Những ngày qua, nhiều bạn đọc hỏi về những bệnh phát sinh và tăng lên trong những ngày rét đậm, rét hại. Sau khi gặp nhiều thầy thuốc ở các cơ sở y tế khác nhau, chúng tôi xin thông tin bước đầu một số bệnh gây nguy hiểm cho mọi người, nhất là với người già và trẻ em.

Cảm lạnh: Phòng, chống đơn giản nhưng có hiệu quả

Theo các thầy thuốc đông y, những thiệt hại do cảm lạnh ít được thống kê, vì phần lớn người mắc phải đều tự điều trị tại nhà. Không ít người mất vì cảm lạnh song lại nghĩ là do bệnh khác. Đó là lạnh và những rối loạn cơ thể do nhiễm phải khí lạnh. Sự nguy hiểm của nó là có thể làm cho các bệnh vốn có trong cơ thể hoặc xâm nhập mới tăng lên cùng sự nguy hiểm.

Khám, điều trị bệnh viêm phổi, viêm đường hô hấp trên do cảm lạnh cho trẻ em tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Yên Bái. (Ảnh: TTXVN)

Nhiều người bệnh nói rằng khi bị bệnh, thấy ớn lạnh dọc xương sống, đau nhức cổ gáy, nhức đầu vùng đỉnh và sau gáy, đau ngang thắt lưng, lạnh hai bàn chân. Còn các thầy thuốc thì nêu rõ: Nguyên nhân của bệnh có nhiều, trong đó có ăn uống lạnh (ăn uống quá nhiều đồ lạnh làm cơ thể bị khí lạnh tấn công từ bên trong, do đó khi gặp khí lạnh bên ngoài thì không đủ sức chống đỡ). Hoặc ban đêm nằm ngủ trong môi trường quá lạnh, làm cho khí dương lui vào sâu trong cơ thể. Thời gian dễ bị cảm lạnh nhất là từ 11 giờ khuya đến khoảng 3 giờ sáng.

Nhưng bệnh rất dễ phòng, chống và điều trị có hiệu quả bằng các biện pháp đơn giản, dễ thực hiện. Đó là đánh gió, xông hơi bằng nắm lá xông gồm lá sả, lá bưởi, lá ngũ trảo, kinh giới, ngải cứu và ăn cháo giải cảm.

Từ phòng bệnh ở người già...

Các thầy thuốc ở nhiều cơ sở y tế đều khẳng định: Rét đậm, rét hại với nhiệt độ xuống thấp khiến nhiều người già trở bệnh. Mỗi ngày, trong số khoảng 100 bệnh nhân Khoa cấp cứu bệnh viện Bạch Mai tiếp nhận thì có tới 50% là người trên 60 tuổi. Các bệnh như viêm phổi, viêm phế quản, đặc biệt là tai biến mạnh máu não gia tăng.

Các cụ già chống rét lạnh rất kém. Cũng vì vậy mà hàng năm cứ đến mùa mưa giá rét dễ bị những bệnh tật nghiêm trọng có thể đưa đến tử vong... Bởi ở người già, cơ chế điều hòa thân nhiệt bị suy yếu, khả năng chống rét ở các cụ kém lứa tuổi trẻ rất nhiều và một số khá đông các cụ có nguy cơ bị giảm thân nhiệt trong mùa mưa giá rét. Theo khuyến cáo của các bác sĩ, vào lúc sáng sớm, số đo huyết áp của người già thường thay đổi, đặc biệt là khi nhiệt độ xuống thấp. Với thời tiết lạnh như ở miền Bắc hiện nay, những gia đình có người già cần đặc biệt đề phòng bệnh tai biến mạch máu não dẫn đến liệt nửa mặt, liệt nửa người, thậm chí tử vong.

Có nhiều nguyên nhân khiến bệnh viêm phổi ở người già trở nên nặng là do khả năng chống đỡ của cơ thể các cụ rất kém, đa số là già yếu, ăn ít, ngủ ít; Phổi các cụ đã có bệnh sẵn như giãn phế quản, giãn phế nang, xơ phổi, suy hô hấp v.v... Nhiều cụ có sẵn các bệnh khác trong cơ thể như bệnh tim mạch (xơ cứng động mạch, cao huyết áp...), bệnh thận, bệnh gan... Nguyên nhân gây ra bệnh viêm phổi người già vẫn là những vi khuẩn, siêu vi khuẩn (virus) sẵn có ở mũi, họng, lợi dụng lúc cơ thể các cụ bị suy yếu vì giá lạnh, sức chống đỡ của cơ thể kém, chúng lọt sâu vào đường hô hấp và gây bệnh.

Ðể phòng bệnh cần tích cực phòng, chống rét bằng cách mặc đủ quần áo ấm, giữ ấm cổ và tay chân. Ban đêm đắp chăn đủ ấm, hỗ trợ bằng các phương tiện sưởi ấm. Đồng thời chú ý phát hiện thật sớm và chữa trị sớm ngay khi bệnh mới phát.

... đến ngăn chặn bệnh ở trẻ em

Các thầy thuốc của Bệnh viện Nhi trung ương cho biết: Thời tiết lạnh, hanh khô với nền nhiệt độ từ 1,5 tới 14 độ, dễ làm cho trẻ bị nhiễm trùng, nhiễm khuẩn ở mũi, họng, nhẹ thì viêm đường hô hấp, nặng là viêm phổi. Mỗi ngày phòng khám của Bệnh viện tiếp nhận trên dưới 1.000 ca, trong đó chủ yếu là trẻ bị nhiễm các bệnh về đường hô hấp. Ở một số địa phương đã có trẻ bị chết do trời lạnh.

Cơ thể của trẻ em rất mẫn cảm với sự thay đổi thời tiết, đặc biệt là khí hậu lạnh. Do đó, trong mùa lạnh trẻ thường mắc một số bệnh như: Viêm mũi: xuất hiện sau khi bị lạnh, có triệu chứng ngứa lỗ mũi (trẻ hay dụi tay lên mũi) và chảy nước mũi nhiều, có thể sốt hoặc không. Nếu trẻ em bị viêm mũi, chảy nước mũi kéo dài có thể là báo hiệu một bệnh khác như cúm, sởi, dễ dẫn tới viêm phế quản, viêm phổi... Hiện tượng viêm mũi tái đi tái lại nhiều lần cũng cần nghĩ đến bệnh V.A, Amidan.

Viêm họng cấp là bệnh rất thường xảy ra khi thời tiết lạnh, nhiều nhất là vào mùa đông, gặp ở cả người lớn và trẻ em. Với triệu chứng xuất hiện đầu tiên là đau họng khi nuốt, kèm theo có nóng sốt, nói khàn tiếng… Nguyên nhân gây bệnh thường là do loại liên cầu khuẩn tan máu ở nhóm A. Bệnh có thể gây đau khớp, biến chứng dẫn đến bệnh thấp tim ở trẻ em.

Nhiều trường hợp trẻ chỉ sổ mũi trong, ho nhẹ vài cái, nhưng vẫn chơi, ăn uống bình thường, tuy nhiên nếu kéo dài 2 - 8 hôm không bớt thì có thể đã chuyển sang viêm phế quản. Nếu chỉ nghĩ trẻ bị cảm thông thường, không điều trị đúng dễ dẫn đến biến chứng bội nhiễm vi trùng gây viêm phế quản phổi rất nguy hiểm.

Những ngày giá rét kéo dài với nền nhiệt độ thấp bất thường vài chục năm mới xảy ra, càng cần sự quan tâm của gia đình và xã hội với những người già và trẻ em.

MINH THÀNH