Có dịp đi qua ngã sáu Gò Vấp, khu trung tâm thương mại (thuộc phường 3, quận Gò Vấp) thấy có những ki-ốt cũ kỹ xen lẫn giữa những khoảng đất trống trông thật nhếch nhác, thiếu mỹ quan đô thị. Chúng tôi đã tìm gặp những người có trách nhiệm quản lý khu đất này và chính quyền địa phương thì được biết: Đây là khu đất quốc phòng do BTL Bộ đội Biên phòng quản lý và đang

Khu ngã sáu Gò Vấp. Ảnh Internet

thực hiện chủ trương giải tỏa để thu hồi đất. Nhưng đến nay, sau 21 tháng thực hiện chủ trương thu hồi, mới có sáu chủ thuê mặt bằng chấp hành việc tháo dỡ, trả lại mặt bằng, còn 10 chủ thuê với 13 ki-ốt vẫn ngang nhiên chiếm đất quốc phòng để buôn bán.

Về nguồn gốc của khu đất

Từ sau ngày 30-4-1975, đây là vị trí đóng quân của Trường nuôi dạy chó nghiệp vụ (T276) thuộc BTL Bộ đội Biên phòng, có tường bao xung quanh. Đầu năm 1989, Trường 276 đề xuất BTL Bộ đội Biên phòng cho phép tạm thời khai thác vành đai xung quanh đơn vị (tính từ mép tường bao vào sâu 6m) để hỗ trợ các hoạt động của đơn vị. Được cấp trên đồng ý, Trường 276 đã triển khai cho thuê từ tháng 5-1989, với phương thức người thuê tự làm ki-ốt bằng vật liệu nhẹ và thời gian hợp đồng là ba năm. Tháng 4-2000, khu vực đất này được UBND TP Hồ Chí Minh quyết định cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất AN-QP số: 2572/QĐ-UB-ĐT ngày 24-4-2000 (bao gồm cả phần diện tích cho thuê). Như vậy khu vực đất này liên tục có đơn vị quản lý và có cơ sở pháp lý xác định là đất AN-QP.

Theo các đồng chí trong Ban chỉ đạo giải tỏa, BCH tiểu đoàn 2, Phòng quản trị hành chính và hồ sơ lưu thì các cơ quan, đơn vị đã thông báo trực tiếp và bằng văn bản trả lời các kiến nghị và động viên, nhắc nhở rất nhiều lần đối với các chủ thuê mặt bằng. Đồng thời, đồng chí Phó tư lệnh Bộ đội Biên phòng cũng đã có cuộc đối thoại với các chủ thuê để khẳng định về chủ trương thu hồi đất và động viên các chủ thuê tự giác chấp hành việc di chuyển để trả lại đất quốc phòng. Mặt khác, đơn vị quản lý cũng đã thông báo và trao đổi về chủ trương này với UBND quận Gò Vấp và

Qua tìm hiểu các hợp đồng mà Trường 276 đã ký từ tháng 5-1989, thì thời hạn hợp đồng là ba năm; “hết hạn thì hai bên thanh lý hợp đồng, bên thuê đất tháo dỡ, di chuyển tài sản, hàng hóa ra khỏi phạm vi thuê mướn và xây lại bức tường phía trước theo nguyên trạng”. Các hợp đồng và phụ lục hợp đồng của Trường kỹ thuật Biên phòng và tiểu đoàn 2 đều xác định khi có nhu cầu về AN-QP hoặc quy hoạch chỉnh trang đô thị theo quyết định của cấp có thẩm quyền, thì bên A (đơn vị quản lý đất quốc phòng) sẽ thông báo cho người thuê (bên B) trước 60 ngày. Các văn bản đã ký giữa các bên không có nội dung nói đến việc đền bù thiệt hại hay cho thuê lâu dài.

các ngành hữu quan; UBND phường 3 và một số cơ quan thông tấn, báo chí. Do không còn chủ trương cho thuê và hợp đồng đã hết hạn, nên từ ngày 1-1-2006 đến nay, đơn vị không thu tiền mặt bằng.

Những người thuê đất nói gì?

Họ thừa nhận đây là đất quốc phòng, được thuê từ năm 1989 và năm 1992 họ đã được các đơn vị đóng quân ở đây tạo điều kiện để kinh doanh buôn bán gần 20 năm. Họ không phản đối chủ trương của BTL Bộ đội Biên phòng, nhưng đề nghị tiếp tục cho thuê hoặc giải tỏa thì phải có đền bù thỏa đáng.

Qua tìm hiểu các hợp đồng mà Trường 276 đã ký từ tháng 5-1989, thì thời hạn hợp đồng là ba năm; “hết hạn thì hai bên thanh lý hợp đồng, bên thuê đất tháo dỡ, di chuyển tài sản, hàng hóa ra khỏi phạm vi thuê mướn và xây lại bức tường phía trước theo nguyên trạng”. Các hợp đồng và phụ lục hợp đồng của Trường kỹ thuật Biên phòng và tiểu đoàn 2 đều xác định khi có nhu cầu về AN-QP hoặc quy hoạch chỉnh trang đô thị theo quyết định của cấp có thẩm quyền, thì bên A (đơn vị quản lý đất quốc phòng) sẽ thông báo cho người thuê (bên B) trước 60 ngày. Các văn bản đã ký giữa các bên không có nội dung nói đến việc đền bù thiệt hại hay cho thuê lâu dài.

Khi hỏi một số cán bộ có trách nhiệm quản lý ở khu vực này, tại sao khi hết hạn hợp đồng vào tháng 5-1992, các anh lại không thanh lý hợp đồng và thu hồi đất? Thì được trả lời là, vào thời điểm đó, BTL Bộ đội Biên phòng chưa có nhu cầu thu hồi phục vụ nhiệm vụ, mặt khác bà con vẫn muốn được thuê, nên đơn vị đã đề nghị cấp trên cho phép gia hạn và tạo điều kiện cho bà con tiếp tục được kinh doanh, buôn bán, tuy nhiên là có thời hạn và khi có nhu cầu thu hồi, thì phải chấp hành việc trả lại.

Lời kết

Theo chúng tôi thì phần diện tích đất mà 10 chủ thuê hiện đang đứng chân để kinh doanh ở đầu đường Nguyễn Kiệm (tiếp giáp ngã sáu Gò Vấp) là đất quốc phòng với đầy đủ các yếu tố pháp lý. Việc BTL Bộ đội Biên phòng có chủ trương thu hồi để phục vụ cho nhiệm vụ quốc phòng là đúng thẩm quyền. Những “đề nghị” của các chủ thuê mặt bằng là trái với chủ trương thu hồi đất quốc phòng và yêu cầu đền bù là không có căn cứ, vì đây là đất quốc phòng cho thuê, không phải là đất khu dân cư cần giải tỏa để phục vụ quy hoạch đô thị. Mặt khác, nếu theo hợp đồng đầu tiên thì đã hết hạn từ tháng 5-1992. Thiết nghĩ, những người đang kinh doanh ở khu vực này nên khẩn trương di chuyển trả lại đất quốc phòng để giữ được “tình” khi mình không còn “lý”; xét cho cùng thì số chủ thuê này đang chiếm đất quốc phòng để kinh doanh. Về phía địa phương cũng đề nghị nên kiểm tra lại việc kinh doanh và việc chấp hành quyết định của cơ quan Nhà nước của các hộ này. Về phía BTL Bộ đội Biên phòng, khi đã kiên trì làm hết thẩm quyền mà không đạt được kết quả thì nên tiến hành xử lý theo quy định của pháp luật về việc thu hồi đất quốc phòng đang bị chiếm. Không nên để vụ việc kéo dài làm ảnh hưởng đến công tác quản lý, sử dụng đất quốc phòng.

MINH ĐỨC