Cô Nguyễn Thị Thông từng có kinh nghiệm 35 năm làm giáo viên và cán bộ quản lý tại một số trường tiểu học, trung học ở huyện Hậu Lộc. Sau khi nghỉ hưu, cô Thông vẫn đau đáu với nghiệp “trồng người” và mong muốn cho trẻ em nghèo, những người chưa biết chữ ở trong xã Ngư Lộc có cơ hội học hành. Nghĩ là làm, cô Thông đã mượn căn phòng nhỏ bỏ trống tại UBND xã Ngư Lộc để mở lớp xóa “mù” chữ và phổ cập tiểu học miễn phí. Những ngày đầu hoạt động, lớp học chỉ có 18 em trong độ tuổi từ 6 đến 15.

Các em theo học lớp tình thương của cô Thông chủ yếu là trẻ có hoàn cảnh khó khăn và trẻ khuyết tật. Nhiều lần đứng lớp, cô Thông đã chứng kiến học sinh lả đi vì đói, người run lên bần bật. Một lần, cô Thông phải cõng một học sinh trên vai chạy hàng cây số đến trạm y tế xã cấp cứu. Với vai trò Chủ tịch Hội Khuyến học xã Ngư Lộc, cô Thông đã cùng các ban, ngành, đoàn thể vận động gây Quỹ Khuyến học của xã được hơn 2 tỷ đồng.

Tiếng lành đồn xa, cô Thông đã giúp nhiều trẻ em nghèo ở xã Ngư Lộc thoát “mù” chữ và có được việc làm. Các cô, chú trong xã do trước đây chưa được đi học cũng tìm đến cô Thông nhờ dạy chữ, có người 30 tuổi, có người ngoài 80 tuổi. Bác Triệu Thị Hoa, 60 tuổi chia sẻ: “Có nằm mơ tôi cũng không nghĩ bằng tuổi này rồi còn được đi học. Ngày đầu tiên đi học về vui quá không ăn được cơm, lại nói vui với các con, cháu  “hôm nay mẹ ăn chữ của cô Thông no rồi”. Bây giờ tôi có thể đọc khẩu hiệu của thôn, cũng biết ký tên mỗi lần đi khám bệnh”.

Ở lớp học của cô Thông, người biết nhiều chữ dạy cho người biết ít, người biết ít dạy cho người chưa biết gì để cùng giúp nhau tiến bộ. Mọi người tranh thủ học buổi tối, vì ban ngày nam thì ra khơi, nữ bận bán cá. Có trường hợp cả gia đình đi học lớp tình thương của cô Thông: Con học buổi chiều, bố mẹ học buổi tối. Hơn 10 năm qua, cô Thông đã xóa mù chữ cho hơn 60% dân số chưa biết chữ trong xã Ngư Lộc. Cô Trần Thị Duôn, phụ huynh em Nguyễn Văn Dương cho biết: "Cô Thông được cả làng yêu, xã quý. Em Dương chậm phát triển từ nhỏ nhưng nhờ cô Thông nay cháu biết tính toán và viết chữ khiến tôi mừng lắm”.

Với những đóng góp cho sự nghiệp “trồng người”, cô Nguyễn Thị Thông đã được phong tặng danh hiệu Nhà giáo ưu tú. Đặc biệt năm 2014, cô Thông nhận được thư khen của Chủ tịch nước vì không quản ngại khó khăn để mở lớp học xóa “mù” chữ và phổ cập tiểu học miễn phí. Khi được hỏi về những dự định sắp tới, cô Thông cho biết: “Tôi mong sẽ có thêm nhiều lớp học phổ cập tình nguyện ra đời để những người có hoàn cảnh khó khăn được học hành”.

Bài và ảnh: HOÀNG HỒNG