QĐND - Thành phố Cần Thơ đang được mở rộng ra các vùng lân cận, một số địa phương trước đây là nông thôn nay đã trở thành đô thị. Tuy nhiên, do không theo kịp sự phát triển nên một số công trình công cộng không thể thích ứng ngay, trong đó có chợ nông thôn. Ngoài ra, ý thức của người dân về xử lý rác thải ở những nơi “nửa làng, nửa phố” này cũng gây ra nạn ô nhiễm môi trường, nguồn nước.

Điển hình của sự ô nhiễm môi trường, nguồn nước và xả rác thải bừa bãi ở các chợ nông thôn là địa bàn các huyện mới được nâng cấp thành quận như: Cái Răng, Ô Môn, Thốt Nốt. Tại đây, do thói quen, người dân cứ tự nhiên xả rác mọi lúc, mọi nơi gây ô nhiễm môi trường và nguồn nước tại các kênh rạch. Tìm hiểu tại chợ Ô Môn, điều chúng tôi chứng kiến là rất nhiều hộ buôn bán rau, củ quả, các loại trái cây, thủy hải sản... đều lấy sông Ô Môn làm nơi đổ rác thải, nước thải. Tình trạng trên không những ảnh hưởng rất nhiều đến mĩ quan địa bàn mà còn góp phần tăng mức độ ô nhiễm của nguồn nước trên tuyến sông này, gây bức xúc cho các hộ dân cư sinh sống hai bên bờ sông. Bác Nguyễn Văn Ái, nhà ngụ phường Phước Thới, quận Ô Môn nói:

- Mỗi lần có việc phải vào chợ là mùi hôi thối bốc lên nồng nặc bởi nước thải từ các hộ buôn bán thủy hải sản xả ra. Đường vào khu mua bán hải sản nước chảy lênh láng, nhơ nhớp. Dưới sông thì lá cải bắp già, gốc cải, gốc các loại rau, củ quả thối, bọc ni lông nổi lềnh bềnh khắp mặt sông trông thật phản cảm và làm ô nhiễm môi trường nước trên con sông này.

Dòng kênh bên chợ Ô Môn bị ô nhiễm vì... chợ.

Người dân bức xúc như vậy, nhưng các tiểu thương buôn bán trong chợ vẫn thản nhiên vứt rác xuống sông như chỗ không người. Ông Nguyễn Hữu Long, Tiểu thương ở chợ Ô Môn thản nhiên trả lời khi chúng tôi thắc mắc về việc đổ rác thải xuống sông. Ông Long nói:

- Từ trước đến nay chúng tôi đều làm như vậy, đây là thói quen hình thành từ khi chợ mới đi vào hoạt động. Với lại, khi rác thải xuống sẽ bị nước sông cuốn đi, có gì mà ô nhiễm! Nếu không vứt rác xuống sông chúng tôi biết vứt đi đâu khi mà thùng đựng rác không có, người thu gom rác cũng không.

Qua quan sát chúng tôi nhận thấy tất cả các hộ kinh doanh rau, củ, quả đều làm như nhau, mỗi sạp bán rau hằng ngày thải ra khoảng 60kg rác thải làm cả đoạn sông rác thải trôi lềnh bềnh. Nhìn toàn bộ các lô sạp của chợ Ô Môn cặp theo tuyến sông và khu tự sản tự tiêu đều không có thùng rác công cộng. Chính vì vậy, lượng rác thải trên sông Ô Môn ngày càng nhiều và đa dạng về chủng loại. Nguy hiểm hơn là bọc ni lông chiếm khoảng 90% khối lượng rác thải.

Chợ Ô Môn có 632 lô sạp, bán đủ các mặt hàng bách hóa tổng hợp. Các sạp được bố trí dọc theo tuyến sông Ô Môn. Theo ban quản lý chợ, hàng chục năm qua, lượng rác thải tại chợ chỉ thu gom được khoảng 30%, còn lại là do các tiểu thương tự xử lý theo cách của mình. Và xả xuống sông toàn bộ rác thải là cách các tiểu thương thường làm.

Chúng tôi tìm gặp ông Huỳnh Minh Hiếu, Trưởng ban Quản lý chợ Ô Môn. Ông Hiếu cho biết:

- Sau nhiều năm đưa vào sử dụng, chợ Ô Môn đang xuống cấp trầm trọng, số lượng rác thải, nước thải hằng ngày thải ra rất lớn, chúng tôi không đủ người để thu gom và thiếu kinh phí mua thùng rác. Chính vì vậy các tiểu thương kinh doanh, nhất là ở khu vực bờ sông Ô Môn đã “thuận tay” vứt luôn rác xuống sông gây ô nhiễm nguồn nước. Chúng tôi đang đề nghị Ủy ban nhân dân quận Ô Môn chỉnh trang lại khu chợ, bố trí các thùng rác và liên hệ với phòng quản lý đô thị cử công nhân đến thu gom rác thải. Ngoài ra, chính quyền địa phương sẽ tổ chức tuyên truyền cho các tiểu thương về ý thức bảo vệ môi trường.

Ô nhiễm môi trường đang là vấn nạn và gánh nặng của các dòng sông khi mỗi ngày có hàng trăm tấn rác thải, hàng nghìn mét khối nước thải chưa qua xử lý vẫn ngang nhiên thải ra kênh rạch. Những tấn rác thải này làm ô nhiễm nguồn nước ở các kênh rạch, các dòng sông, làm màu nước ở các kênh rạch này đen quánh. Tuy nhiên, cảnh “cha chung không ai khóc” trong xử lý các đối tượng xả rác thải, nước thải ra kênh rạch diễn ra hằng ngày vẫn không có cơ quan nào lên tiếng. Cơ quan này đổ trách nhiệm cho cơ quan kia, cuối cũng chỉ những người dân hằng ngày sử dụng nguồn nước trong các kênh rạch để sinh hoạt là phải chịu hậu quả.

Để hạn chế lượng rác thải, nước thải ra kênh rạch, các cơ quan chức năng thành phố Cần Thơ cần rà soạt lại hệ thống các chợ trong thành phố nhất là chợ nông thôn để nâng cấp chợ; đặt hệ thống thùng thu gom rác; giao trách nhiệm cho các ban quản lý chợ có trách nhiệm đôn đốc, xử phạt các tiểu thương xả rác bừa bãi ra kênh rạch. Có như vậy tình trạng vứt rác, xả nước thải chưa qua xử lý ra kênh rạch mới giảm và chấm dứt được.

Bài và ảnh: Nguyễn Bá