QĐND - Cầu Kè là huyện nghèo của tỉnh Trà Vinh, những năm gần đây được Nhà nước đầu tư xây dựng các chợ nông thôn với số tiền hàng trăm triệu đồng, thậm chí có chợ số tiền đầu tư lên đến 3 tỷ đồng. Tuy nhiên, chợ xây xong lại không có người đến buôn bán, đành bỏ hoang làm sân phơi, làm kho chứa đồ… gây bức xúc trong nhân dân. 

Nơi chứa lúa, nhốt bò...

Chợ Phong Phú nằm cách thị trấn Cầu Kè hơn 5km, được xây dựng trên diện tích 20.000m², với kinh phí đầu tư cách đây 3 năm là 3 tỷ đồng, theo Chương trình 135 của Chính phủ dành cho các xã vùng sâu, vùng xa, vùng có đông đồng bào dân tộc thiểu số. Vị trí xây dựng chợ Phong Phú được đánh giá là “đắc địa” nằm ngay cạnh Quốc lộ 54, với một bên là bờ kinh xáng rất thuận lợi cho việc vận chuyển bằng đường thủy, vì thế người dân còn gọi với tên khác là chợ Kinh Xáng. Hai dãy nhà lồng rộng hàng nghìn mét vuông được láng xi măng, có bến lên xuống cho xuồng, ghe… Chợ được đầu tư xây dựng không chỉ nhằm phục vụ nhu cầu buôn bán, trao đổi hàng hóa của người dân xã Phong Phú mà còn hướng mục tiêu trở thành chợ đầu mối của 3 xã gồm: Phong Phú, Phong Thạnh và Châu Điền. Thế nhưng, sau khi hoàn thành, khu chợ "hoành tráng" này vẫn bị bỏ hoang, chẳng có người đến mua, bán; chỉ được vài tiểu thương chuyên kinh doanh lúa gạo tận dụng làm sân phơi lúa, còn hai dãy nhà lồng được dùng làm kho chứa lúa. Chị Trần Thị Lan, một thương lái lúa giãi bày:

- Thấy chợ bỏ không, chẳng ai buôn bán thật lãng phí nên tôi tận dụng làm sân phơi lúa.

Ông Dương Văn Bích, Bí thư Đảng ủy xã Phong Phú nhận xét:

- Trong các chợ nông thôn của huyện Cầu Kè thì chợ Phong Phú là đẹp nhất, quy mô nhất, ấy vậy mà lại trở nên hoang tàn như thế này… Chúng tôi cũng thấy tiếc nhưng chẳng biết làm thế nào.

Chợ Phong Phú, xã Phong Phú thành kho chứa lúa, phơi lúa.

Chợ Hòa Ân ở xã Hòa Ân cũng được xây dựng bằng nguồn vốn từ Chương trình 135 của Chính phủ với diện tích 1000m², khi xây dựng xong cũng lâm vào cảnh đìu hiu, quạnh quẽ. Một số hộ dân sống gần chợ lại “tận dụng” để nuôi gà đá (chọi) và nhốt bò.

Cách chợ Phong Phú khoảng 2km, chợ Phong Thạnh ở xã Phong Thạnh dù nằm ngay sát Quốc lộ 54 cũng lâm vào cảnh tương tự, hiện chỉ có hai ki-ốt ở đầu chợ là bán hàng, phần lớn diện tích còn lại được dùng làm nơi chứa rác thải và đặt máy móc nông nghiệp. Cách đó chừng 50m, người dân nơi đây vẫn hằng ngày họp chợ ngay bên lề đường, nguy cơ gây mất an toàn giao thông. Chị Thạch Sa Dương, một người dân sống gần chợ bảo:

- Chợ đẹp thế này mà không có người họp, thật quá lãng phí!

Nguyên nhân do đâu?

Nguyên nhân nào khiến một số chợ nông thôn mới được xây dựng ở huyện Cầu Kè (Trà Vinh) không thu hút được người dân vào họp chợ, buôn bán? Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, nguyên nhân đầu tiên là do vị trí và thiết kế chưa phù hợp với thói quen, tập quán buôn bán của người dân. Hơn nữa, khoảng cách giữa chợ cũ và chợ mới khá gần nhau khiến các chợ mới dù được xây dựng khang trang, bề thế lại không thể cạnh tranh với những chợ cũ, chợ tạm. Một ví dụ điển hình là chợ Phong Phú, mặc dù có vị trí “đắc địa” nhưng cũng không thể thu hút người dân vào buôn bán, họp chợ. Lý do vì chỉ cách đó hơn 1km có một chợ truyền thống, cộng thêm nảy sinh bất cập, mâu thuẫn khi chợ Phong Phú hoàn thành đưa vào sử dụng. Người dân thì muốn mua đứt ki-ốt hoặc sạp hàng với mục đích vừa buôn bán vừa làm nơi ở. Tuy nhiên, việc phân lô bán nền trong khu vực chợ lại không thể thực hiện vì vi phạm quy định của Nhà nước, đặc biệt là đối với những chợ được xây dựng theo Chương trình 135 của Chính phủ.

Lý giải tình trạng một số chợ bị bỏ hoang, ông Nguyễn Hữu Phước, Chủ tịch UBND huyện Cầu Kè, thẳng thắn thừa nhận:

- Trước đây, do địa phương nóng vội muốn giải ngân sớm vốn của Chính phủ cấp nên việc thực hiện quy hoạch chợ đã có những sai sót, chưa tính hết hiệu quả của chợ. Xây dựng mà người dân không vào họp chợ, buôn bán là một sự lãng phí! Hiện nay, chúng tôi đang tìm biện pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Đề cập đến giải pháp khắc phục tình trạng chợ bỏ hoang, chị Trần Thị Lan, một thương lái lúa cho rằng nên chuyển chợ Phong Phú thành chợ chuyên mua bán lúa gạo, vừa tạo điều kiện thuận lợi cho nông dân tiêu thụ lúa gạo cho người dân nơi đây, vừa tránh lãng phí. Đây cùng là một đề xuất đáng để chính quyền và các cơ quan chức năng huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh nghiên cứu, xem xét.

Xây dựng chợ cho các xã vùng sâu, vùng xa, vùng có đông đồng bào dân tộc thiểu số là một chủ trương đúng đắn của Đảng và Nhà nước ta. Tuy nhiên, đã đến lúc chúng ta cần sớm có biện pháp điều chỉnh, tháo gỡ những vướng mắc, bất cập để các chợ này phát huy được hiệu quả, tác dụng của nó đối với người dân. Về phía chính quyền địa phương, đề nghị sớm rút ra bài học về xây dựng cơ bản, đặc biệt là các công trình phục vụ nông thôn, nông dân. Nếu chỉ chạy theo phong trào, nóng vội trong việc triển khai xây dựng mà thiếu sự tham gia đóng góp ý kiến của người dân, công trình sẽ không thể phát huy hiệu quả, gây nên tình trạng lãng phí.

Bài và ảnh: NGUYỄN KIỂM