Sự ra đời thư viện giáo trình điện tử trên mạng của Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa qua được đông đảo các nhà giáo dục, sinh viên và dư luận xã hội bày tỏ sự hoan nghênh. Bởi lần đầu tiên ở nước ta, nhiều giáo trình phục vụ giảng dạy và học tập, nghiên cứu trong các trường đại học được chuyển tải lên mạng internet. Theo đánh giá của Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân thì sự kiện này đánh dấu một bước tiến quan trọng trong ứng dụng công nghệ thông tin vào giáo dục và đào tạo ở nước ta. Ý nghĩa lớn nhất của thư viện này là biến sáng kiến, thành quả trí tuệ của một hoặc tập thể thầy, cô giáo ở một hoặc một số trường thành tài sản chung của cả ngành giáo dục và xã hội với chi phí thấp.

Giáo viên đang được khuyến khích tổ chức cho học sinh hoạt động như thế này chứ không nên coi nặng việc giảng giải (ảnh internet)

Thực tế lâu nay, vấn đề giáo trình phục vụ giảng dạy và học tập ở nhiều trường đại học, cao đẳng rất thiếu thốn. Có giảng viên đại học vẫn sử dụng giáo trình cũ từ 8-10 năm trước để giảng cho sinh viên. Giảng viên lên lớp không có giáo trình nên bài giảng cũng thiếu chiều sâu, sinh viên thì thiếu tài liệu học tập, nghiên cứu. Vì thế, ở nhiều trường vẫn tồn tại tình trạng thầy đọc-trò chép, làm hạn chế khả năng sáng tạo của sinh viên và giảm chất lượng đào tạo ở bậc giáo dục đại học.

Mặc dù mới có hơn 100 giáo trình của 10 trường đại học được đưa lên thư viện điện tử này nhưng có thể nhận thấy trước mắt sẽ góp phần khắc phục sự thiếu thốn giáo trình giảng dạy và tài liệu tham khảo ở các trường đại học. Đặc biệt, các trường nhỏ, trường ở vùng khó khăn, vùng sâu vùng xa và trường mới thành lập… sẽ có cơ hội xây dựng chương trình đào tạo, bổ sung kiến thức chuyên môn, phương pháp trong quá trình chuẩn bị giáo trình giảng dạy. Giữa các trường sẽ có sự trao đổi, chia sẻ thông tin, nội dung phương pháp giảng dạy, tạo thuận lợi trong chuẩn hóa kiến thức, giảng viên và sinh viên có cơ hội trao đổi, khắc phục tình trạng đọc chép. Ngoài ra, với những người không có điều kiện đến trường có thể tự học theo cách của mình để nâng cao kiến thức. Sắp tới, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ hoàn thiện thư viện theo hướng hình thành bài giảng điện tử để người sử dụng nhanh hơn. Đồng thời, hình thành thêm các cơ sở dữ liệu khác như: ngân hàng đề thi, tích hợp học liệu mở khai thác từ các nước khác. Bộ cũng dự kiến sẽ nghiên cứu để ra đời phiên bản tiếng Anh của thư viện này, và có thể sau này phát triển giáo trình điện tử ở bậc phổ thông, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục từ xa…

Tuy vậy, để thư viện này phục vụ hiệu quả thì cần có sự đồng tâm hiệp lực của nhiều trường đại học có uy tín để bổ sung, cập nhật nguồn tư liệu vào kho sách điện tử, bởi hiện nay, nhiều trường đại học có truyền thống lâu đời chưa tham gia. Cơ sở hạ tầng về mạng cũng cần được nâng cấp hơn để phục vụ tốt việc khai thác, sử dụng của đông đảo các giảng viên và sinh viên trên khắp mọi miền. Cần tăng cường hệ thống quản trị mạng để bảo đảm an ninh, tăng cường bảo vệ bản quyền, đấu tranh chống lại các hành vi thương mại hóa, vi phạm bản quyền của các tác giả biên soạn các giáo trình được chuyển lên mạng.

Hy vọng đến năm 2008, ngành giáo dục sẽ đạt được mục tiêu đưa 1000 giáo trình vào thư viện giáo trình điện tử này.

MINH THÀNH