Gần đây một số người lao động có ý kiến gửi về báo Quân đội nhân dân bày tỏ sự lo ngại trước việc các doanh nghiệp không chịu mua bảo hiểm cháy nổ theo quy định, gây lo ngại cho người lao động trong doanh nghiệp về những lợi ích chính đáng của họ sẽ không được bảo đảm nếu chẳng may có xảy ra cháy nổ. Chúng tôi đã tìm hiểu nội dung trên để có thông tin gửi đến bạn đọc.

Pháp luật hiện hành ở nước ta đã có quy định về chế độ bảo hiểm cháy nổ bắt buộc, theo đó Nghị định 130/NĐ-CP của Chính phủ xác định rõ về những doanh nghiệp phải thực hiện trách nhiệm, thay cho chế độ tự nguyện trước đây. Quy định mới này buộc những doanh nghiệp thuộc diện bắt buộc mua bảo hiểm cháy nổ không thể tùy tiện mua hay không mua tùy ý của mình, mà phải có nghĩa vụ chấp hành đúng yêu cầu của luật pháp. Tuy nhiên, số doanh nghiệp tham gia mua bảo hiểm cháy nổ bắt buộc rất ít, tỷ lệ thờ ơ, lẩn tránh còn rất cao. Theo tài liệu của cơ quan chức năng cả nước có khoảng 6 vạn doanh nghiệp và nhiều cơ sở kinh doanh nhỏ khác thuộc diện mua bảo hiểm cháy nổ bắt buộc, nhưng mới chỉ vài chục phần trăm, trong đó khoảng 10% doanh nghiệp Nhà nước thực hiện trách nhiệm của mình. Thành phố Hồ Chí Minh có đến một vạn doanh nghiệp diện phải mua bảo hiểm cháy nổ bắt buộc nhưng cũng mới chỉ có từ 20% đến 30% doanh nghiệp mua bảo hiểm cháy nổ. Thật khó chấp nhận nghịch lý là hằng năm các cơ quan, doanh nghiệp Nhà nước đều hăng hái tham gia Tuần lễ vệ sinh an toàn lao động, phòng, chống cháy nổ với cờ giong trống mở trong khi phần lớn các cơ quan, doanh nghiệp đó lại quên mua bảo hiểm cháy nổ theo quy định bắt buộc của pháp luật!

Nguyên nhân của thực trạng trên chủ yếu do ý thức trách nhiệm về vấn đề cháy nổ của các doanh nghiệp chưa cao, thậm chí nhiều doanh nghiệp chưa nắm được thông tin, quy định về chế độ mua bảo hiểm cháy nổ bắt buộc. Mặt khác, những rắc rối, phiền phức trong quá trình giải quyết hậu quả, tiến hành bồi thường các vụ cháy nổ đã khiến nhiều doanh nghiệp e ngại không muốn mua bảo hiểm cháy nổ. Chúng tôi đã có dịp tiếp xúc với các doanh nghiệp ở những khu công nghiệp lớn và được một số giám đốc tâm sự: Thủ tục mua còn nhiều phức tạp, việc thanh toán tiền bảo hiểm cháy nổ cho doanh nghiệp ở một số vụ cháy nổ đã xảy ra cũng lắm bất cập, khiến họ chưa mặn mà với việc mua bảo hiểm cháy nổ cho doanh nghiệp của mình. Trên thực tế cũng chưa có doanh nghiệp bị xử phạt vì hành vi không mua bảo hiểm cháy nổ bắt buộc, khiến doanh nghiệp cứ bình chân như vại. Nhưng dù nguyên nhân gì thì việc né tránh không mua bảo hiểm cháy nổ của các doanh nghiệp bắt buộc phải mua, cũng gây ra nhiều hậu quả mà nếu không may xảy ra cháy nổ thì chính doanh nghiệp và người lao động sẽ phải gánh chịu thiệt thòi. Đã không ít doanh nghiệp phải chua xót nhìn những tài sản lớn của mình bị thiêu trụi mà không được hưởng bảo hiểm vì chưa mua bảo hiểm cháy nổ. Đồng thời tình trạng đó còn dẫn đến việc quy định đúng đắn và cần thiết của pháp luật bị xem thường và kém tác dụng trong hoạt động sản xuất-kinh doanh.

Vì vậy, chúng ta cần coi trọng công tác phòng, chống cháy nổ, nhất là vào dịp tháng 10 hằng năm với mở đầu là “Ngày toàn dân phòng cháy và chữa cháy” 4-10. Các cơ quan chức năng với sự tham gia tích cực của hệ thống truyền thông, phải làm tốt công tác tuyên truyền để các doanh nghiệp hiểu và thấy rõ trách nhiệm mà tự giác mua bảo hiểm cháy nổ. Đồng thời, cần sớm hoàn chỉnh và thực hiện nghiêm túc các quy định nhằm buộc các doanh nghiệp phải thực hiện nghĩa vụ của mình, không thể thờ ơ, cho rằng mua bảo hiểm cháy nổ là việc làm tùy ý! Dư luận cho rằng mặc dù chúng ta đã có các chế tài với những hình thức xử lý cụ thể đối với các doanh nghiệp cố tình vi phạm không chịu mua Bảo hiểm cháy nổ bắt buộc, tuy nhiên mức xử phạt còn nhẹ, chưa mang tính răn đe, giáo dục cao. Do vậy, Nhà nước cần phải tiếp tục nghiên cứu để có các hình thức, biện pháp xử lý nghiêm khắc hơn. Thực tế còn chỉ ra rằng: Chính các doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm cháy nổ cũng phải năng động, đổi mới, giữ vững chữ tín nhằm lôi cuốn các doanh nghiệp khác đến với lĩnh vực của mình. Nếu cho rằng vì là quy định bắt buộc, các doanh nghiệp trước sau cũng phải mua, rồi từ đó xem nhẹ khâu tuyên truyền, vận động và chậm tiến hành các biện pháp mời gọi thích hợp thì chắc chắn các doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm cháy nổ khó có thể thu được hiệu quả kinh tế cao.

Mua bảo hiểm cháy nổ bắt buộc-đó vừa là quyền lợi, vừa là trách nhiệm mà các doanh nghiệp cần hiểu rõ và nghiêm chỉnh thực hiện. Điều này càng trở nên cấp bách khi Việt đã gia nhập WTO và tình trạng cháy nổ với những hậu quả nghiêm trọng ở nước ta vẫn đang là nguy cơ hiện hữu, rình rập từng ngày, từng giờ.

PHẠM VĂN HUẤN