QĐND - Đang ổn định phát triển sản xuất thì Nhà máy sản xuất phân bón (SXPB) Bắc miền Trung thuộc Công ty cổ phần thương mại Thành Trung (lô 7, đường Trương Văn Lĩnh, KCN Nghi Phú, TP Vinh, tỉnh Nghệ An) bất ngờ nhận được thông tin từ một số tờ báo địa phương đăng tải: “Tại Hưng Nguyên: Phân bón kém chất lượng, nông dân méo mặt vì mất mùa”. Để bảo vệ uy tín cho nhà máy, một số cán bộ, công nhân đã làm đơn gửi đi các nơi nhờ giúp đỡ. Sau khi nhận được đơn, phóng viên Báo Quân đội nhân dân đã về địa phương tìm hiểu và thông tin để bạn đọc rõ.

Công nhân của Nhà máy SXPB Bắc miền Trung chuẩn bị đưa phân bón đi tiêu thụ.

Qua tìm hiểu tại cơ quan chức năng và thực tế tại các địa phương chúng tôi được biết, trong suốt hơn 10 năm qua, phân bón Bắc miền Trung đã trở thành sản phẩm tin cậy, đồng hành cùng nhà nông để làm nên những vụ mùa bội thu cho bà con nông dân. Bằng phương thức phối hợp với các tổ chức kinh tế, chính trị xã hội, nhà máy đã cho nông dân vay phân bón theo hình thức trả chậm, sau thu hoạch mới thanh toán mà người nông dân không phải trả lãi suất. Cách làm này được Đảng bộ, chính quyền hai tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh ghi nhận và các hộ nông dân tại hai địa phương này đánh giá cao. Thế nhưng, cũng chính phương thức làm lợi cho nông dân này đã gây ra sự "ganh tỵ" của các thương hiệu phân bón khác trên thị trường.

Ngày 17-7-2012, trao đổi với chúng tôi, ông Phan Văn Trường, Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) huyện Hưng Nguyên cho biết: Nhà máy SXPB Bắc miền Trung đã cung cấp phân bón cho nông dân trên địa bàn 23/23 xã, thị trấn gần 4 năm qua. Thời điểm mùa vụ năm 2009-2010, có một vài ý kiến của nông dân về chất lượng phân bón. Phòng NN&PTNT huyện đã theo dõi, kiểm tra và giám sát phản ánh của người dân, kết quả đến cuối vụ thì chất lượng phân bón vẫn tốt, năng suất thu hoạch hoa màu vẫn bảo đảm. Mùa vụ năm 2012, tất cả 23 xã, thị trấn đều sử dụng phân bón Bắc miền Trung thì duy nhất có một trường hợp gia đình anh Lê Văn Sỹ ở xã Hưng Xá phản ánh phân bón này khi bón cho cây ngô trên bãi bồi có tỷ lệ cát cao đã làm cho diện tích ngô bị kém chất lượng và bị cháy. Phòng NN&PTNT huyện đã tổ chức 4 đợt kiểm tra và nhận thấy: Nhà máy SXPB Bắc miền Trung và đơn vị cung ứng phân bón là Hội nông dân huyện, Hội nông dân xã Hưng Xá rất quan tâm và có đầy đủ trách nhiệm kiểm tra, xác minh tính sát thực của thông tin. Trong biên bản làm việc giữa Nhà máy SXPB Bắc miền Trung với Hội nông dân xã Hưng Xá ngày 4-7-2012 đã đánh giá tình hình sử dụng phân bón hiệu NPK Bắc miền Trung trong vụ Đông Xuân 2011-2012 đều khẳng định, chất lượng phân bón tốt, giữ được màu xanh lâu, hạn chế sâu bệnh và đem lại năng suất cao cho cây trồng, đặc biệt là cây lúa. Riêng đối với cây ngô vùng đất cát, phân tan chậm nên có ảnh hưởng đến năng suất của một số hộ dân. Do vậy, lãnh đạo Nhà máy đã thống nhất hỗ trợ cho các hộ trên và Hội nông dân xã. Sau sự cố này, người dân vẫn tiếp tục đề nghị Nhà máy tiếp tục hợp tác với Hội nông dân xã để cung ứng phân bón cho họ.

Ông Trường còn khẳng định: Tại cuộc họp HĐND huyện, xã và các cuộc tiếp xúc cử tri trước kỳ họp, Phòng NN&PTNT chưa nhận được một ý kiến nào phản ánh về tình trạng phân bón kém chất lượng. Như vậy, chỉ có một trường hợp gia đình ông Sỹ ở xã Hưng Xá phản ánh và đã giải quyết thỏa đáng mà có tờ báo lại quy kết về “Phân bón Bắc miền Trung kém chất lượng, nông dân méo mặt vì mất mùa”, gây hậu quả nghiêm trọng là chưa đúng sự thật.

Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Văn Hùng, Chủ tịch Hội nông dân xã Hưng Xá (nơi xảy ra hiện tượng hoa màu chết cháy) cũng cho biết, hiện tượng cây ngô bị chết trên địa bàn là có thật. Tuy nhiên, trong 7 hộ dân xóm 2 (xã Hưng Xá) có cây ngô bị cháy thì gia đình anh Lê Văn Sỹ là nặng nhất do gia đình neo người không cày xới kỹ đất. Các hộ dân này đều trồng cây ngô trên vùng đất cát, bãi bồi trong thời gian đầu năm có mưa nên cây sống tốt, nhưng đến lúc gần thu hoạch thì thời tiết nắng nóng quá, không có độ ẩm cần thiết nên cây ngô bị cháy. Bên cạnh đó, có hơn 100 hộ dân của các xóm lân cận trong xã (bón loại phân bón khác) trên đất cát này cũng bị chết cháy. Qua nhiều lần Hội nông dân xã thẩm định thì cây ngô chết cháy không phải là do chất lượng phân bón như một số bài báo đã nêu.

Chúng tôi cho rằng, muốn khẳng định về chất lượng của một loại phân bón thì phải căn cứ vào kết quả giám định khoa học do cơ quan chức năng tiến hành. Vì vậy, việc khẳng định cây lạc, cây ngô trên địa bàn xã Hưng Xá chết là do phân bón của Nhà máy SXPB Bắc miền Trung kém chất lượng là thiếu cơ sở. Thế nhưng, ngày 11-7-2012, một số tờ báo lại tiếp tục đăng tải bài viết: “Xung quanh bài viết phân bón kém chất lượng, nông dân méo mặt vì mất mùa - Giải thích của ông Chủ tịch Hội nông dân không đúng”. Trong bài báo tác giả còn khẳng định, hầu hết các công ty sản xuất phân bón trên địa bàn Nghệ An đều bằng công nghệ lạc hậu, sản phẩm không bảo đảm chất lượng. Ngoài ra, một số bài báo còn đánh giá công tác quản lý Nhà nước về thị trường phân bón tại Nghệ An đều có vấn đề tiêu cực. Tuy nhiên, sau khi tìm hiểu chúng tôi được biết, đây là do các doanh nghiệp tìm cách đưa thông tin không đúng sự thật để "hạ bệ" nhau, làm giảm uy tín của doanh nghiệp khác nhằm giành thị trường một cách thiếu lành mạnh. 

Từ sự việc trên chúng tôi cho rằng, các cơ quan chức năng tỉnh Nghệ An cần sớm vào cuộc làm rõ vấn đề, làm rõ đúng sai trong các thông tin xung quanh chất lượng phân bón của Nhà máy SXPB Bắc miền Trung, bảo đảm sự lành mạnh trong cạnh tranh thị trường phân bón trên địa bàn. 

Bài và ảnh: Phan Anh