Ô tô chở cà phê thu của gia đình bà Đào Thị Liên.

Ngày 14-11, trong khi ông Đào Công Sự (em trai bà Đào Thị Liên, trú tại phường Tân Tiến, thành phố Buôn Ma Thuột) đang cùng một số nhân công làm rẫy cà phê Liên tại xã Băng Đ’rang, huyện Krông Ana (Đắc Lắc), thì bất ngờ bị ông Nguyễn Văn Hải, Trưởng đoàn thu sản của Công ty kinh doanh tổng hợp Krông Ana (Cty KDTH Krông Ana) dẫn theo gần 30 người ập tới dùng roi điện khống chế và sử dụng kìm cộng lực phá khóa cổng xông vào nhà kho trong rẫy của gia đình bà Liên. Số người này ngang nhiên bốc khoảng 6 tấn cà phê (trị giá hơn 150 triệu đồng) gia đình bà Liên để trong kho và phơi ngoài sân, chất lên xe ô tô tải biển kiểm soát 47P-0383 chở đi. Sau đó, tại văn phòng Cty KDTH Krông Ana, giải thích về việc làm của mình, Nguyễn Văn Hải cho rằng đó chỉ là “thu sản phẩm tại lô” vì gia đình bà Liên còn nợ Cty KDTH Krông Ana khoảng 18 triệu đồng căn cứ theo hợp đồng liên kết trồng cà phê giữa hai bên.

Tìm hiểu theo đơn tố cáo của bà Liên, chúng tôi được biết, vào ngày 29-12-2005, cũng trong lúc bà Liên không có mặt tại kho, thì hàng chục người của Cty KDTH Krông Ana đã kéo đến khống chế người làm công, đập cửa nhà kho của bà Liên, lấy đi gần trăm bao cà phê. Gia đình bà Liên sau đó đã gửi đơn thư đến Công an huyện Krông Ana đề nghị điều tra làm rõ vụ việc. Trong “Biên bản báo cáo kết quả xác minh” của Công an huyện Krông Ana đã xác định: “Theo quy định các doanh nghiệp chỉ được thu tại lô rẫy cà phê, nhưng một số cán bộ Cty KDTH Krông Ana không tuân thủ qui định đã cạy kho của bà Liên là sai… Tuy vậy… không đủ căn cứ cấu thành tội cưỡng đoạt tài sản!”. Không đồng tình với nhận định trên, gia đình bà Liên tiếp tục gửi đơn khiếu nại đến các cơ quan chức năng. Trong lúc vụ việc “cạy kho” vào ngày 29-12-2005 chưa được giải quyết, thì ngày 14-11-2007, Cty KDTH Krông Ana tiếp tục có hành vi thách thức dư luận và pháp luật bằng cách đưa lực lượng có trang bị công cụ hỗ trợ đến phá cổng lấy đi 6 tấn cà phê của gia đình bà Liên.

Được biết, Cty KDTH Krông Ana đã tiến hành “thu sản phẩm tại lô” đối với hơn 30 hộ, riêng trong ngày 14-11, ngoài nhà bà Liên, công ty còn “thu” của của 4 gia đình khác. Trao đổi với chúng tôi trong ngày , ông Nguyễn Thanh Hoài, Chủ tịch UBND xã Băng Đ’rang cho biết: “Việc Cty KDTH Krông Ana tiến hành cạy kho để lấy cà phê trong khi không có chủ nhà và các cơ quan chức năng khác, hành vi đó là vi phạm pháp luật”. Cũng theo phản ánh của cán bộ UBND xã Băng Đ’rang, vào năm 2000, UBND tỉnh Đắc Lắc có giao cho Cty KDTH Krông Ana quản lý hơn 720ha đất tại địa bàn xã Băng Đ’rang. Mặc dù công ty chẳng đầu tư gì đáng kể, bởi hệ thống cơ sở hạ tầng như đường giao thông, điện sinh hoạt, trường học, trạm y tế… đều do chính quyền địa phương đầu tư. Và diện tích đất này công ty liên kết với nông dân theo hình thức nông dân tự trồng cây và chăm sóc, đến vụ thu hoạch nộp một phần sản phẩm cho công ty. Năm 2005, gia đình bà Liên và nhiều hộ dân khác cho rằng mức sản lượng cà phê phải nộp cho Cty KDTH Krông Ana là quá cao và bất công, nên làm đơn đề nghị chấm dứt hợp đồng liên kết giữa hai bên và yêu cầu đưa vụ việc ra tòa dân sự giải quyết. Cũng theo ông Hoài, hiện có 50ha đất của các hộ trong xã không nằm trong phần đất UBND tỉnh Đắc Lắc giao cho công ty quản lý, nhưng doanh nghiệp này vẫn nhận là đất của mình, gây khó khăn trong việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của chính quyền cho người dân. Có những hộ dân như Trần Hữu Nổ, Phạm Văn Việt..., vào vùng đất này mười mấy năm đang làm ăn yên ổn trên rẫy họ khai hoang, bỗng dưng Cty KDTH Krông Ana tới thu sản 2 tạ cà phê nhân/ha/vụ, với lý do “đất các hộ dân đang canh tác là đất của công ty!”. Chỉ đến khi cán bộ địa chính xã mang bản đồ ra đối chiếu, thì mới vỡ lẽ: đất trên không phải là đất của Cty. Số cà phê Cty KDTH Krông Ana, thu sai của dân mấy năm qua, người dân không biết cách nào đòi được? Về sự việc này, chính quyền xã đã nhiều lần kiến nghị lên các cơ quan chức năng của huyện xem xét giải quyết, nhưng không hiểu sao mọi việc đều rơi vào “quên lãng”.

Hiện nay, người dân cũng như chính quyền xã Băng Đ’rang đang bất bình trước cung cách làm ăn như nêu trên và hành vi coi thường pháp luật của Cty KDTH Krông Ana. Chúng tôi đề nghị các cơ quan chức năng tỉnh Đắc Lắc nhanh chóng điều tra giải quyết vụ việc, xem xét lại hợp đồng liên kết giữa Cty KDTH Krông Ana với các hộ dân ở xã Băng Đ’rang. Và theo chúng tôi, để bảo đảm an ninh trật tự, biện pháp tốt nhất là UBND tỉnh Đắc Lắc nên thu hồi diện tích đất Cty KDTH Krông Ana đang liên kết, vì doanh nghiệp này trên thực tế không hề cùng người dân đầu tư sản xuất kinh doanh; nên giao diện tích đất trên cho chính quyền xã quản lý và làm thủ tục cấp quyền sử dụng đất cho nhân dân.

Bài và ảnh: KIỀU BÌNH ĐỊNH