Vừa qua, báo Quân đội nhân dân nhận được đơn thư của một số cựu chiến binh (CCB) thuộc Chi hội CCB thôn Đại Phùng, xã Đan Phượng, huyện Đan Phượng, tỉnh Hà Tây phản ánh về việc xét duyệt cho hưởng chế độ chính sách bị nhiễm chất độc da cam ở địa phương không công bằng, cán bộ xã lợi dụng chính sách của Nhà nước ưu tiên cho người thân trong nhà…

Những trường hợp sai phạm rõ ràng…

Xét duyệt cho hưởng chế độ chính sách bị nhiễm chất độc da cam cần chính xác, khách quan. Ảnh: Internet

Theo ông Nguyễn Ngọc Hải, hội viên Ban chấp hành Hội CCB xã Đan Phượng và ông Bùi Vinh Thủy, Chi hội trưởng CCB thôn Đại Phùng, năm 2000, khi Quyết định 26/2000/QĐ-TTg được triển khai tại địa phương, ông Tạ Tất Ban, nguyên cán bộ chính sách xã không thông báo rộng rãi về Quyết định 26 để mọi người tự đối chiếu, kê khai mà ông Ban đã tự ý giữ lại, dành các suất hưởng chế độ về cho con cháu và người nhà của các cán bộ xã. Gia đình ông Tạ Thất Ban có ba suất, gồm con trai, em trai và cậu ruột; gia đình anh Nguyễn Văn Chiến, xã đội trưởng, phó ban chính sách ba suất, gồm chú vợ và hai em họ; ông Chu Hanh, nguyên bí thư Đảng ủy xã hai suất, gồm ông Hanh và con; hay ông Nguyễn Văn Thu, nguyên Chủ tịch MTTQ xã chưa một ngày vào chiến trường miền Nam nhưng lại được hưởng chế độ trợ cấp người bị nhiễm chất độc hóa học… Trong khi có nhiều trường hợp ốm yếu bệnh tật không được hướng dẫn kê khai, xét duyệt, hay có những người cùng ở chiến trường trở về nhưng người hưởng, người không. Nếu đối chiếu với Điều 1 Quyết định 26 thì chỉ có những người đã từng tham gia công tác, chiến đấu, phục vụ chiến đấu tại các vùng bị Mỹ sử dụng chất độc hóa học trong chiến tranh Việt Nam trước 30-4-1975 bị mắc bệnh hiểm nghèo do nhiễm chất độc hóa học, không có khả năng lao động, bị mắc bệnh do nhiễm chất độc hóa học, bị suy giảm khả năng lao động và con đẻ của những người này còn sống bị dị dạng, dị tật nặng, không có khả năng lao động, không tự lực được trong sinh hoạt, bị dị dạng, dị tật nặng, không có khả năng lao động nhưng còn tự lực được trong sinh hoạt, thế mà có những người khỏe mạnh, học tập và công tác bình thường lại được xét duyệt hưởng trợ cấp, thậm chí có trường hợp được hưởng trợ cấp đã và đang đi xuất khẩu lao động. Như trường hợp anh Tạ Tất Cảnh, con ông Tạ Tất Ban đang đi xuất khẩu lao động tại Đài Loan hay trường hợp anh Tạ Đăng Kha vừa đi xuất khẩu lao động Ma-lai-xi-a trở về, chưa đăng ký hộ khẩu tại địa phương cũng thuộc diện xét duyệt… ông Hải nói: “Thật không công bằng. Việc này chúng tôi kiến nghị, xã nói không làm sai, nhưng tỉnh có kết luận là sai. Như vậy xã có bao che cho cán bộ làm sai hay không? Chúng tôi là người lính, không hẹp hòi về việc hưởng hay không hưởng trợ cấp, nhưng phải bảo đảm công bằng, ai đủ tiêu chuẩn người đó được hưởng”.

Kết luận 1775/KL/LĐTBXH-TTr ngày của Sở Lao động-Thương binh và Xã hội Hà Tây cũng đã xác minh rõ một số trường hợp sai phạm. Cụ thể ba đối tượng ở xã Đan Phượng là Tạ Tất Cảnh, được Bệnh viện huyện Đan Phượng kết luận bị suy giảm khả năng lao động nhưng đang lao động tại Đài Loan; Tạ Đăng Kha từng đi xuất khẩu lao động tại Ma-lai-xi-a nhưng y tế xã xác nhận không có khả năng lao động; Trịnh Thắng, sinh sống tại nước Đức từ năm 1999 đến 2004, được y tế xã xác nhận không có khả năng lao động và khi có Quyết định trợ cấp thì Thắng đang sống ở Đức và trợ cấp hàng tháng do bố là ông Trịnh Minh Tâm lĩnh thay. Vì thế, Sở Lao động-Thương binh và Xã hội Hà Tây thu hồi quyết định và tiền trợ cấp hàng tháng đối với Cảnh kể từ ngày 1-1-2000, tạm dừng trợ cấp hàng tháng từ ngày 1-10-2006 đối với Tạ Đăng Kha, Trịnh Thắng và đề nghị UBND huyện Đan Phượng chỉ đạo phòng Nội vụ-Lao động, Thương binh và Xã hội và UBND xã Đan Phượng kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân cấp huyện, cấp xã trong việc xem xét thẩm định, thụ lý hồ sơ của ba trường hợp được hưởng trợ cấp con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học trên. Đến thời điểm này, còn 14 trường hợp (3 trường hợp trực tiếp tham gia chiến đấu ở chiến trường miền Nam và 11 trường hợp là con em của những người trực tiếp tham gia chiến đấu) thuộc diện phải giám định lại tại Hội đồng y khoa tỉnh Hà Tây.

Không thể bao biện, né tránh

Ngày 24-8-2007, trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Văn Xuân, Chủ tịch UBND xã Đan Phượng, cho biết: “Chính sách hưởng chế độ chất độc da cam có ba thời điểm, năm 2000 thực hiện Quyết định 26/2000/QĐ-TTg, năm 2005 thực hiện Quyết định 120/2004/QĐ-TTg, năm 2006 thực hiện Nghị định 54/CP. Từ năm 2000 đến nay có ba đợt xét duyệt với 64 đối tượng được hưởng. Đợt 1 năm 2000, xã xét duyệt 35 đối tượng (18 đối tượng trực tiếp và 17 đối tượng gián tiếp) trình lên huyện, đợt 2 năm 2003 có 19 đối tượng kê khai, xét duyệt được 7 đối tượng (5 đối tượng trực tiếp và 2 đối tượng gián tiếp) và đợt ba năm 2005 có 49 đối tượng, xét duyệt được 20 đối tượng (13 đối tượng trực tiếp và 7 đối tượng gián tiếp). Xã thực hiện đúng quy định, những đối tượng xét duyệt và được hưởng đều nằm trong danh mục. Hơn nữa, khi xét duyệt hồ sơ, Hội đồng

Kết luận 1775/KL/LĐTBXH-TTr ngày của Sở Lao động-Thương binh và Xã hội Hà Tây cũng đã xác minh rõ một số trường hợp sai phạm. Cụ thể ba đối tượng ở xã Đan Phượng là Tạ Tất Cảnh, được Bệnh viện huyện Đan Phượng kết luận bị suy giảm khả năng lao động nhưng đang lao động tại Đài Loan; Tạ Đăng Kha từng đi xuất khẩu lao động tại Ma-lai-xi-a nhưng y tế xã xác nhận không có khả năng lao động; Trịnh Thắng, sinh sống tại nước Đức từ năm 1999 đến 2004, được y tế xã xác nhận không có khả năng lao động và khi có Quyết định trợ cấp thì Thắng đang sống ở Đức và trợ cấp hàng tháng do bố là ông Trịnh Minh Tâm lĩnh thay.

chính sách xã dựa trên kết luận của y tế xã và huyện. Tôi khẳng định không có khuất tất, không gây khó khăn trong xét duyệt, thậm chí, khi thông báo cho người dân biết về chế độ chính sách, nhiều người ngại, không dám kê khai hồ sơ, họ sợ nếu phát hiện bị nhiễm chất độc da cam, con cái họ sẽ khó lấy vợ, lấy chồng. Theo tôi, do mức trợ cấp được nâng lên, theo Quyết định 26 và Quyết định 120 là 40.000 đồng và 100.000 đồng/người, nhưng Nghị định 54, mức trợ cấp nâng lên 780.000 đồng/người mới dẫn đến khiếu kiện. Chúng tôi mong các cơ quan chức năng sớm làm rõ, giải quyết dứt điểm, tránh gây mất đoàn kết nội bộ”. Ông Xuân cho biết thêm, đúng ra 14 đối tượng giám định lại sức khỏe tại Hội đồng y khoa tỉnh vào ngày 27-7, nhưng đó là ngày Thương binh-liệt sĩ nên hoãn và lùi đến ngày 28-8-2007.

Có phải như ý kiến của ông Xuân: chỉ vì mức trợ cấp được nâng lên gấp nhiều lần mới dẫn đến việc một số CCB thôn Đại Phùng thắc mắc? UBND xã Đan Phượng làm đúng quy định của Nhà nước thì tại sao vẫn có một đối tượng bị thu hồi quyết định, hai đối tượng tạm dừng trợ cấp, 14 đối tượng phải giám định lại sức khỏe và liệu trong 14 đối tượng này có ai sẽ bị thu hồi quyết định và tiền trợ cấp? Với những tài liệu, chứng cứ mà chúng tôi có được, đặc biệt là kết luận số 1775/KL/LĐTBXH-TTr của Sở LĐTBXH Hà Tây đã nêu trên thì đó chỉ là sự bao biện, né tránh, che giấu khuyết điểm. Rõ ràng cơ quan có trách nhiệm ở xã Đan Phượng đã sai sót, thiếu thận trọng trong việc hướng dẫn kê khai, xét duyệt cho các đối tượng thuộc diện hưởng trợ cấp chất độc hóa học (thậm chí có những hành vi gian dối, xác nhận sai như y tế xã). Số tiền trợ cấp tuy không nhiều, nhưng là chính sách mà Đảng, Nhà nước đề ra nhằm hỗ trợ, bù đắp phần nào khó khăn trong cuộc sống hàng ngày cho những người không may bị nhiễm chất độc hóa học, nếu thực hiện không đúng sẽ làm mất đi ý nghĩa, ảnh hưởng đến niềm tin của nhân dân. Qua việc này, huyện Đan Phượng, xã Đan Phượng cùng các ban, ngành chức năng cần rút kinh nghiệm cho các đợt xét duyệt sau nhằm bảo đảm sự công bằng và đưa được chế độ chính sách tới tận tay những người xứng đáng được hưởng.

Nhóm phóng viên Phòng Bạn đọc và Cộng tác viên