Theo các chuyên gia kinh tế, thị trường Trung Đông vẫn còn nhiều dư địa để ngành nông nghiệp Việt Nam đẩy mạnh xuất khẩu. Mới đây, phóng viên Báo Quân đội nhân dân có cuộc trao đổi với Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) Nguyễn Xuân Cường xung quanh vấn đề này.

Phóng viên (PV): Bộ trưởng có thể cho biết về tiềm năng của thị trường các nước khu vực Trung Đông đối với nông sản hàng hóa Việt Nam và chủ trương của Bộ NN&PTNT đối với thị trường này thời gian tới?

Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường. Ảnh: Nghinh Xuân

Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường: Khu vực Trung Đông là thị trường có tiềm năng lớn đối với thương mại kinh tế nói chung, nhất là nông sản. Đây là thị trường gồm 16 nước, với tổng quy mô dân số hơn 400 triệu người. Có thể khẳng định, đây là thị trường lớn; các nước ở khu vực này rất giàu tiềm năng về khoáng sản, trong đó có dầu mỏ, với nhu cầu, sức mua rất lớn về nông sản. Khi thị trường này có nhu cầu lớn về nông sản thì Việt Nam chúng ta có thể đáp ứng được. Tôi có thể lấy ví dụ, chẳng hạn như mặt hàng gạo, khu vực này cần khoảng 5-7 triệu tấn gạo/năm. Hai là nhóm mặt hàng rau củ, trái cây, Việt Nam cũng rất có thế mạnh, như các nhóm quả: Cam, chanh, dứa...; các loại đồ uống được chế biến từ trái cây… Thứ ba là nhóm mặt hàng về thủy sản… Tóm lại, các nước ở khu vực Trung Đông là thị trường đầy tiềm năng đối với nông sản hàng hóa của chúng ta. Hiện nay, thương mại của Việt Nam vào thị trường này mới đạt gần 9 tỷ USD.

Chúng tôi nhận định, với tiềm năng lớn như vậy thì riêng các mặt hàng nông, lâm, thủy sản xuất khẩu vào thị trường khu vực này cũng có thể đạt hàng chục tỷ USD nếu chúng ta biết khai thác tốt, đáp ứng được yêu cầu về tiêu chuẩn chất lượng. Thời gian tới, chỉ riêng với thị trường Iran, chúng ta sẽ phấn đấu đạt kim ngạch thương mại giữa hai nước khoảng 2 tỷ USD theo cam kết giữa lãnh đạo cấp cao hai nước.

PV: Vậy chủ trương xúc tiến về nông sản của chúng ta như thế nào đối thị trường này, thưa Bộ trưởng?

Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường: Chúng ta sẽ tiếp cận tất cả các nước ở khu vực này. Trong đó riêng với Iran, vừa qua, tại Cuộc họp phân ban liên Chính phủ lần thứ 16, hai bên thống nhất các biên bản ghi nhớ 16 nội dung: Xúc tiến đầu tư, xúc tiến thương mại, trao đổi nông sản, các hàng hóa khác… và đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ. Thủ tướng cũng đã chuẩn y ban hành kế hoạch cụ thể giao các bộ, ban, ngành trực tiếp triển khai; trong đó có một đầu mối là Bộ NN&PTNT. Tới đây, chúng tôi sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương để triển khai các nội dung này. Trước mắt, từ nay đến cuối năm, Bộ NN&PTNT sẽ phối hợp với Bộ Công Thương tổ chức đoàn doanh nghiệp sang Trung Đông nghiên cứu, tìm hiểu sâu hơn về thị trường này.

Trước khi đoàn doanh nghiệp sang thị trường Trung Đông nghiên cứu, tìm hiểu thì từ nay đến cuối năm 2017, chúng ta có thể triển khai đưa một số doanh nghiệp với một số mặt hàng sang thị trường này để “đột phá” trước. Trước hết, chúng ta tập trung vào mặt hàng gạo (riêng Iran có nhu cầu 1-1,5 triệu tấn/năm). Cùng với đó là các nhóm sản phẩm rau củ, trái cây như: Chuối, chanh, cam..., đặc biệt là sản phẩm đồ uống; sản phẩm thủy sản chế biến: Tôm, cá tra... cũng như các mặt hàng nông sản khác. Tại Hội nghị "Hợp tác doanh nghiệp Việt Nam-Trung Đông" được tổ chức mới đây có 40 doanh nghiệp tham dự. Những doanh nghiệp này đã có những mặt hàng, sản phẩm chủ lực có thể tiếp cận ngay thị trường Trung Đông và có thể thực hiện ngay việc khai mở, thúc đẩy phát triển nhanh thị trường này.

Trái cây được xem là một trong nhiều lợi thế, tiềm năng của ngành nông nghiệp Việt Nam đối với thị trường Trung Đông. Trong ảnh: Thu hoạch chôm chôm tại huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương. Ảnh: Nghinh Xuân 

PV: Với thị trường đặc thù như Trung Đông, Bộ trưởng có khuyến cáo gì liên quan đến việc sản xuất của chúng ta để đáp ứng yêu cầu, đòi hỏi của người tiêu dùng ở thị trường này?

Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường: Để khai thác được tiềm năng của thị trường Trung Đông nói riêng cũng như tất cả các thị trường khác, điều đầu tiên là chúng ta phải tổ chức sản xuất từng ngành hàng thật tốt. Để thực hiện điều này, tất cả các mặt hàng của chúng ta phải tổ chức sản xuất theo chuỗi, từ khâu sản xuất, chế biến đến thương mại để bảo đảm chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu về vệ sinh an toàn thực phẩm. Khuyến khích bà con nông dân liên kết thành hợp tác xã, liên kết với doanh nghiệp để hình thành chuỗi sản xuất khép kín, đưa sản phẩm phù hợp với các thị trường. Trên cơ sở đó, đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật, giám sát chặt chẽ quy trình sản xuất để bảo đảm chất lượng sản phẩm phù hợp với từng nhóm thị trường. Xin nhắc lại, chúng ta phải tổ chức từng ngành hàng thật chặt chẽ, gắn với chuỗi giá trị và có kiểm soát chặt chẽ từ sản xuất đến lưu thông hàng hóa. Nếu chúng ta làm tốt thì nông sản của chúng ta sẽ thâm nhập tốt vào không chỉ thị trường các nước khu vực Trung Đông mà cả các thị trường khác.

NGUYỄN KIỂM (thực hiện)