Lao động kỹ thuật cao. Ảnh: Internet

Trong cơn lốc cạnh tranh, mở rộng thị phần và khẳng định thương hiệu, nhiều Công ty tầm cỡ rất thiếu nhân lực ở những vị trí cao cấp và sẵn sàng bỏ ra hàng nghìn đô-la để tìm kiếm. Tuy nhiên, vì ít thông tin và những người như vậy thường đã có một công việc tương xứng nên có được họ là điều không dễ. Từ nhu cầu này, trong xã hội đang hình thành nghề chuyên tìm kiếm nguồn nhân lực cao cấp và những người hành nghề có đẳng cấp thường được gọi là head-hunter-nhà săn đầu người.

Đối với các công ty nước ngoài thuộc hàng “đại gia” thâm nhập thị trường Việt Nam, người mà họ đề nghị tìm kiếm có khi là giám đốc, cá biệt là tổng giám đốc khu vực với mức lương 5.000USD đến 10.000USD/tháng. Với những vị trí cao cấp như vậy, nhiều công ty có nhu cầu đều hiểu rằng phải có chiến lược và chính sách chiêu dụ và vẫn âm thầm giành giật nhau. Tuy nhiên, có một điều khá tế nhị là nguồn nhân lực cao cấp này nếu chưa hài lòng với công việc hiện tại thì cũng ít để cho nhiều người biết rằng họ đang tìm kiếm một cơ hội mới. Nếu bạn ở công ty đối thủ, biết được điều này và đến đặt vấn đề thì họ sẽ không lúc nào thoải mái nói chuyện với bạn hoặc nhân viên của bạn một cách trực tiếp. Vì vậy cần đến một người trung gian, được cung cấp đầy đủ thông tin yêu cầu của vị trí cần tuyển cũng như những “quảng cáo”, cơ hội và công ty của khách hàng. Theo Nguyễn Thế H., “để tìm được người như ý cho khách hàng, bao giờ cũng phải nắm trong tay một danh sách dài các ứng viên sáng giá và có những mối quan hệ "bí mật" với họ, cập nhật thông tin thường xuyên về họ, xem họ làm việc như thế nào, thăng tiến tới đâu. Nghĩa là mình phải rành về họ còn hơn cả người yêu”. Để có được những thông tin này, nguồn thứ nhất chính là sự huy động các mối quan hệ từ gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp. Nguồn thứ hai là… đọc báo. Theo H., nhà báo thường nhạy tin và thích phát hiện những gương thành đạt. Vì vậy, phải thường xuyên đọc báo, khi phát hiện ra, lập tức cắt mẩu báo đó và ghim lại. Nguồn thứ ba là theo dõi sát sao lực lượng du học sinh đang trở về. Tiếp đến là phải thường xuyên có mặt tại các buổi hội thảo nghề nghiệp, các cuộc thi... Tuy nhiên để những nhân sự cao cấp rời bỏ vị trí về làm cho công ty khách hàng của mình là cả một quá trình công phu, đòi hỏi phải có mối quan hệ rộng, hiểu biết thị trường, có tài phân tích, thuyết khách, nắm vững tâm lý, đặc biệt là kiên trì. Để tiếp cận được một ứng viên giỏi, nhiều khi phải mất cả năm trời chỉ để "tạo dựng mối quan hệ", từ việc tìm cách lấy được số điện thoại di động, điện thoại nhiều lần để làm quen và dò hỏi về mối quan hệ ở công ty cũ đến đặt thẳng vấn đề về việc thay đổi nơi làm việc, mô tả công việc mới, mức lương mới... Sau đó là các cuộc trao đổi qua điện thoại. Tuy nhiên, tiến trình tìm kiếm chỉ đạt được kết quả khi có những cuộc trao đổi trực tiếp. Có những vụ, “khoanh vùng” được hàng chục đối tượng nhưng sau thời gian dài “săn đuổi” lại về không vì thấy người đạt yêu cầu lại chưa thiết tha với vị trí mới, người sẵn sàng lại không đạt yêu cầu. Internet là kênh thông tin không thể thiếu. Họ lướt web tìm các ứng viên tiềm năng trên các trang web tuyển dụng hoặc gửi các bản mô tả công việc đến các ứng viên, các quản trị trang dịch vụ việc làm trực tuyến, gửi e-mail cho các ứng viên. Theo Nguyễn Thế H. thì phụ nữ là người hợp với nghề này nhất, vì ở họ có sự tinh tế trong giao tiếp, lại kiên trì, nhẫn nại. Đồng thời, cũng có thể đưa ra những chiêu rất quái. H. kể một câu chuyện về cô bạn đồng nghiệp tên N., sau nhiều lần e-mail, điện thoại tiếp cận đối tượng nhưng vẫn không thể làm quen được. Sau đó, chờ đúng dịp công ty này đăng tuyển người, N. đã vào vai một nhân viên xin việc để “dụ" thành công chính người phỏng vấn mình về cho khách hàng của mình.

Nhiều người cho rằng, nghề tìm kiếm nhân lực bản chất là “mua chuộc” để lấy đi người tài của công ty này cho một công ty khác. Tuy nhiên, nếu nhìn nghề này một cách công bằng thì nó mang thêm nhiều cơ hội thăng tiến, phát triển tay nghề cho nhiều người. Như vậy là nó có lợi cho cả người tuyển dụng lẫn người được tuyển dụng. Tuy nhiên, trước các đòi hỏi nghiệt ngã như đòi lấy người từ đối thủ trực tiếp, cũng cần tư vấn lại cho khách hàng, hướng họ lấy người khác hoặc tìm kiếm ở các nhóm rộng hơn.

KIM DUNG