Trong đơn của mình, ông Nguyễn Đức Quyết (thôn Giang Liễu, xã Phương Liễu, huyện Quế Võ, Bắc Ninh) khiếu nại việc mình bị hạ mức trợ cấp thương tật, bị thu hồi trợ cấp "không có căn cứ pháp lý". Theo ông, đó là việc "hạ nhục", "vu cáo" một thương binh "không làm điều gì gian dối

Công tác chính sách được nhiều địa phương làm tốt. Ảnh: Internet

Tháng 4-1989, ông Nguyễn Đức Quyết làm đơn xin giám định lại thương tật. Mặc dù hồ sơ phiếu thương tật còn (không mất) lưu tại sở, Sở Lao động-Thương binh và Xã hội Hà Bắc (cũ) vẫn giới thiệu ông về đơn vị. Được giới thiệu, ngày 19-4-1989, sư đoàn 338 Quân khu 1 (đơn vị cũ của ông Quyết là Trung đoàn 102B, sư đoàn 338) cấp cho ông bản sao phiếu thương tật. Bản sao không có số do trung tá Nguyễn Công Pha ký. Theo văn bản này, trung tá Nguyễn Công Pha, nguyên là Phó chủ nhiệm chính trị sư đoàn đã "sao y bản chính" xác nhận ông Quyết là "thương binh loại A hạng 1/8 vĩnh viễn. Tỷ lệ thương tật 21%. Tình trạng thương tật: bị sức ép, hiện tại cơ thể suy nhược, gãy kín cổ xương đùi bên phải và viêm 2 tai". Với bản sao này, ông Quyết đã đề nghị và được giám định lại thương tật với kết quả khám hiện tại: gãy cổ xương đùi bên phải, hạn chế vận động khớp háng phải, hai chi cân đối, khớp háng dính. Sức ép của bom: thính lực giảm, điếc dẫn truyền hai tai mức độ nhẹ" (ngày 28-4-1996). Giám định phúc quyết lần 1 xác định tỷ lệ thương tật của ông Quyết từ 21% lên 41%, thương binh hạng 3/4. Giám định phúc quyết lần 2 xác nhận tỷ lệ thương tật của ông Quyết từ 41% lên 73% thương binh hạng 2/4.

Việc ông Nguyễn Đức Quyết được nâng tỷ lệ thương tật gây thắc mắc tại địa phương. Vì từ khi phục viên (11-1975) về địa phương đến nay, ông Quyết không tái ngũ, không tham gia chiến đấu, phục vụ chiến đấu, không có vết thương nào thêm, cũng không có xác nhận nào về việc điều trị vết thương cũ tái phát. Sở Lao động-Thương binh và Xã hội Bắc Ninh có công văn 03/CV-TT đề nghị cơ quan chức năng xác minh. Thanh tra quốc phòng Quân khu 1 tiến hành gặp trực tiếp ông Nguyễn Đức Quyết, thẩm tra tại Ban CHQS huyện Quế Võ, UBND xã Phương Liễu và Bộ CHQS tỉnh, làm việc với chỉ huy sư đoàn 338 (nay là đoàn kinh tế quốc phòng 338). Phát hiện của thanh tra: Bản sao phiếu thương tật không số do sư đoàn cấp cho ông Quyết không đúng với hồ sơ thương tật, sai với phiếu thương tật số 18 đăng ký gốc tại trung đoàn 102B ngày 25-11-1975. Biên bản thương tật số 397 thì bản sao lại ghi biên bản thương tật số 379. Lương sinh hoạt phí khi bị thương, phiếu thương tật số 18 ghi 32 đồng, bản sao ghi 36 đồng (ba mươi sáu đồng chẵn). Đặc biệt là phần tình trạng thương tật. Phiếu thương tật số 18 ghi "Bị sức ép. Hiện tại cơ thể suy nhược và viêm hai tai". Còn bản sao ghi "Bị sức ép, hiện tại cơ thể suy nhược, gãy kín cổ xương đùi bên phải và viêm hai tai". Thêm nội dung "gãy kín cổ xương đùi". Như vậy khi sao, người sao đã không có bản gốc, giấy tờ gốc để làm căn cứ dẫn đến có nội dung sai với phiếu thương tật gốc. Về thủ tục, bản sao cũng chưa đủ giá trị pháp lý. Đồng chí Nguyễn Công Pha có giữ chức Trung đoàn phó tại Trung đoàn 102B (sau này đổi là Trung đoàn 460) từ năm 1984 đến tháng 8-1986, nhưng không tham gia chiến đấu cùng thời kỳ (1972-1975) với ông Nguyễn Đức Quyết. Đồng chí Pha được điều lên làm phó chủ nhiệm chính trị sư đoàn từ tháng 3-1988 đến 1990. Như vậy, lúc ký xác nhận vào bản sao phiếu thương tật cho ông Quyết, đồng chí Pha không phải là thủ trưởng trực tiếp đơn vị Trung đoàn 102B. Từ tháng 11-1988, trung đoàn 102B (tức là 460) đã được chuyển giao sang Bộ CHQS tỉnh Lạng Sơn, không thuộc quyền quản lý của sư đoàn 338. Chữ ký của đồng chí Nguyễn Công Pha, con dấu của phòng chính trị sư đoàn 338 không có giá trị pháp lý trong việc chứng nhận bản sao phiếu thương tật cho ông Quyết. Nơi sao phiếu thương tật cho ông Quyết phải là trung đoàn 460 (tức 102B trước đây). Người ký xác nhận phải là các đồng chí chỉ huy đương nhiệm của trung đoàn năm 1989.

Từ kết quả xác minh này, thanh tra Quân khu 1 đã có kết luận số 772/CV-TTr "đề nghị thu hồi để hủy" bản sao phiếu thương tật không số nêu trên. Đoàn kinh tế quốc phòng 338 (sư đoàn 338 cũ) có công văn số 155/CV-Đ gửi Sở Lao động-Thương binh và Xã hội tỉnh Bắc Ninh, đề nghị "thu hồi và gửi trả lại" đơn vị bản sao phiếu thương tật không số cấp cho ông Quyết với lý do-đã bổ sung thêm tình trạng thương tật so với hồ sơ hiện còn lưu trữ tại đoàn 338.

Với việc thu hồi này, bản sao phiếu thương tật, cơ sở để ông Nguyễn Đức Quyết giám định lại và được nâng tỷ lệ thương tật, nâng trợ cấp tỷ lệ thương tật, nâng trợ cấp thương tật, đã không còn giá trị. Sở Lao động-Thương binh và Xã hội Bắc Ninh đã ra quyết định số 395/LĐTBXH-TTr với nội dung: hủy bỏ các quyết định chỉnh trợ cấp thương tật cho ông Nguyễn Đức Quyết lên 41 và 74%; điều chỉnh trợ cấp thương tật cho ông Nguyễn Đức Quyết theo đúng hồ sơ gốc do quân đội chuyển đến (thương tật 21%); thu hồi phần chênh lệch trợ cấp thương tật mà ông Quyết đã hưởng sai chính sách, nộp vào ngân sách nhà nước.

Như vậy, việc điều chỉnh hạ mức trợ cấp thương tật của ông Nguyễn Đức Quyết theo đúng hồ sơ quân đội chuyển đến là phù hợp với qui định, tiêu chuẩn chế độ; có căn cứ cơ sở pháp lý. Việc xác nhận bản sao phiếu thương tật không đúng hồ sơ gốc, sai lệch nội dung của đơn vị 338 và cá nhân đồng chí Nguyễn Công Pha là sai sót, cần được rút kinh nghiệm nghiêm túc. Trong quá trình cơ quan chức năng xem xét điều chỉnh lại trợ cấp thương tật cho đúng, không hề có việc "hạ nhục", "vu cáo" đối với thương binh Nguyễn Đức Quyết như đơn ông tố cáo.

Hà Hải Phong