QĐND - Vào thời điểm này của năm 2012, trên những cánh đồng của nhiều huyện ngoại thành Hà Nội, người nông dân đang rộn rã thu hoạch vụ lúa hè thu. Thế nhưng năm nay, trên những cánh đồng lại vắng vẻ, thậm chí nhiều nơi người nông dân không muốn ra đồng gặt lúa vì rất nhiều thửa ruộng đã mất mùa trên diện rộng. Nguyên nhân của thực trạng này, một phần là do người dân được hỗ trợ giống chất lượng cao nhưng lại không cho thu hoạch.

Trên các cánh đồng thuộc xã Quảng Phú Cầu, Ứng Hòa (Hà Nội) chỉ lác đác bà con nông dân thu hoạch những ruộng lúa xác xơ. Trên diện tích 4 sào, gia đình bà Nguyễn Thị Nguyên đang cố gắng thu hoạch số còn lại mong tận dụng được số hạt chắc ít ỏi, ước tính chỉ khoảng 20-25kg/sào. Trong khi đó, chi phí tiền phân bón, công cày bừa, cấy… khoảng 600.000 đồng/sào nên việc mất mùa khiến nhiều hộ dân Quảng Phú Cầu chán nản, thất vọng. Không riêng gì gia đình bà Nguyên mà trên địa bàn xã Quảng Phú Cầu hầu như gia đình nông dân nào cũng gặp khó khăn khi mà mùa màng thất thu. Cả năm mong ngóng, giờ thành quả gần như là bằng không.

Bà Nguyễn Thị Nguyên cho biết: Năng suất lúa năm nay thất thu lớn, bà con nông dân chán nản. Làm vất vả lại không có thu mà đầu tư cho đồng ruộng quá cao. Phần lớn bà con cấy giống lúa chất lượng cao của huyện cấp lúa đều hỏng hết. Năng suất thấp nên bà con đang băn khoăn có nên bỏ công gặt lúa về hay không.

Bà Nguyễn Thị Nguyên thu hoạch trên cánh đồng lúa xác xơ như cỏ lau.

Được biết giống lúa chất lượng cao được hỗ trợ theo đề án Nông thôn mới, theo đó các địa phương đăng ký cấy giống lúa chất lượng cao này người nông dân sẽ được hỗ trợ giống nên bà con rất phấn khởi. Nhưng tới thời điểm thu hoạch ngỡ tưởng với tên gọi chất lượng cao thì họ sẽ được mùa nhưng đến thời điểm này toàn cánh đồng bông đều sạm đen, lép hạt, và không ít thửa ruộng lúa như "cỏ lau", nhiều đám nằm rạp, bông lá bạc trắng, khô như rơm.

Theo số liệu thống kê của HTX sản xuất - kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Quảng Phú Cầu, vụ mùa 2013 toàn xã có hơn 130.000 mẫu diện tích lúa bị thiệt hại nặng do chuột phá hoại và úng ngập. Bên cạnh những nguyên nhân về thời tiết dẫn đến ngập úng và do chuột phá thì còn nguyên nhân do giống. Địa phương đã tùy tiện thay đổi cơ cấu giống lúa, không tuân thủ chỉ đạo của UBND huyện. Cụ thể, ngay từ đầu vụ mùa 2013, UBND huyện Ứng Hòa chỉ đạo các địa phương thực hiện cơ cấu giống lúa phù hợp, trong đó chỉ cấy 30-35% giống chất lượng cao. Khuyến cáo này là có cơ sở vì khung thời vụ của vụ mùa có thời tiết không thuận lợi, nhiều sâu bệnh, trong khi đó giống lúa này thường có năng suất thấp hơn các giống lúa bình thường khác. Tuy nhiên, bất chấp khuyến cáo này, xã Quảng Phú Cầu đã vận động người dân cấy tới 95% giống lúa chất lượng cao.

Ông Nguyễn Tiến Thi, Chủ nhiệm HTX sản xuất - kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Quảng Phú Cầu cho biết: Từ trước đến nay, bà con đều biết lúa chất lượng cao thì việc kháng bệnh của lúa sẽ hạn chế. Tuy nhiên, đây là do cơ chế của huyện hỗ trợ 100% giống cho bà con, nên Đảng ủy, UBND xã chúng tôi cũng tham gia nhiệt tình hưởng ứng khuyến khích bà con cấy giống lúa này.

Theo cách trả lời của ông Chủ nhiệm HTX thì việc trồng giống lúa nào là không quan trọng mà chỉ là hưởng ứng sự hỗ trợ của huyện. Còn việc có được mùa hay không thì bà con nông dân phải tự chịu trách nhiệm?

Bài và ảnh: HUYỀN TRANG