Hơn 10 năm nay người dân sống ở khu vực phía nam Hà Nội (dọc Cầu Tó xuống gần thị trấn Văn Điển theo trục đường Phan Trọng Tuệ) vẫn phải dùng nước giếng tự khoan không bảo đảm an toàn vệ sinh. Hiện xung quanh khu vực này đang nằm trong tình trạng báo động do ô nhiễm chất thải công nghiệp từ các nhà máy sản xuất lân cận; và quá trình thẩm thấu của hàng vạn ngôi mộ ở nghĩa trang.

Nước bẩn vẫn... phải dùng!

Nước xà phòng của Công ty bột giặt Nét chảy lênh láng ra đường.

Ông Nguyễn Văn Liên, nhà A_2­,_, tổ trưởng khu tập thể xí nghiệp Kinh doanh kim khí và dịch vụ số 1 xã Tam Hiệp, huyện Thanh Trì cho biết: Hiện khu tập thể có 55 hộ dân với 210 nhân khẩu vẫn đang phải dùng giếng khoan ở độ sâu khoảng 30m. Nguồn nước khoan không bảo đảm vệ sinh do có nồng độ Fe, N₂, P cao quá tiêu chuẩn cho phép. Tình trạng này kéo dài chục năm nay, kể từ khi giếng nước khoan của xí nghiệp bị hỏng do vỡ xi-lanh, bùn bịt lấp không dùng được nên các hộ dân khu tập thể phải tự túc khoan giếng để lấy nước dùng. Ngay sau nhà ông Liên là nhà ông Vũ Anh Bảy, nhà B_7, nguồn nước giếng khoan được bơm lên bể, màng Fe bám vàng khè cả lưới chắn. Nhưng nguồn nước này chỉ được ông Bảy lọc qua một lần trong bể cát có than hoạt tính rồi đưa vào sử dụng. Ông Bảy bộc bạch: “Vẫn biết nước qua lọc chưa bảo đảm chất lượng, nhưng nếu không dùng nguồn nước này thì biết lấy nước ở đâu để dùng?!”.

Ngay liền kề là hơn 100 hộ dân thuộc hai khu tập thể: 15-2 Nhà máy cơ khí Tam Hiệp và khu tập thể xóm mới thôn Huỳnh Cung. Tất cả đều phải dùng nước giếng tự khoan, do hệ thống đường ống nước trước kia đã bị hỏng. Thực tế, ba cụm dân cư nói trên chỉ nằm cách trạm nước khoan của thôn Huỳnh Cung khoảng chừng 600m. Trạm này được thành phố đầu tư kinh phí gần 1 tỉ đồng để xây dựng, có hệ thống lọc nước tương đối tốt, bảo đảm vệ sinh nước sạch sinh hoạt (giếng được khoan ở độ sâu 70m). Thế nhưng, ba cụm dân cư vẫn không được bắt đường ống dẫn nước về dùng vì lý do: Hiện trạm nước không cung cấp đủ nguồn nước cho người dân của thôn Huỳnh Cung nên không thể cung cấp cho các cụm dân cư lân cận. Theo ông Lưu Đình Kiểm, Chủ tịch UBND xã Tam Hiệp, trước tình trạng không được dùng nước sạch của người dân, UBND xã cũng đã nhiều lần kiến nghị lên cấp trên, nhưng được trả lời là hiện chưa có kinh phí để thực hiện dự án.

Chả lẽ bó tay?

Đã từ lâu người dân Hà Nội gọi khu vực xung quanh nghĩa trang Văn Điển là “vùng ô nhiễm”. Ngoài việc gần nghĩa trang, khu dân cư hai ven đường Phan Trọng Tuệ còn có nhiều cơ sở sản xuất công nghiệp với lượng chất thải ra hằng ngày lớn như: Nhà máy pin, Công ty bột giặt Nét, Nhà máy sơn, Nhà máy phân lân.

Ông Chương Xuân Hòa, nhà gần Công ty bột giặt Nét than phiền: “Hiện nhà máy sản xuất bột giặt Nét không có hệ thống xử lý nước thải, mà chỉ dùng máy bơm thải hết ra ngoài khu dân cư. Những ngày mưa nước xà phòng nổi bọt cao hàng nửa mét tràn ra đường, rồi tràn cả vào nhà dân. Mặc dù chúng tôi đã nhiều lần kiến nghị lên UBND huyện Thanh Trì nhưng tình trạng này vẫn không được khắc phục”. Chỉ tay vào ao nước có mùi xà phòng bốc lên nồng nặc, ông Hòa bức xúc: “Nước xà phòng ngập tràn ao như thế này, trong khi giếng khoan chỉ khoan sâu 30m, thử hỏi ai dám chắc nguồn nước ngầm nhà tôi đang sử dụng không chịu ảnh hưởng từ nước thải xà phòng của nhà máy?!”.

Bên cạnh nguồn nước đang bị ô nhiễm nặng, thì tình trạng ô nhiễm không khí ở đây cũng đáng báo động. Bụi và mùi nồng nặc bốc ra từ các nhà máy phân lân, xà phòng... đang khiến cho không khí của khu dân cư xung quanh ô nhiễm. Vào những ngày trời mưa, do ẩm ướt, bụi và khí thải hấp thụ bốc hơi khiến người dân rất khó chịu, nhức đầu, xổ mũi xảy ra thường xuyên. Chất thải làm cho nhiều diện tích lúa của người dân lân cận bị chết úa, các nhà máy đã phải đứng ra nhận trách nhiệm đền bù. Trong nỗi bức xúc, ông Mai phân trần: “Việc ô nhiễm ai cũng có thể thấy, thế nhưng chẳng hiểu vì sao, khi các đoàn môi trường xuống kiểm tra đều nói không có vấn đề gì! Chúng tôi chẳng biết phải làm sao nữa?!”.

Bài và ảnh: HOÀI NAM