QĐND - Cuối năm 1999, Ban biên tập Báo Quân đội nhân dân thành lập Ban tổ chức chuẩn bị kỷ niệm 50 năm Báo Quân đội nhân dân ra số đầu tiên. Trong rất nhiều nội dung công việc, có hai việc được Đảng ủy, Ban biên tập xác định là quan trọng nhất giao cho Ban tổ chức và các phòng, ban chức năng trong tòa soạn thực hiện. Đó là, lập hồ sơ đề nghị Nhà nước tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân và xây bia kỷ niệm di tích nơi Báo Quân đội nhân dân ra số đầu tiên.

Một ngày đầu Xuân năm 2000, chúng tôi lên làm việc với Ủy ban nhân dân xã Định Biên và huyện Định Hóa (Thái Nguyên), đề nghị địa phương tạo điều kiện giúp đỡ việc xây dựng bia. Theo ý kiến của một số cán bộ, phóng viên lão thành của tòa soạn, mấy anh em gặp gỡ các cụ già trong bản để xác định chính xác vị trí của tòa soạn trước kia để dựng bia. Tháng 8 năm đó, chúng tôi được huyện thông báo lên cắm đất xây dựng, đồng thời làm hợp đồng xây dựng nhà bia, tổ chức lễ động thổ… Thật mừng là địa phương không những giao cho hơn 500m2 đất mà còn sẵn sàng xây dựng giúp. Mẫu bia do đồng chí họa sĩ Bùi Tuyết Mai, Phòng Thư ký tòa soạn vẽ và được Ban biên tập duyệt cùng nội dung ghi trên bia do cơ quan chính trị chuẩn bị. Theo dự kiến, công trình sẽ hoàn thành vào đầu tháng 10-2000. Tuy nhiên thời điểm gần hoàn thành thì trời đổ mưa cả tuần liền, sát ngày kỷ niệm mà trời vẫn mưa, chúng tôi vô cùng sốt ruột. Như hiểu nỗi lòng của chúng tôi, lãnh đạo địa phương và anh em xây dựng luôn bám sát công việc, cứ trời tạnh lúc nào là làm việc lúc đó.

Đại tá Hồ Anh Thắng (nay là Thiếu tướng), Phó tổng biên tập Báo QĐND cùng cán bộ xã Định Biên nhận Bằng Di tích Văn hóa-Lịch sử cấp quốc gia Khu di tích Báo QĐND, ngày 14-6-2008. Ảnh: Minh Trường.

Sáng 15-10, lễ cắt băng khánh thành diễn ra trang nghiêm, nhiều bác phóng viên-cựu chiến binh rơm rớm nước mắt, lòng bồi hồi nhớ lại cảnh cũ người xưa, nửa thế kỷ bây giờ mới có một tấm bia kỷ niệm ghi nhớ về nơi Báo Quân đội nhân dân ra số đầu tiên. Trên bia có dòng chữ “Nơi đây, theo chỉ thị của Bác Hồ và Bộ Tổng tư lệnh, sáp nhập hai tờ Báo Vệ Quốc quân và Quân Du kích thành Báo Quân đội nhân dân và ra số đầu tiên vào ngày 20-10-1950”.

Những năm sau đó, nhiều đoàn cán bộ, phóng viên, đoàn thanh niên, phụ nữ, công đoàn của Báo Quân đội nhân dân và nhà in Báo Quân đội nhân dân 1 lần lượt lên thăm.

Khoảng cuối tháng 3-2005, tiến tới kỷ niệm 55 năm ngày Báo Quân đội nhân dân ra số đầu tiên, một ý tưởng mới xuất hiện giữa tỉnh Thái Nguyên và Báo Quân đội nhân dân: Làm hồ sơ đề nghị Bộ Văn hóa-Thông tin công nhận nơi Báo Quân đội nhân dân ra số đầu tiên (trụ sở tòa soạn những năm 1950-1954) là di tích văn hóa lịch sử cấp quốc gia. Mấy hộ dân cạnh đó cũng sẵn sàng dời vị trí để mở rộng diện tích cho khu di tích. Đồng thời Báo Quân đội nhân dân cũng xây dựng lại bia kỷ niệm (trên nền bia cũ) cho tương xứng hơn. Công ty golf Long Thành tài trợ kinh phí và Lữ đoàn Công binh 28 (Quân chủng Phòng không-Không quân) thi công giúp bia kỷ niệm, đồng thời xây tặng địa phương một nhà văn hóa ngay cạnh nhà bia mới, bảo đảm hài hòa giữa nhà văn hóa và bia kỷ niệm, vừa là nơi sinh hoạt tinh thần, vừa là nơi giáo dục lịch sử.

Ngày 14-6-2008, lễ đón Bằng di tích Lịch sử-Văn hóa cấp quốc gia được tổ chức trọng thể tại khuôn viên nhà văn hóa-bia kỷ niệm Báo Quân đội nhân dân trong niềm vui vô bờ bến của các thế hệ cán bộ, phóng viên, biên tập viên, công nhân viên, chiến sĩ Báo Quân đội nhân dân và bà con các dân tộc xã Định Biên nói chung, thôn Khau Diều nói riêng. Trong niềm vui khó tả, lòng tôi bồi hồi nhớ lại tấm lòng những người dân nơi đây đã dành cho tờ báo chiến sĩ mấy chục năm qua.

HOÀNG QUÝ