Ngày 13-11-2007, Thủ tướng Chính phủ có Công điện số 1721/CÐ-TTg về tăng cường quản lý, kiểm tra, kiểm soát để ngăn chặn việc sản xuất, buôn bán, vận chuyển, tàng trữ và sử dụng pháo trái phép. Tuy nhiên, tình hình buôn bán pháo lậu vẫn nóng bỏng.
Ngày 3-1, Công an Lạng Sơn bắt giữ sáu bao tải 236 kg pháo Trung Quốc, trong đó có nhiều loại pháo nguy hiểm như: pháo dàn, pháO lựu đạn, pháo băng. Ngày 4-1, Công an Lạng Sơn lại phát hiện hai xe ô-tô khách chở gần 3.000 cây pháo giấy, pháo hoa do nước ngoài sản xuất...
Chỉ tính từ tháng 8- 2007 đến nay, lực lượng chức năng của tỉnh Quảng Ninh đã bắt giữ gần 15 tấn pháo nổ, tăng gần gấp 1,5 lần so với cả năm 2006, báo hiệu tiềm ẩn nạn đốt pháo gia tăng trong năm tới.
Năm 2006, Quảng Ninh đã bắt giữ, xử lý 120 vụ, 137 đối tượng, thu hơn 10 tấn pháo các loại, cao điểm bắt đầu từ tháng 11 âm lịch. Tuy nhiên năm 2007, tình hình buôn bán, vận chuyển pháo diễn ra suốt cả năm và nóng dần lên kể từ giữa năm. Mặc dù các lực lượng chức năng tích cực kiểm tra, kiểm soát, bắt giữ, xử lý kiên quyết, song bên kia biên giới, các loại pháo được bày bán với giá rẻ, nên các đối tượng buôn lậu đã vận chuyển qua biên giới bán kiếm lời với những phương thức thủ đoạn ngày càng tinh vi. Khi bị lực lượng chức năng phát hiện, chúng sẵn sàng chống trả quyết liệt hoặc phi tang hàng hóa. Chúng gia cố các hầm tự tạo trên tàu, ô-tô để cất giấu, sau đó ngụy trang bằng cách bắn đinh vít.
Xuất hiện một số nhóm đối tượng sử dụng xe mô-tô vận chuyển pháo vào ban đêm đi các tỉnh tiêu thụ. Thủ đoạn thông thường vận chuyển trên xe khách, pháo được xé lẻ để khi bị kiểm tra, chủ hàng thường "bỏ của chạy lấy người", hàng trở thành vô chủ. Một số chiêu thức mới như vận chuyển pháo lậu bằng xe taxi, sử dụng tàu không số, những chiếc bè, mảng gỗ gắn máy để chở pháo lậu vào Việt Nam.
Ngày 15-10-2007, kiểm tra xe ô-tô 29H- 0348 do Nguyễn Thế Thịnh, trú tại tổ 4 khu 1, thị trấn Quảng Yên, Yên Hưng. Cơ quan chức năng thu ba thùng pháo 46 kg giấu trong cốp xe. Ngày 1-12-2007, Trạm liên ngành kiểm tra xe công-ten-nơ BKS 14M-1266, rơ-moóc 14R-0-023 vận chuyển 184 kg pháo các loại.
Tuyến biên giới trên biển của Quảng Ninh quá dài, mật độ tàu, thuyền giao thương lớn và nhiều tàu chở hàng sang nước bạn khi quay về thường "kết hợp" mang hàng lậu, hàng cấm, trong đó có pháo. Trên tuyến biển có tàu chở pháo lậu tới hàng tấn nhưng bắt giữ rất khó khăn.
Ngày 22-9, tại cảng dầu 20, Cẩm Phả, Phòng CSGT đường thủy phát hiện bắt giữ một tàu vỏ gỗ trọng tải 15 tấn, không đăng ký, vận chuyển 24 kiện pháo hoa, trọng lượng 405 kg do Trung Quốc sản xuất. Hồi 3 giờ ngày 25-11, tại cửa sông Bắc Luân (Móng Cái), Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ninh kiểm tra hai mủng nan gắn máy không biển số chở hơn một tấn pháo.
Hồi 21 giờ 30 phút ngày 14-8, Biên phòng cửa khẩu Vạn Gia bắt tàu H1025 trọng tải 550 tấn, có 5 thuyền viên Việt Nam, vận chuyển trái phép 1.071 kg pháo nổ từ Trung Quốc về Việt Nam.
Thị trường pháo rất đa dạng về chủng loại, lãi cao nên nhiều dân buôn đến vụ Tết đã tranh thủ chuyển sang buôn bán pháo lậu hoặc lấy "hàng" kèm để kiếm thêm lợi nhuận. Pháo thẩm lậu qua Quảng Ninh rồi được vận chuyển đi khắp các tỉnh, vào cả phía nam.
Tại Lạng Sơn, nạn buôn bán pháo lậu đã tăng mạnh. Thượng tá Nông Văn Sủi, Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh cho biết, những năm trước, vận chuyển pháo lậu bằng xe khách dễ bị bắt, nên các đối tượng đã chuyển sang sử dụng xe ta-xi để chở pháo, nhằm qua mắt cơ quan chức năng.
Các chủ buôn pháo lậu còn mua pháo từ bên kia biên giới, sau đó xé lẻ để thuê cửu vạn "ôm" qua cửa khẩu đưa về thị trấn Tân Thanh, Ðồng Ðăng, rồi thu gom chở về xuôi. Ngày 13-12-2007, Giang Thanh Tuấn, trú tại đường Bến Bắc, phường Tam Thanh, TP Lạng Sơn, điều khiển xe ta-xi mang biển kiểm soát 29V-8436 chở tới 497 kg pháo nổ, nhập lậu từ cửa khẩu Tân Thanh trên đường về Hà Nội tiêu thụ, đã bị bắt quả tang.
Việc ngăn chặn pháo lậu hiện gặp rất nhiều khó khăn mặc dù lực lượng chức năng đã bố trí tuần tra, chốt chặn, kiểm soát gắt gao suốt ngày đêm. Phương tiện, kinh phí đầu tư cho công tác tuần tra kiểm soát, nhất là tuyến biển còn rất hạn chế; đường biên giới trên đất liền và trên biển dài, rất khó khăn cho kiểm soát 24giờ/ngày.
Công tác tuyên truyền chưa thường xuyên liên tục; mới chỉ dừng lại ở cấp huyện, thị xã, chưa triển khai sâu rộng đến khu phố, tổ dân cư, cơ quan, trường học; ý thức tự giác chấp hành của một bộ phận người dân còn kém, pháo vẫn được đốt ở nhiều nơi, nhiều lúc, nhưng chưa được xử lý kiên quyết. Một số ngành, đoàn thể chưa chủ động vào cuộc, chủ yếu chỉ có lực lượng công an. Công tác tuyên truyền đấu tranh chưa tạo ra được dư luận phê phán các trường hợp vi phạm. Chính quyền, đoàn thể một số nơi đã vào cuộc, song thực hiện chưa kiên quyết; đấu tranh chống các hành vi vi phạm về đốt pháo còn né tránh, nể nang.
Ở nhiều nơi, tiếng pháo đã đì đùng nổ, thậm chí cả ở một số đám cưới. Có ý kiến cho rằng, việc đốt pháo chỉ bị xử lý hành chính, nộp phạt mức từ 200.000- 500.000 đồng thì "họ" chưa sợ.
Nhiều địa phương đã đề ra biện pháp thực hiện Công điện 1721 của Thủ tướng Chính phủ. Ngày 26-12-2007, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh có Công điện số 20/CÐ-UBND yêu cầu Chủ tịch UBND các huyện, thị xã, thành phố, thủ trưởng các ngành, đoàn thể tiếp tục chỉ đạo thực hiện nghiêm túc các văn bản chỉ đạo của Chính phủ và UBND tỉnh về cấm buôn bán, vận chuyển, tàng trữ và đốt các loại pháo nổ, tăng cường công tác tuyên truyền sâu rộng, tổ chức vận động nhân dân tự giác giao nộp cho cơ quan Công an hoặc chính quyền địa phương, khu phố...số pháo đang tàng trữ trái phép trong nhân dân (miễn xử lý đối với các trường hợp này).
Ðịa phương, đơn vị nào để xảy ra việc sử dụng trái phép các loại pháo hoặc không xử lý nghiêm các vi phạm về sản xuất, buôn bán, vận chuyển, tàng trữ và sử dụng trái phép các loại pháo phải chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh và sẽ bị xử lý trách nhiệm cá nhân theo quy định của pháp luật. Với tinh thần chỉ đạo kiên quyết nói trên, hy vọng pháo lậu sẽ được ngăn chặn trong dịp Tết Mậu Tý này.
Theo : ND-TUẤN ANH