QĐND Online - Chúng tôi gặp anh Đinh Trọng Hiệp, 42 tuổi, thợ may quê ở Mỹ Đức (Hà Nội) khi anh vừa được các thầy thuốc Bệnh viện 103, Học viện Quân y phẫu thuật thành công đôi mắt vào cuối tháng 3-2010.

Anh Hiệp bị lồi mắt bên trái từ năm 2001 khiến thị lực, sức khỏe giảm sút, “thẩm mỹ” bề ngoài cũng ảnh hưởng nặng nề. Nghề may của anh bị gián đoạn bởi không thể còn đôi mắt tinh tường, anh đã tốn kém nhiều tiền của, thời gian đi điều trị ở nhiều nơi những không khỏi. Thật bất ngờ, trên một trang thư điện tử, có nói đến phương pháp phẫu thuật hạ áp hốc mắt lần đầu tiên triển khai thành công tại Việt Nam. Anh vui hơn khi biết Bệnh viện 103 ở gần ngay quê hương mình và tức tốc tìm đến. Chỉ sau một cuộc phẫu thuật ngắn, đôi mắt anh đã được “chỉnh sửa”, cảm giác sung sướng òa đến, tràn ngập trong anh và cả gia đình...

Người cùng các cộng sự của Bệnh viện 103 triển khai ứng dụng phương pháp điều trị ngoại khoa căn bệnh về mắt này là Đại tá, PGS, TS Nguyễn Văn Đàm, Chủ nhiệm bộ môn mắt. PGS Đàm cho hay, ở Việt Nam hiện nay, có khá nhiều bệnh nhân bị bệnh mắt Basedow (bắt nguồn từ căn nguyên bướu cổ), biểu hiện là các tổ chức chứa trong hốc mắt bị viêm, phù nề, mắt lồi, co rút mi, hở mi dẫn tới loét giác mạc, nhìn đôi do xơ hóa cơ vận nhãn... và nghiêm trọng nhất là giảm thị lực do dây thần kinh thị giác đoạn trong hốc mắt bị chèn ép.

PGS, TS Nguyễn Văn Đàm khám mắt cho bệnh nhân.

Việc điều trị ngoại khoa bệnh mắt Basedow ở nước ta là vấn đề mới và còn gặp nhiều khó khăn. Tại Bệnh viện 103, nơi có khá nhiều bệnh nhân được điều trị bệnh Basedow, nhu cầu điều trị bệnh mắt Basedow được đặt ra. Sau quá trình bỏ công sức tìm tòi, nghiên cứu, các thầy thuốc đã thành công trong đúc kết về đặc điểm triệu chứng, phân loại bệnh cũng như quy trình kỹ thuật can thiệp. Theo PGS Đàm, tất cả các bệnh nhân đều được bác sỹ chuyên khoa mắt khám, phát hiện và đánh giá các tổn thương, phân loại bệnh nhân theo bảng điểm xác định giai đoạn tiến triển và mức độ nặng của Hội tuyến giáp quốc tế. Chỉ định điều trị được đưa ra sau khi bệnh nhân được khám phân loại theo giai đoạn hoạt động và mức độ nặng của bệnh mắt. Nếu ở mức độ nhẹ chỉ cần điều trị hỗ trợ, ở mức độ trung bình giai đoạn không hoạt động sẽ xem xét phẫu thuật co rút cơ nâng mi hoặc phẫu thuật lấy mỡ giảm áp hốc mắt để cải thiện về thẩm mỹ cho bệnh nhân. Trường hợp bệnh nhân Basedow đã được điều trị ổn định về nội tiết, bệnh mắt mức độ nặng và ở giai đoạn không hoạt động, các thầy thuốc sẽ tiến hành phẫu thuật với các chỉ định  là: giảm thị lực có tổn thương dây thần kinh thị giác, độ lồi lớn cùng co rút mi gây hở giác mạc, vì lý do thẩm mỹ.

Phương pháp phẫu thuật hạ giảm áp hốc mắt bằng cách mở xương thành xương hốc mắt phía dưới và phía trong đã mang lại niềm vui cho hàng chục bệnh nhân. Đây là kỹ thuật lần đầu tiên (bắt đầu từ năm 2001) được các thầy thuốc của Bệnh viện 103 áp dụng tại Việt . Thông thường, phẫu thuật điều trị co rút mi sử dụng kỹ thuật kéo dài mi bằng cách cắt cơ nâng mi trên hình chữ Z và kỹ thuật M.P.Mourits. Phẫu thuật giảm áp hốc mắt tại Bệnh viện 103 là sự ứng dụng phối hợp  hai kỹ thuật:  lấy mỡ hốc mắt theo Olivari và cắt bỏ 2 thành xương (phía  trong và phía dưới)  theo Anderson .

Qua phẫu thuật cho thấy, phương pháp này đã làm giảm đáng kể độ lồi, tăng thị lực của hai mắt cho bệnh nhân, đồng thời đạt yêu cầu thẩm mỹ, góp phần đưa bệnh nhân trở lại trạng thái sinh hoạt, lao động bình thường.

Bài và ảnh: Anh Thu