QĐND - Làng nghề làm giấy ở thôn Dương Ổ, thôn Đào Xá (xã Phong Khê, TP Bắc Ninh) như một khu công nghiệp thu nhỏ. Mỗi ngày, có hàng chục xe tải lớn, nhỏ tấp nập ra vào nhận hàng chở đi các nơi. Thế nhưng, ít ai biết rằng, có thời gian, nghề làm giấy ở Phong Khê cũng điêu đứng như bao làng nghề truyền thống khác...

Khoảng 10 năm trước, không ít doanh nghiệp sản xuất giấy ở xã Phong Khê đã phải đóng cửa. Lý do vì “Các chủ đầu mối cung cấp giấy nguyên liệu cao hơn so với giá thị trường, điều đó đã làm cho sản phẩm giấy Phong Khê không thể cạnh tranh được với sản phẩm của những địa phương khác” - chị Nguyễn Thị Sắc, thành viên Câu lạc bộ Nữ doanh nhân xã Phong Khê (thành lập tháng 11-2003) kể cho chúng tôi câu chuyện trong cuộc họp cách đây 10 năm của các thành viên trong câu lạc bộ. Không cam chịu để mất nghề truyền thống, lâu đời của địa phương, các thành viên trong câu lạc bộ đã đoàn kết, quyết tâm “đánh gục” những khó khăn. Chị Sắc nhớ lại: “Trong buổi họp hôm ấy, 70 chị em là chủ các doanh nghiệp sản xuất giấy ở Phong Khê đã thống nhất: Nếu chủ cung cấp giấy nguyên liệu không bán theo giá thị trường, thì sẽ ngừng lấy giấy và đi tìm nguồn cung khác. Thế là một tuần sau, các chủ cung cấp giấy nguyên liệu đã phải đề nghị với chúng tôi tiếp tục được cung cấp giấy theo đúng giá thị trường”. Vấn đề giá thành giấy nguyên liệu đã được giải quyết xong. Sau vụ “giá giấy nguyên liệu”, tiếng tăm câu lạc bộ lan xa khắp vùng.

Nghề làm giấy ở Phong Khê đã giúp giải quyết được nhiều việc làm cho lao động nông thôn.

Nhưng đâu chỉ có thế. Nghề làm giấy ở Phong Khê còn gặp biết bao khó khăn khác: Nào là giá thành giấy sản phẩm rớt thê thảm. Rồi cách làm thủ công nên bị công nghệ bỏ xa... Chị Sắc tâm sự: “Chúng tôi vừa phải động viên nhau vượt qua khó khăn, mạnh dạn vay vốn đầu tư thay đổi công nghệ... rồi dần dần chị em đã khấm khá lên. Câu lạc bộ từ 10 thành viên ban đầu, đến nay đã có 85 thành viên”.

Tuy đã có được vốn, công nghệ sản xuất được thay đổi nhưng công việc kinh doanh của người làm giấy ở Phong Khê không phải lúc nào cũng “xuôi chèo mát mái”. Họ luôn phải cạnh tranh khốc liệt trên thị trường để có chỗ đứng cho sản phẩm của mình. Cũng không ít lần, thương hiệu giấy ở Phong Khê đã bị làm nhái, ảnh hưởng đến uy tín làng nghề. Được biết, năm 2005, chủ cơ sở sản xuất giấy mang nhãn hiệu Kim Hoa là chị Dương Thị Hoa đã té ngửa khi phát hiện sản phẩm mang nhãn hiệu của mình được bày bán trên thị trường. Tuy nhiên, sản phẩm này có chất lượng kém hơn rất nhiều so với sản phẩm của cơ sở chị Hoa. Tìm hiểu ra mới hay, một cơ sở sản xuất khác đã nhanh chân đăng ký nhãn hiệu ở tỉnh. Lần ấy, chị Hoa còn suýt bị kiện vì nhái nhãn hiệu. Sau lần ấy, Ban lãnh đạo câu lạc bộ đã trích quỹ mời chuyên gia về giảng dạy cho các thành viên về kiến thức pháp luật và Luật Sở hữu trí tuệ, Luật Bản quyền... Đến nay, tất cả các cơ sở sản xuất của Phong Khê đã đăng ký nhãn hiệu của riêng mình.

Không chỉ vực dậy, phát triển làng nghề, câu lạc bộ còn giúp đỡ nhiều chị em thành viên về vốn và công nghệ sản xuất giấy. Chị Sắc là một trong những người đã được câu lạc bộ giúp đỡ, giờ đây đã là chủ doanh nghiệp sản xuất giấy Thế Anh có dây chuyền công nghệ hơn 3 tỷ đồng, nhà xưởng lúc nào cũng có khoảng 10 công nhân làm việc. Hiện nay, ở Phong Khê có tới hàng trăm doanh nghiệp sản xuất giấy. Những doanh nghiệp này đã góp phần thu hút, giải quyết cho khoảng 5000 lao động nông thôn. Từ năm 2007, Câu lạc bộ nữ doanh nhân Phong Khê đã triển khai dự án về cải thiện môi trường do Ca-na-đa tài trợ. Điều đó đã giúp Phong Khê phát triển ngày một bền vững, tiếp tục khẳng định thương hiệu làng nghề truyền thống.

Bài và ảnh: Thịnh Tuấn