Công nhân phân xưởng A1, Nhà máy Z175 đang say sưa làm việc.

Quê tôi ở vùng trung du xứ Đoài, nơi Nhà máy Z175 đứng chân. Trước năm 2000, khi tôi chưa đi công tác xa, hầu hết gia đình công nhân Nhà máy Z175 ở làng tôi đều khó khăn. Nhưng mới đây về thăm quê, tôi thấy gia đình nào cũng khấm khá. Bác Hà Thị Duyên ở thôn Đoài Giáp, xã Đường Lâm, thành phố Sơn Tây (công nhân Nhà máy Z175 đã nghỉ hưu) phấn khởi “khoe”:

- Vợ chồng bác vừa được nhà máy mời dự lễ kỷ niệm 40 năm ngày thành lập. Hôm ấy rất vui vì tất cả công nhân nghỉ hưu được gặp lại nhau. Bây giờ Z175 đã là doanh nghiệp mạnh về sản xuất các sản phẩm từ cao su, đời sống công nhân khá hơn nhiều so với thời của các bác.

Vào thăm Nhà máy Z175, tôi không khỏi ngỡ ngàng trước những đổi thay của nơi cách đây hơn mười năm, ngày nào tôi cũng đi qua. Cổng nhà máy trước còn đường đất, cỏ dại mọc đầy, nhà của cán bộ và công nhân tạm bợ… bây giờ đẹp như phố: Đường trải nhựa, hai bên có đèn cao áp và đèn trang trí, nhà của cán bộ, công nhân viên xây dựng kiên cố, nhiều nhà cao tầng tươi mới màu sơn…

Nghe tôi hỏi về sự phát triển của nhà máy, Thượng tá, Giám đốc Nguyễn Văn Hạnh và Thượng tá, Chính ủy Lê Văn Hùng cùng nói rất khiêm tốn:

- Z175 được như hôm nay trước hết là nhờ sự quan tâm của trên và công sức của các thế hệ đi trước. Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ kỹ thuật và công nhân lành nghề có đóng góp rất lớn trong việc nghiên cứu, chế tạo thành công nhiều sản phẩm có chất lượng cao…

Hơn 500 công trình, sáng kiến trong 3 năm, làm lợi hàng chục tỷ đồng là thành tích “đáng nể” của cán bộ, công nhân Nhà máy Z175. Nhưng quan trọng hơn, nhà máy đã nghiên cứu, chế tạo thành công một số sản phẩm có tính “đột phá”, như: Thùng dầu mềm chứa nhiên liệu cho máy bay; lốp đặc chủng dùng cho ô tô và xe pháo cỡ lớn; phao quây chống tràn dầu; ống cao su chịu nhiệt và áp lực cao; khuôn cao su ép bột đá cao cấp… Những sản phẩm này trước đây nước ta phải nhập ngoại với giá cao. Nay Nhà máy Z175 không chỉ cung cấp cho thị trường trong nước, mà còn xuất khẩu.

Thượng tá Nguyễn Quang Vinh, Phó giám đốc kỹ thuật “bật mí”:

- Thành công nhất là chúng tôi đã chế tạo và sản xuất được một số sản phẩm chất lượng cao từ tận dụng phế phẩm, nên giá thành thấp, được bạn hàng ưa chuộng. Mới đây, nhà máy nhận được hợp đồng mỗi năm cung cấp nửa triệu bộ đệm lót sàn xe cho hai hãng ô tô nổi tiếng Mercedes và BMW. Hai năm nay, nhà máy luôn làm việc hết công suất để kịp giao hàng. Các chỉ tiêu tăng trưởng đạt hơn 15%.

- Bí quyết gì để có nhiều sáng kiến? – Tôi hỏi Thiếu tá Vũ Quốc Thành, Trợ lý kỹ thuật xưởng A1 (người năm nào cũng có 5 sáng kiến trở lên). Anh kể:

- Ban giám đốc không chỉ quan tâm động viên cán bộ, công nhân phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật để tăng năng suất lao động và thu nhập, mà còn thưởng xứng đáng cho những tập thể, cá nhân có sáng kiến (Năm 2007, nhà máy trích thưởng hơn 300 triệu đồng cho 152 sáng kiến cải tiến kỹ thuật). Tuy nhiên, động lực chủ yếu để chúng tôi hăng say lao động là nhà máy luôn quan tâm bảo đảm tốt đời sống cho công nhân, từ đó mọi người yêu mến đơn vị, nỗ lực phấn đấu.

Trao đổi với một số công nhân, tôi được biết: Nhà máy Z175 không chỉ giải quyết tốt các chế độ chính sách cho người lao động theo đúng quy định, mà còn có nhiều việc làm thiết thực chăm lo cho cán bộ, công nhân viên, như: Phối hợp với địa phương tạo điều kiện cấp đất làm nhà; thăm, tặng quà khi người lao động hoặc thân nhân bị ốm đau và các ngày lễ, tết, sinh nhật; công nhân có việc hiếu, hỷ, nhà máy vừa hỗ trợ vật chất, vừa bố trí xe ô tô phục vụ; con của người lao động được gửi nhà trẻ miễn phí, các cháu học giỏi được khen thưởng; tổ chức cho cán bộ, công nhân đi tham quan, du lịch; trợ giúp các gia đình khó khăn… Đến nay Nhà máy Z175 không còn gia đình cán bộ, công nhân nghèo.

Có một việc nhỏ nhưng thể hiện rất rõ sự quan tâm đến người lao động, đó là đầu năm 2008, thông cảm với nỗi lo của công nhân khi giá thực phẩm tăng cao, lãnh đạo nhà máy đã tổ chức nấu ăn phục vụ công nhân, hỗ trợ toàn bộ tiền điện, nước, nhiên liệu và công phục vụ… Tiền ăn ca của người lao động chỉ dùng mua thực phẩm nên chất lượng bữa ăn rất tốt. Nhiều công nhân ở gần nhà vẫn ăn bếp tập thể. Anh Kiều Thanh Tú, phân xưởng 4 chân thành bộc bạch: “Từ khi nhà máy có bếp ăn, vợ chồng em không chỉ tiết kiệm được hơn 300.000 đồng/tháng mà còn rất yên tâm về VSAT thực phẩm”.

Người lao động được quan tâm chăm lo từ những việc nhỏ nên luôn đề cao trách nhiệm, nỗ lực phấn đấu vì sự phát triển của nhà máy. Mỗi khi có ý tưởng mới là tất cả cán bộ, công nhân cùng đồng tâm hợp lực nghiên cứu đến khi thành công. Chính tinh thần làm việc như thế đã tạo nên những sản phẩm chất lượng cao, riêng có ở Nhà máy Z175.

Bài và ảnh: HUY QUANG