Với 2,5 tỷ đồng, trong một năm, Dự án “phổ cập tin học cho thanh thiếu niên Việt Nam” đã giúp cho 36.854 thanh thiếu niên tại xã khó khăn trong cả nước được trang bị những kiến thức về cơ bản về máy tính và Internet, giúp họ dần xoá đi những khoảng cách về không gian, có thêm những kiến thức bổ ích về khoa học, kinh tế - xã hội…

Từ sáng kiến đầu tiên ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương...

Hôm qua 28-6, Trung ương Đoàn, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam đã tổ chức Hội nghị tổng kết Dự án thí điểm “Phổ cập tin học cho thanh thiếu niên Việt Nam”.

Trước đó, trao đổi với anh Lò Quang Tú, Phó ban Thường trực Ban vận động xây dựng Hội tin học trẻ Việt Nam, tôi được biết: Dự án “Phổ cập tin học cho thanh thiếu niên Việt Nam” có ý tưởng từ tháng 3-2003, khi Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Khải giao nhiệm vụ cho Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh chủ trì, phối hợp cùng các Bộ, ngành xây dựng Dự án thực hiện sáng kiến “Phổ cập tin học, nối mạng tri thức cho thanh niên Việt Nam”. Tháng 11-2004, tại Hội nghị thượng đỉnh về công nghệ thông tin (CNTT) và viễn thông châu Á – Châu Đại Dương, Chính phủ Việt Nam đã công bố sáng kiến “Phổ cập tin học, nối mạng tri thức cho thanh niên Việt Nam”. Sáng kiến này đã được nhiều nước đánh giá cao và là sáng kiến đầu tiên ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

Thanh niên tình nguyện Học viện bưu chính viễn thông đang hướng dẫn cách truy cập thông tin internet cho trẻ em huyện Thanh Trì, Hà Nội. Ảnh: T.L

Tháng 3-2006, Dự án bắt đầu được triển khai tại 270 xã thuộc 9 tỉnh trọng điểm của cả nước, với mục tiêu: huy động khoảng 2.700 lượt thanh niên, học sinh, sinh viên, viên chức có trình độ công nghệ thông tin tham gia các Tổng đội thanh niên tình nguyện phổ cập tin học, nối mạng tri thức cho tổng số 27.000 thanh thiếu niên trong độ từ 13 tuổi trở lên được phổ cập tin học; đào tạo 810 thanh niên hạt nhân tin học tại các xã để giảng dạy phổ cập và phát triển tin học tại cơ sở, phối hợp cùng các doanh nghiệp sản xuất và cung cấp 10.000 máy tính giá ưu đãi cho thanh thiếu niên…

... Đến những thành công bước đầu

Anh Phạn Tấn Công, Trưởng ban vận động xây dựng Hội tin học trẻ Việt Nam không giấu được niềm vui: “Sau khi Dự án kết thúc, nhận được số liệu thống kê từ các tỉnh gửi về, chúng tôi không khỏi vui mừng vì những thành công và kết quả ngoài sự mong đợi - gần 40 nghìn thanh, thiếu niên đã được tiếp cận và trang bị những kiến thức về CNTT. Song song phổ cập tin học đến các thôn bản, một hoạt động khác được tiến hành là xây dựng Cổng tri thức Thánh Gióng. Qua cổng tri thức này, rất nhiều thanh niên đã tiếp cận được với thông tin tư vấn về các lĩnh vực kinh tế, giáo dục, khoa học công nghệ, hướng nghiệp việc làm... Đây là nguồn thông tin giúp thanh niên nông thôn áp dụng vào cuộc sống, nâng cao năng suất lao động và phát triển kinh tế. Tổng số thành viên của cổng này đã lên tới gần 70.000 người…”.

Anh Công cho biết, khi bắt đầu triển khai Dự án, trong tay các tình nguyện viên chỉ vỏn vẹn có 135 chiếc máy tính được đầu tư ban đầu, nếu không có huy động “sức dân” thì chuyện phổ cập tin học cho 27.000 thanh thiếu niên như mục tiêu đặt ra gần như là viễn tưởng. Cái “sức dân” ở đây chính là sự góp sức của các doanh nghiệp sản xuất máy tính tại Việt Nam, sự góp sức của gần 3.000 thanh niên tình nguyện…

Thực tế thì số máy tính được huy động vào chương trình của Dự án đã lên tới hàng nghìn chiếc và ngoài những thanh niên tình nguyện, từng nhóm thực hiện dự án ở các tỉnh đều nhận được sự hỗ trợ nhiệt tình của chính quyền địa phương và nhân dân. Rất nhiều bạn sinh viên tình nguyện vừa góp sức giảng dạy, vừa trực tiếp đem máy tính cá nhân của mình tham gia chương trình. Bạn Trần Thị Mỹ Linh, thanh niên tình nguyện, sinh viên lớp CNTT K32 trường Tư thục Ngoại ngữ cho tôi biết, ngay khi bắt đầu triển khai Dự án tại tỉnh Nam Định, nhóm của Linh đã xác định rõ “xóa mù tin học” khác với “xóa mù chữ”. Để tiếp cận CNTT thì không thể thiếu máy tính, đường truyền internet và phải học tập trung. Hơn nữa, với mục đích khai thác tiềm năng của CNTT phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh, người học phải có một trình độ tối thiểu, phải thoả mãn được những tiêu chí cơ bản nhất định... Cũng chính vì thế mà ngay khi nhận nhiệm vụ, bên cạnh những hành trang cần thiết, Linh cũng mang theo một bộ máy tính cá nhân để hỗ trợ cho chương trình. “Sự ham học của các học viên thanh thiếu niên đã lan cả sang những thanh niên tình nguyện. Hằng ngày, mỗi thanh niên tình nguyện phải đứng lớp từ 12 đến 16 giờ và nhiều khi quên cả ăn” - Linh tâm sự.

Còn anh Lò Quang Tú, Ủy viên Thư ký Thường trực Hội LHTN Việt Nam, thành viên Ban Dự án cho biết: “Khuấy lên được một phong trào sử dụng tin học trong thanh niên đã là một thành công rất lớn, nhưng để phong trào này đi vào chiều sâu mang lại hiệu qủa kinh tế thì không thể chỉ đưa về mỗi xã vài nhóm sinh viên tình nguyện; tổ chức một lớp học khoảng một tuần, giới thiệu cho thanh niên của xã những kiến thức và kỹ năng sơ đẳng về tin học và internet, và tuyên bố như vậy chúng ta đã phổ cập tin học xong cho thanh niên xã đó. Điều quan trọng là ở chỗ mỗi xã cần bồi dưỡng được một lực lượng hạt nhân tại chỗ có đủ trình độ và nhiệt tình làm nòng cốt cho ứng dụng CNTT. Chính lực lượng này sẽ thường xuyên cập nhật kiến thức, truyền đạt lại và hỗ trợ cho những người khác nhằm duy trì và thúc đẩy việc ứng dụng CNTT tại xã. Lực lượng đó có thể lấy từ đội ngũ giáo viên phổ thông và các nhân viên của điểm Bưu điện Văn hóa xã, và cần có chương trình đào tạo riêng cho những đối tượng này”.

Chỉ sau một năm làm quen với máy tính, từ học viên “vỡ lòng” Phạm Văn Hùng đã trở thành một hạt nhân tin học tiêu biểu ở xã Hòa Khánh, thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắc Lắc. Mỗi tối, nhà anh lại có hàng chục thanh thiếu niên đến để nhờ anh chỉ bảo cho những kiến thức cơ bản về tin học và cách truy cập, tìm kiếm thông tin trên Internet. Hùng cho biết, trước khi có Dự án, Hùng và hầu hết thanh niên trong xã chưa bao giờ được biết đến máy vi tính. Lúc mới học, nhiều bạn còn sợ, cầm con chuột mà không biết điều khiển thế nào, không dám ngồi bên máy tính để thực hành… Sau khi được các tình nguyện viên hướng dẫn, càng học càng ham, không chỉ người trẻ mà cả những người cao tuổi trong xã cũng đến xin học… Hùng tâm sự: “Không ngờ những kiến thức học được lại bổ ích đến thế. Chỉ cần bấm một cái thôi là có thể tìm được ở trên máy tính những địa chỉ bán các loại giống cây trồng tốt nhất, cách trồng như thế nào, thu hoạch và chế biến ra sao…”.

Tại Hội nghị tổng kết Dự án thí điểm “Phổ cập tin học cho thanh, thiếu niên Việt Nam”, các đại biểu đại diện Trung ương Đoàn, Hội liên hiệp Thanh niên Việt Nam và đông đảo thanh niên tình nguyện tham gia chương trình phổ cập tin học cho thanh thiếu niên đều khẳng định: Sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa, tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, xây dựng xã hội thông tin… đặt ra những yêu cầu và đòi hỏi cao nhất về nguồn nhân lực có chất lượng, có kiến thức, có các kỹ năng phù hợp, trong đó kỹ năng sử dụng máy tính và khai thác Internet là điều không thể thiếu.

Sau một năm thí điểm thực hiện Dự án “Phổ cập tin học cho thanh thiếu niên Việt Nam” đã đem lại kết quả khả quan, giúp cho nhiều thanh thiếu niên, đặc biệt là các vùng nông thôn tiếp cận được với những kiến thức cần thiết và bổ ích trong học tập, quản lý và lao động sản xuất. Dự án này cần được tiếp tục triển khai và nhân rộng.

TRỊNH PHÚ SƠN