Nước ta đang hội nhập toàn diện vào nền kinh tế thế giới. Hội nhập hàm chứa cả cơ hội và thách thức đối với doanh nghiệp và nền kinh tế trong nước, trong đó chất lượng nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu là thách thức lớn nhất. Thanh niên hiện chiếm tới 55% tổng lực lượng lao động của toàn xã hội. Mặc dù được đánh giá là có “cơ cấu dân số vàng” với lực lượng lao động khoảng 45,6 triệu người, nhưng trong số đó có tới 49,68% thanh niên chỉ mới tốt nghiệp tiểu học trở xuống, tỷ lệ này có giảm đôi chút ở những bậc học cao hơn. Như vậy, nước ta đang thiếu nghiêm trọng lao động kỹ thuật trình độ cao cung cấp cho các ngành kinh tế mũi nhọn, các khu công nghiệp, vùng kinh tế trọng điểm. Trong khi nhu cầu về lao động vẫn đang khan hiếm như vậy nhưng tỷ lệ thất nghiệp trong thanh niên đang ở mức rất cao: ở độ tuổi 15-24 lên tới 13%. Dự báo đến năm 2010, số lượng lao động thất nghiệp và thiếu việc làm trong thanh niên vẫn là 1,7-1,8 triệu người. Hiện nay, số lao động độ tuổi thanh niên không được đào tạo còn rất lớn, chủ yếu là lao động phổ thông, lao động chân tay. Số lao động này thường từ các vùng nông thôn, miền núi tập trung về các thành phố, thị xã để mong có cơ hội kiếm được việc làm. Chính vì vậy tình trạng mất trật tự an toàn xã hội, tệ nạn xã hội, mất an toàn lao động thường xuyên xảy ra; công tác quản lý nhân khẩu ở các địa phương gặp rất nhiều khó khăn. Đào tạo nghề và tạo việc làm cho thanh niên là cơ sở để duy trì sự ổn định chính trị xã hội. Đào tạo nghề trước hết phải nâng cao nhận thức của thanh niên và cả xã hội về nghề nghiệp và việc làm. Nên xóa bỏ tư tưởng bằng bất cứ giá nào cũng phải vào đại học, cao đẳng. Thanh niên không nên coi đại học, cao đẳng là hướng vào đời duy nhất, dẫn đến tình trạng “thừa thầy, thiếu thợ”. Cần có một cơ chế mở để tạo điều kiện cho thanh niên khởi sự doanh nghiệp và lập nghiệp. Cần làm tốt các khâu hướng nghiệp, dạy nghề và giới thiệu việc làm. Đưa thanh niên vào nhà máy, đến làng nghề, hình dung ra công việc đó để chính họ “mắt thấy, tai nghe” về mức sống, thu nhập, nhu cầu đòi hỏi của công việc để có ý thức học nghề tốt hơn.

NGUYỄN XUÂN SINH

(HT: 2EB - H6 Hà Đông, Hà Tây)