Một bước đi quan trọng và mang tính đột phá chính là việc chấm dứt cơ chế thuế khoán đối với hộ kinh doanh, từng bước chuyển sang kê khai và nộp thuế theo doanh thu thực tế thông qua hóa đơn điện tử.

Hình thức thuế khoán đối với hộ kinh doanh sẽ được xóa bỏ chậm nhất trong năm 2026.

TP Hồ Chí Minh hiện có khoảng 200.000 hộ kinh doanh, trong đó hơn 13.000 hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm thuộc 6 nhóm ngành nghề sẽ sử dụng hóa đơn điện tử thay cho nộp thuế khoán. Nhiều chuyên gia cho rằng, cách thức mới này đã khắc phục hàng loạt bất cập, nhất là việc thiếu công bằng và minh bạch so với thuế khoán. Doanh nghiệp sẽ sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kết nối chuyển dữ liệu điện tử với cơ quan thuế bắt đầu từ ngày 1-6-2025. Trong thực tế, doanh thu và lợi nhuận của không ít hộ kinh doanh có thể cao hơn nhiều so với mức khoán, dẫn đến nguy cơ thất thu thuế lớn, tiềm ẩn hành vi tiêu cực. Thuế khoán thường được ấn định dựa trên cảm tính của hội đồng xét duyệt, gồm cán bộ thuế, ban quản lý chợ và chính quyền địa phương. Điều này dẫn đến thực trạng là các hộ kinh doanh có doanh thu khác nhau nhưng lại đóng cùng một mức thuế. 

Nhiều tiểu thương, hộ kinh doanh ở TP Hồ Chí Minh bày tỏ đồng tình với việc áp dụng bỏ thuế khoán vì qua đó giúp doanh nghiệp có điều kiện minh bạch doanh thu, phát huy trách nhiệm đóng góp thuế đối với Nhà nước. Bà Phan Thị Thanh Hậu (quận Bình Tân, TP Hồ Chí Minh), chuyên kinh doanh thực phẩm, kiến nghị: Khó khăn của hộ kinh doanh là chưa quen với sử dụng công nghệ và quy trình kê khai thuế điện tử. Do đó, ngành chức năng cần hỗ trợ sát hơn, cụ thể hơn trong giai đoạn đầu áp dụng để hộ kinh doanh thực hiện thuận lợi hơn. 

Hiện nay, ngành thuế TP Hồ Chí Minh đang phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức các chương trình hướng dẫn, đào tạo sử dụng phần mềm kê khai, đồng thời rà soát từng địa bàn, từng nhóm hộ để có hình thức hỗ trợ phù hợp. Theo ông Nguyễn Nam Bình, Chi cục trưởng Chi cục Thuế Khu vực II, TP Hồ Chí Minh, chuyển đổi chính sách thuế đối với hộ kinh doanh từ nộp thuế khoán sang tự kê khai và tự nộp thuế là một trong những giải pháp quan trọng thúc đẩy sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân. Do đó, ngành thuế phối hợp với các đơn vị tổ chức hướng dẫn, hỗ trợ hộ kinh doanh áp dụng hình thức kê khai, nộp thuế mới. Rà soát ở từng địa bàn để có biện pháp hỗ trợ cụ thể cho từng hộ kinh doanh, góp phần thực hiện nghiêm túc phương thức kê khai thuế mới, tạo sự minh bạch, chặt chẽ cũng như phát huy trách nhiệm của hộ kinh doanh.

Chặng đường chuyển đổi phương thức thu thuế sẽ có nhiều khó khăn, nhưng với sự đồng hành của chính quyền, ngành thuế và cộng đồng doanh nghiệp, TP Hồ Chí Minh hoàn toàn có cơ sở để trở thành hình mẫu về cải cách thể chế kinh tế ở cấp địa phương, nơi mà mỗi hộ kinh doanh hoạt động minh bạch, trách nhiệm và ngày càng có nhiều đóng góp vào tăng trưởng chung.

Bài và ảnh: BẢO NGÂN

* Mời bạn đọc vào chuyên mục Kinh tế xem các tin, bài liên quan.