở công trình thủy điện Sơn La tiếp tục đảm nhiệm một khối lượng công việc lớn, trong đó chủ yếu là thi công bê tông trong điều kiện phức tạp và yêu cầu kỹ thuật cao. Giá trị sản lượng trong năm nay dự kiến đạt khoảng 240 tỉ đồng; đổ 89 nghìn m³ bê tông các loại, đào 450 nghìn m³ đất đá hạ lưu hố xói, sản xuất 72 nghìn m³ đá dăm các loại… Theo Thượng tá Đoàn Xuân Bình, Trưởng ban An toàn-Tổng hợp hành chính Ban điều hành, thì dù tiến độ thi công năm 2009 không căng thẳng như năm 2008 nhưng yêu cầu kỹ thuật đặt ra rất cao. Để hoàn thành nhiệm vụ, ngoài việc phải chỉ đạo thi công quyết liệt, bổ sung đầy đủ đội ngũ cán bộ kỹ thuật, kịp thời xử lý các tình huống phát sinh trên công trường, còn phải coi trọng việc bổ sung đầy đủ các thiết bị phục vụ cho công tác thi công bê tông, đảm bảo đủ nhân lực thi công cả ba ca trong ngày…

Đến thời điểm này, 70% khối lượng công việc mà Tổng công ty xây dựng Trường Sơn đảm nhiệm trên công trình thủy điện Sơn La đã hoàn thành, bảo đảm cả về chất lượng và tiến độ. Đặc biệt qua gần 4 năm với hàng nghìn lượt cán bộ, công nhân tham gia thi công, nhiều hạng mục khó, phức tạp nhưng đơn vị vẫn bảo đảm an toàn lao động tuyệt đối. Đây thật sự là những kỷ lục mới trên công trình trọng điểm hàng đầu của quốc gia mà những người lính thợ Tổng công ty xây dựng Trường Sơn đã và đang nỗ lực tạo nên, góp phần về đích sớm để năm 2010, tổ máy số 1 sẽ phát dòng điện đầu tiên hòa vào lưới điện quốc gia…

Bài và ảnh: TRẦN HOÀNG TIẾN