Đang chứng kiến cảnh người mua kẻ bán nhộn nhịp thì chúng tôi gặp anh Dương Đình Hóa, Chỉ huy trưởng Quân sự xã Thạch Kim. “Anh đi chợ sớm thế?”. “Đâu có, mình ra đây nắm tình hình mà!”. “Nhìn tàu ra vào đổ hàng liên tục thế này, anh có biết tàu của địa phương nào không?”. Anh Hóa chạy lên mô đất cao, đảo mắt một hồi rồi thông báo: “Tàu của địa phương (Thạch Kim) có gần 20 chiếc. Tàu từ Quảng Bình vào bến cá có 12 chiếc, Đà Nẵng có 20 chiếc, còn mấy chiếc tàu công suất nhỏ kia đến từ Nghệ An”.

5 giờ 20 phút, bến cá Cửa Sót ken đặc người. Một số chủ tàu tranh thủ mua thịt, rau trên bờ. Các đại lý thu mua hải sản cũng phấn khởi ra về khi gom được một lượng hàng lớn. Tàu HT90093TS vừa cập bờ, cánh thương lái đã đổ xô đến xí phần. Chủ tàu, anh Trần Trọng Dương thấy đông người hỏi mua thì không vội phát giá mà điện thoại "hỏi thăm" bà xã. Nhà anh Dương ở xã Thạch Kim. Chuyến này tàu anh đi biển gần một tuần, trúng lớn tôm và cá nục.

Đầu bến cá, bà Phạm Thị Nhơn, một chủ kinh doanh hải sản lớn ở Thạch Kim đang mạnh tay thu mua. Bữa nay, bà Nhơn chủ yếu mua tôm. Bà cho hay: “Tôm đang được giá tốt. Chẳng tội gì mà không thu mua với số lượng lớn. Bán không hết thì cho vào kho cấp đông hoặc làm tôm khô. Nếu cho vào kho cấp đông, chính quyền xã sẽ đến ghi ngày giờ, số lượng hải sản cấp đông để biết đường phân định chất lượng”.

Cá lên chợ. 

Tại bến cá Cửa Sót, chúng tôi đã nghe được nhiều tâm sự của người dân đến từ Nghệ An, Đà Nẵng, Quảng Bình, Hà Tĩnh… Từ chủ tàu, người đi biển cho tới các bà, các chị đi chợ đều có chung suy nghĩ, mong các nhà khoa học sớm đưa ra lời giải thích thỏa đáng về hiện tượng cá chết, để người dân yên tâm làm ăn, quay trở lại sinh hoạt bình thường. Thấy chúng tôi tác nghiệp, cũng có người bán hàng than: “Mua thì không mua, chụp ảnh làm chi!”. “Ơ nhà cái cô này, các anh, các chú ý đang giúp bến cá Cửa Sót mình đó. Mà các anh mua ủng hộ đi cho cô ấy vui”. Mua luôn! Chúng tôi mua 3 cân mực tươi roi rói, mắt nháy lấp lánh, để rồi có bữa ăn sáng rất ngon lành, đầy ý nghĩa với những người bạn phương xa tại bến cá.

Đang ăn sáng, thấy bà Nhơn ì ạch mãi không phóng được xe chở hàng lên con dốc, chúng tôi buông vội bát, chạy ra đẩy giúp. Bà Nhơn cười tít mắt: “Cảm ơn tất cả!”.

Chở ngao đi chợ bán.

Câu nói của bà Nhơn, chúng tôi lại được nghe từ đồng chí Nguyễn Quốc Hà, Chủ tịch UBND thị xã Kỳ Anh (tỉnh Hà Tĩnh). Trong cuộc làm việc với lãnh đạo thị xã Kỳ Anh, đồng chí Nguyễn Quốc Hà cho hay: “Thủ tướng Chính phủ, các Phó thủ tướng, lãnh đạo các bộ, các ngành… đã vào giúp Hà Tĩnh và đặc biệt giúp cho Kỳ Anh ổn định tình hình. Đến giờ phút này, khi kết luận của chuyên gia, các nhà khoa học chưa có thì vẫn có thể xảy ra những tình huống phức tạp. Tuy nhiên, chính quyền thị xã và lực lượng an ninh trên địa bàn đã lường trước mọi tình huống có thể xảy ra”.

Trong câu chuyện với các đồng chí lãnh đạo thị xã, Ban CHQS thị xã Kỳ Anh, họ đều đề cập đến việc trên mạng xã hội có nhiều phản ánh trái chiều không đúng với thực tế xảy ra ở địa phương. Lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh và thị xã Kỳ Anh đã triển khai đồng loạt nhiều giải pháp, đặc biệt làm công tác tư tưởng cho dân; hỗ trợ, ổn định đời sống cho người dân bị ảnh hưởng bởi cá chết. Hiện nay, 185 tàu đánh bắt xa bờ của thị xã đã ra khơi, sản phẩm đưa về được tiêu thụ với số lượng lớn ở Kỳ Hà, Kỳ Phương. Trong thời gian này, chính quyền thị xã Kỳ Anh khuyến khích chủ tàu đánh bắt xa bờ ngoài 20 hải lý. Còn gần bờ, nằm trong 20 hải lý thì không khuyến khích người dân ra khơi. Các hộ nuôi trồng thủy sản đang tích cực vệ sinh thau rửa, phơi lồng, bè để chờ kết quả chính thức từ các nhà khoa học.

Chủ tịch UBND thị xã Kỳ Anh Nguyễn Quốc Hà cho hay: “Người dân vẫn đang nóng lòng đợi câu trả lời về nguyên nhân cá chết. Nhưng người dân Kỳ Anh rất văn hóa. Dù là nguyên nhân gì thì họ cũng chờ đợi đến khi sự thật sáng tỏ mới thể hiện thái độ chứ không để các luồng thông tin không chính thống gây nhiễu loạn. Người dân bình tĩnh, không suy diễn, không lẫn lộn mọi việc”. Điều này, chúng tôi cũng đã nghe các mẹ, các chị cho hay ở chợ cá Thạch Kim (Lộc Hà, Hà Tĩnh) sáng nay: “Việc mô ra việc nớ các chú ơi. Cá chết là việc cá chết, phải chờ có kết luận nguyên nhân. Đảng, Chính phủ cứ yên tâm, nhân dân Thạch Kim và cả miền Trung chúng tôi nhiều đời nay theo Đảng, không bao giờ ăn ở hai lòng. Những ai nói năng tầm bậy tầm bạ chúng tôi không tin, không nghe”.

Chúng tôi hỏi việc cá chết gây khó khăn, ảnh hưởng như thế nào đến cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp sắp tới? Đồng chí Nguyễn Quốc Hà khẳng định: “Cá chết trước bầu cử là chuyện không vui cho chính quyền trong công tác tuyên truyền, vận động. Tuy nhiên người dân thị xã đã sẵn sàng cho cuộc bầu cử, đặc biệt đội ngũ đảng viên, công nhân viên chức, lực lượng vũ trang, đoàn thể trên địa bàn đã xác định rõ phải đi đầu trong công tác bầu cử và xung kích trên các mặt trận. Với 85 tổ dân phố, chúng tôi có 88 điểm bầu cử, 62 điểm bảo đảm công tác an ninh, trực 24/24 giờ, xử lý kịp thời, hợp tình hợp lý mọi chuyện. Tôi đảm bảo chắc chắn cuộc bầu cử sẽ thành công tốt đẹp”.

Bài và ảnh: XUÂN HÙNG - HOÀI QUÂN