Nguyên nhân tàu nằm bờ.

Theo số liệu của BĐBP Đà Nẵng, tính đến trung tuần tháng tư, có 352 tàu đang nằm bờ không ra khơi, trong tổng số 873 tàu đánh bắt xa bờ của ngư dân thành phố (tổng số toàn thành phố gần 2300 chiếc lớn, nhỏ). Dẫn đến tình trạng tàu năm bờ có ba lý do: Giá nhiên liệu tăng, giá cả các mặt hàng thiết yếu cho một chuyến đi cùng tăng, vì vậy chi phí cho một chuyến biển rất cao nên không có lãi; khan hiếm nguồn lao động; thu mua hải sản của các tàu cập bờ bị con buôn (chủ nậu) ép giá.

Đặc điểm của vụ cá Nam đầu năm (tức là cá từ hướng Nam lên) chủ yếu là cá nhỏ giá trị thấp, hoặc loại cá Xương Sộp làm chế biến thức ăn gia súc, dù có trúng đậm, chở đầy tàu vẫn không có lãi bằng vụ cá Bắc (nguồn cá từ phía Bắc xuống) của 6 tháng cuối năm. Khi số lãi không chủ động được trong mỗi chuyến đánh bắt, rất khó khăn cho việc quan hệ tạm ứng nhiên liệu, nước đá với các cơ sở như trước, thay vì trước đấy biết số lãi trong mỗi chuyến đi có thể ứng 2 đến 3 chuyến, về thanh toán 1 lần với chủ cơ sở.

Trong điều kiện như vây, để giữ lao động, các chủ phương tiện đã vận dụng cách tính tỷ lệ, lao động được hưởng 40%, chủ phương tiện hưởng 60% khi đã trừ các khoản chi phí. Lực lượng lao động chủ yếu ở các địa phương khác, do vậy trước khi chuẩn bị cho chuyến đi, chủ phương tiện đều cho lao động ứng tiền trước, sau mỗi chuyến đi về thánh toán hết. Đó chỉ là những chuyến ra khơi thuận lợi, trúng đậm vụ cá, nhưng thực tế trước Tết đến nay đa số các tàu vẫn neo đậu tại bến và khi chủ tàu chuẩn bị cho chuyến ra khơi thì các lao động lại bỏ về, chủ tàu lại đi tìm lao động. (yêu cầu tiền công lao động mỗi ngày, đêm, từ 120 - 150 ngàn đồng, là điều không thể đáp ứng được của các chủ tàu hiện nay).

Một thực tế lâu nay mà các chủ tàu phải chấp nhận nội cảnh ép buộc là không thể trực tiếp bán cho các nhà máy chế biến hải sản tại địa phương mình. Lý do là các tàu chỉ có số lượng nhỏ, lẻ, trong khi đó nhu cầu của các nhà máy thu mua với số lượng lớn. Vì vậy, các chủ tàu đành phải bán cho con buôn với giá bị ép thấp. Còn các nhà máy chế biến hải sản mua vào của con buôn tất nhiên giá cao hơn so với giá mua của các chủ phương tiện bán ra vài ba giá.

Giải pháp nào cho ngư dân?

Đa số các chủ phương tiện đang có các tàu nằm bờ không ra khơi được đều có mong muốn giá nhiên liệu giảm để tiếp tục ra khơi. Bởi con tàu là đầu cơ nghiệp của gia đình, người thân cùng chung vốn làm ăn. Tàu nằm 1 chổ, không chỉ chồng chất khó khăn về mặt kinh tế cho các gia đình, mà ngày càng nhân lên tiền nợ vay vốn ngân hàng, mà tiền lãi suất hoàn toàn phụ thuộc sau mỗi chuyến tàu ra khơi.

Cũng có nhiều chủ phương tiện tính đến chuyện bán tàu, chuyển cánh làm ăn khác. Nhưng trong hoàn cảnh này thì chẳng ai quan tâm đến mua tàu. Vì vậy, ý kiến các chủ tàu đề nghị Nhà nước có cách hỗ trợ hoặc tìm cách chuyển đổi thế nào cho phù hợp với điều kiện hiện nay, nhằm giúp các chủ tàu khắc phục khó khăn để tiếp tục vươn lên.