Nước tinh khiết bày bán trước cổng Bệnh viện Nhi đồng 2 (Thành phố Hồ Chí Minh)

Liên tục trong những tháng vừa qua, Thanh tra các Sở Y tế trong toàn quốc đã kiểm tra mặt hàng nước uống tinh khiết đóng bình, đóng chai... phát hiện nhiều cơ sở không bảo đảm vệ sinh, để nhiễm vi sinh, nhiễm bẩn, chứa vi khuẩn gây bệnh tiêu chảy. Thậm chí, có loại nước tinh khiết có chứa vi trùng gây mủ!

Thực trạng đáng lo ngại

Những năm gần đây, sản phẩm nước tinh khiết đóng bình, đóng chai rất thuận tiện cho người tiêu dùng nên phát triển mạnh mẽ. Nhu cầu tiêu dùng mặt hàng này rất lớn. Trên xe khách, máy bay, tàu hỏa… đều được dùng nước tinh khiết đóng chai. Các bệnh viện, công ty, trường học, nhà máy, xí nghiệp, trên bàn hội nghị… đều dùng sản phẩm này. Nhiều nhà dân, kể cả ở các vùng nông thôn cũng sử dụng nước tinh khiết đóng bình. Các quán cóc ven đường, nhà ga, bến cảng… đâu đâu cũng bày bán nước tinh khiết đóng chai. Bên cạnh những hãng sản xuất có tên tuổi đưa ra thị trường mặt hàng bảo đảm chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm được người tiêu dùng tin tưởng, vẫn còn rất nhiều cơ sở sản xuất bán sản phẩm dán nhãn “nước tinh khiết” nhưng thật ra là nước nhiễm bẩn, nhiễm vi sinh ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.

Tại tỉnh Quảng Ngãi, Thanh tra Sở Y tế đã thanh tra 23 cơ sở sản xuất nước tinh khiết, phát hiện 12 cơ sở sản xuất không bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, chiếm tỷ lệ hơn 50%. Tại thành phố Đà Nẵng, kiểm tra 17 mẫu nước tinh khiết của 11 cơ sở sản xuất đã phát hiện 9 mẫu nước của 5 cơ sở không đạt tiêu chuẩn, chiếm tỷ lệ hơn 50%. Tại Thành phố Hồ Chí Minh có gần 400 cơ sở sản xuất nước tinh khiết đóng chai, đóng bình. Thanh tra Sở Y tế đã kiểm tra hơn 300 cơ sở, phát hiện hơn 20 cơ sở sản xuất nước tinh khiết đóng chai, đóng bình có nhiễm vi sinh; hàng chục cơ sở sản xuất khác mất vệ sinh, nhiễm khuẩn.

Theo Thanh tra Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh, nhiều cơ sở sản xuất xuống cấp, hệ thống thanh lọc chưa bảo đảm tiệt trùng, nhân viên không được khám sức khỏe, sản xuất ở những nơi chật hẹp, mất vệ sinh. Có cơ sở sản xuất thủ công, sang chiết vào chai bằng tay, dụng cụ sản xuất đơn giản, không đúng quy trình… Vì vậy, nước bị nhiễm bẩn, nhiễm vi sinh là khó tránh khỏi. Thậm chí qua xét nghiệm, có loại nước đã đóng chai có chứa vi trùng gây bệnh mủ xanh!

Việc nước tinh khiết lại không "tinh khiết", nhiễm bẩn, nhiễm vi sinh hầu như không kiểm soát nổi, vẫn được bày bán tràn lan trên thị trường. Theo thống kê chưa đầy đủ ở một số tỉnh và thành phố đã có hàng chục cơ sở sản xuất không đạt chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm, nước nhiễm bẩn hằng ngày vẫn đưa ra thị trường hàng ngàn lít, thậm chí hàng chục ngàn lít.

Thực trạng nêu trên đã được cảnh báo từ vài năm qua nhưng trên thực tế việc sản xuất nước tinh khiết vẫn bị thả nổi, chưa có biện pháp quản lý, kiểm soát hữu hiệu để ngăn chặn.

Hãy vì sức khỏe người tiêu dùng

Đến các bệnh viện, trường học ở Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay nhiều phụ huynh tỏ ra lo lắng khi sử dụng nước tinh khiết. Tại bệnh viện Nhi đồng 1, Nhi đồng 2, hầu như 100% các cháu đến điều trị tại đây, hằng ngày đều sử dụng nước uống tinh khiết, nhưng không biết loại nào sạch?

Vừa qua, Thanh tra Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh và một số địa phương đã thông báo những cơ sở sản xuất nước tinh khiết nhiễm khuẩn. Một số trường học, xí nghiệp sản xuất đã tẩy chay, cắt hợp đồng đối với cơ sở vi phạm và chuyển sang mua nước tinh khiết của những cơ sở sản xuất nước bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm. Đó là việc làm kịp thời để bảo vệ sức khỏe của người lao động và học sinh. Tuy nhiên, dư luận rất mong mỏi các cơ quan chức năng cần quản lý chất lượng nước tinh khiết chặt chẽ hơn. Bác sĩ Phạm Kim Bình, Phó chánh Thanh tra Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng: “Nước uống tinh khiết đang có mặt trên thị trường chỉ là nước đã lọc nhiều lần, có thể bảo đảm vệ sinh nhưng không tốt cho sức khỏe do thiếu nhiều chất. Nếu dùng trong thời gian dài, cơ thể con người sẽ bị thiếu chất khoáng dẫn đến các bệnh ngất xỉu, khó cử động tứ chi”.

Trước tình trạng các loại nước tinh khiết không bảo đảm chất lượng hiện nay, ngành y tế khuyên người dân phải biết cách tự bảo vệ mình. Hiện ngành Y tế Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh đang ráo riết thanh tra, kiểm tra các cơ sở sản xuất nước tinh khiết, song không thể “vạch mặt” hết được các “điểm đen” không bảo đảm chất lượng. Ông Lê Trường Giang, Phó giám đốc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh nói: “Để phát hiện và xử lý có hiệu quả các cơ sở sản xuất nước tinh khiết không bảo đảm chất lượng, cần phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành Y tế với cơ quan Quản lý thị trường, công an và chính quyền địa phương”. Việc cần làm ngay là: Khi ngành Y tế phát hiện ra các cơ sở vi phạm, sẽ thông báo ngay số liệu cụ thể cho cơ quan Quản lý thị trường và công an. Nếu sản phẩm đó vẫn có mặt trên thị trường, sẽ thu hồi và xử lý theo pháp luật. Bên cạnh đó, các địa phương nơi có cơ sở sản xuất vi phạm cần theo dõi kỹ, cùng các cơ quan chức năng tiến hành các biện pháp cần thiết để ngăn chặn những vi phạm tiếp theo.

Theo ý kiến của người dân, việc xử lý các cơ sở vi phạm không chỉ dừng lại ở hình thức xử phạt hành chính, tạm đình chỉ sản xuất, mà có thể truy tố trước pháp luật nếu có chứng cứ vi phạm nghiêm trọng. Hiện nay đã bắt đầu vào mùa hè, khí hậu nóng nực, nhu cầu sử dụng nước tinh khiết ngày càng tăng cao, công tác kiểm tra của các cơ quan chức năng cần được tăng cường, kiên quyết hơn nữa, không để nước uống nhiễm bẩn tung ra thị trường nguy hại đến sức khỏe người tiêu dùng.

Chúng tôi cho rằng cơ quan cấp phép sản xuất cần phải làm đúng qui định và kiểm tra thường xuyên, nếu không bảo đảm kỹ thuật thì không cấp phép sản xuất. Ngành Y tế cần thông báo rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng, bản tin của các phường, xã về các sản phẩm nước đóng chai không đủ tiêu chuẩn chất lượng để người dân được biết. Bên cạnh đó, người sản xuất cũng phải có cam kết sản phẩm đạt vệ sinh an toàn thực phẩm, có tinh thần trách nhiệm trước cộng đồng. Sức khỏe của con người là quan trọng. Không thể vì lợi ích kinh tế, mà làm ảnh hưởng đến sức khỏe của người tiêu dùng.

Bài và ảnh: NGỌC LAN - PHI HÙNG