Như vậy là đã nửa năm trôi qua, kể từ ngày bão số 6 đổ bộ vào miền Trung. Tuy đây đó vẫn còn dấu tích tàn phá của bão, song nỗ lực khắc phục hậu quả bão của Đảng bộ, chính quyền, nhân dân Đà Nẵng thật đáng ghi nhận. Thành phố biển miền Trung này đã phát huy cao độ truyền thống Anh hùng thời kháng chiến, kiên cường trước thử thách ác liệt của thiên tai, càng vững bước trên đường đổi mới, làm giàu.

Chỉ hơn 3 tiếng đồng hồ trong buổi sáng của một ngày cách đây gần 6 tháng, thành phố Đà Nẵng oằn mình trước sự tàn phá ghê gớm của cơn cuồng phong chưa từng có kể từ 5-6 chục năm nay. Nhà sập, người chết, tàu trôi…Từ đô thị đến nông thôn, từ đồng bằng đến trung du, miền núi đâu đâu cũng xác xơ, tan hoang do bão. Không ít người ví cảnh phố xá, làng quê ở Đà Nẵng sau bão số 6 chẳng khác bị B52 rải thảm hồi chiến tranh. Thật là thiếu sót nếu như trong cảnh hồi sinh mãnh liệt sau bão với hàng chục nghìn ngôi nhà xây khang trang vừa mọc lên trên nền nhà đổ, không nhắc đến tổn thất quá nặng nề do trận cuồng phong tàn khốc ấy gây ra: 32 người chết, mất tích, 61 người bị thương, 14.138 ngôi nhà sập hoàn toàn; hơn 100 nghìn ngôi nhà bị sập một phần, tốc mái; hàng trăm trường học, trạm y tế, công sở sập, tốc mái; 330 tàu đánh cá chìm, hư hỏng; hệ thống điện, điện thoại, tê liệt hoàn toàn… Thiệt hại về tài sản lên đến con số 5.290 tỷ đồng. Đây có thể ví là những vết cắt đau đớn khắc sâu trong tâm khảm của những người dân Đà Nẵng. Có thể nói, chưa bao giờ người dân Đà Nẵng gánh chịu sự thiệt hại do thiên tai nặng nề, trên diện rộng như vậy và chưa bao giờ nghị lực trong khắc phục hậu quả thiên tai của người miền Trung nói chung và Đà Nẵng nói riêng được phát huy cao độ như vậy.

Thực ra, ngay trước khi bão đổ bộ vào đất liền, chính quyền các cấp, các cơ quan chức năng ở Đà Nẵng đã làm nên kỳ tích hiếm có. Chỉ trong vòng 1 ngày đã di dời 10.257 hộ dân với 39.666 nhân khẩu tại các vùng nguy hiểm đến nơi an toàn, cẩu kéo hàng trăm tàu thuyền lên bờ, chằng chống hàng nghìn nhà cửa, kho tàng… Trong khi bão đang hoành hành, hàng trăm cán bộ, chiến sĩ thuộc LLVT đã xông pha giữa bão tố cứu sống nhiều người. Khi bão vừa tan, chính quyền các cấp, các ngành và người dân ở Đà Nẵng đã khẩn trương bắt tay vào khắc phục hậu quả. Ai cũng chung tay khắc phục hậu quả tàn phá của bão. Chỉ tính riêng việc thu dọn 45 nghìn tấn rác thải đường phố, trong vòng hai tuần đã là kỳ tích rất đáng tự hào. Hoặc như hàng trăm cột điện trung hạ thế gãy đổ ngổn ngang, chỉ sau gần một tuần điện đã sáng bừng mọi ngõ phố, làng quê là nỗ lực rất đáng ghi nhận…

Huyện Hòa Vang có 2.627 ngôi nhà sập hoàn toàn, hàng trăm trường học, trạm xá hư hỏng nặng… Thiệt hại nặng nề là vậy, thế mà chỉ 5-6 tháng sau bão, về các làng quê của huyện thuần nông này ai cũng ngỡ ngàng trước sự hồi sinh. Ít nhất có 80 % số nhà sập hoàn toàn đã xây lại khang trang bề thế, 100 % nhà sập một phần, tốc mái đã được khôi phục xong. Dấu tích của bão có chăng là một số nhà sập hoàn toàn đang chờ kinh phí xây lại, những gia đình này đang ở trong nhà tạm, hoặc chuyển đi nơi khác. Thôn Quan Nam 2, xã Hoà Liên, trong số 183 ngôi nhà có hơn một nửa bị sập, tốc mái hoàn toàn. Thế nhưng, như có phép màu, chỉ gần tháng sau, thôn kiên cường bất khuất trong đấu tranh cách mạng này đã hồi sinh gần như toàn bộ. Những vật liệu từ ngôi nhà đổ, người dân tận dụng triệt để, cộng thêm nguồn hỗ trợ kịp thời, hiệu quả từ thành phố và các cơ quan, ban, ngành và bà con cả nước, những ngôi nhà mới cứ thế mọc lên.

Không giấu nổi niềm vui khi có ngôi nhà bề thế hơn ngôi nhà trước bão, anh Trần Văn Xuân trú tổ 3 thôQuan Nam 2, tâm sự: "Sau bão nhiều ngày, trạng thái tâm lý của nhân dân vẫn chưa ổn định. May nhà sập mà người an toàn. Sau khi được thành phố hỗ trợ 15 triệu đồng, tôi dồn hết vốn liếng tích luỹ bấy lâu hơn 10 triệu đồng, vay mượn thêm 15 triệu đồng nữa, xây nhà khang trang hơn nhà trước rất nhiều. Hiện tại tuy có khó khăn, song tôi yên tâm bởi có nhà cửa đàng hoàng". Tương tự anh Xuân, chị Võ Thị Tỉnh, trú tại thôn Quan Nam 4, rất phấn khởi khi ngôi nhà mới trị giá gần 30 triệu đồng đã mọc lên trên nền ngôi nhà tình thương bị đổ do bão. Chị cho biết: Nếu không có sự giúp đỡ kịp thời hiệu quả của trên, chưa biết lúc nào gia đình mới có nhà ở. Sau bão, thanh niên địa phương đến giúp đỡ thu dọn, rồi thành phố hỗ trợ tiền, các đoàn cứu trợ ủng hộ quà. Nay có nhà kiên cố khang trang, chị rất yên tâm làm ăn.

Ba yếu tố cơ bản giúp Đà Nẵng nhanh chóng khắc phục hậu quả bão số 6. Một là, nội lực của mỗi nhà được phát huy hơn bao giờ hết. Ai cũng dồn hết khả năng vốn liếng cho việc khắc phục hậu quả với mục tiêu nhanh chóng ổn định đời sống. Hai là, sự hỗ trợ kịp thời hiệu quả từ thành phố, sự chỉ đạo sâu sát của Đảng, chính quyền các cấp trong thực hiện nhiệm vụ quan trọng này. Ngay khi bão tan, UBND thành phố Đà Nẵng đã chỉ đạo việc khảo sát thiệt hại và quyết định hỗ trợ nhà bị sập 5 triệu đồng, nhà tốc mái 1-2 triệu đồng, riêng đối tượng chính sách, hộ nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số từ 10 đến 15 triệu đồng; dành phần lớn kinh phí hỗ trợ cho các ngành trọng điểm như y tế , giáo dục…Hiện, 100% hộ có nhà bị sập hoàn toàn đã nhận đủ số tiền này. Tuy không nhiều song nguồn hỗ trợ này cũng giúp các hộ có nhà sập, tốc mái có thêm điều kiện trong khắc phục hậu quả. Ba là, sự cảm thông, chia sẻ với nguồn hỗ trợ vật chất không nhỏ của các cơ quan, ban, ngành và bà con cả nước cho nhân dân Đà Nẵng. Tính đến cuối năm 2006, thành phố Đà Nẵng đã tiếp nhận hơn 53 tỷ đồng từ Trung ương và các tổ chức, nhà hảo tâm trong cả nước. Riêng thành phố đã trích ngân sách hỗ trợ gần 60 tỷ đồng cho việc khắc phục hậu quả bão. Nhờ vậy, chỉ sau thời gian ngắn, việc học hành, khám, chữa bệnh đã trở lại bình thường, tỷ lệ nhà dân bị hư hỏng khắc phục đạt cao, không có trường hợp nào lâm vào hoàn cảnh khốn khó.

Tuy nhiên, bên những nỗ lực đáng ghi nhận, hậu quả bão vẫn khá nặng nề ở một số địa phương. Trong đó, đáng kể nhất là khoảng 20% số hộ có nhà bị sập hoàn toàn chưa thể xây dựng lại. Số tiền 5 triệu đồng quá ít để xây ngôi nhà vốn đầu tư vài ba chục triệu đồng. Trong lúc các hộ này, trước bão đã là các hộ rất khó khăn. Hộ bà Nguyễn Thị Khung, trú tại thôn Đại La, xã Hoà Sơn (Hoà Vang) là một trong số đó. Sau bão, bà được hỗ trợ 10 tấm tôn kẽm đủ lợp kín mái nhà tạm, tương đương 5 triệu đồng. Nay, thay ngôi nhà tạm ấy là điều không thể nếu không có sự hỗ trợ từ trên và cộng đồng. Hoặc như hộ bà Nguyễn Thị Loan, trú tại Phước Hưng, xã Hoà Sơn, 6 tháng trôi qua, ngôi nhà đổ vẫn trống hoác, bốn bức tường vẫn nham nhở gạch vỡ, cả nhà tá túc trong túp lều che tạm bên cạnh. Bà Loan tâm sự: Ngôi nhà trước được huyện xây thuộc diện nhà tình thương nay sập hết. Vừa qua, nhận 5 triệu đồng, song do khó khăn nên chi tiêu gần hết. Với thu nhập nhà nông của xã miền núi này, không biết lúc nào mới có nhà xây để ở.

Không chỉ Hoà Vang mà các quận Cẩm Lệ, Sơn Trà, Liên Chiểu, Ngũ Hành Sơn cũng đang còn chồng chất khó khăn về khắc phục hậu quả bão. Ngay như ở Sơn Trà, hơn 100 hộ vẫn bám trụ chung cư mặc cho nhiều giải pháp đã triển khai buộc họ trả chung cư cho đơn vị chủ quản, song bất thành, bởi họ quá khó khăn, nhà sập hoàn toàn không còn nơi trú ngụ…

Có thể nói Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Đà Nẵng đã làm nên kỳ tích trong khắc phục hậu quả thiên tai, song do thiệt hại quá nặng nề, trên diện rộng nên chưa thể khắc phục xong trong thời gian ngắn. Và như vậy, ngoài nội lực của thành phố, sự hỗ trợ của Trung ương, các doanh nghiệp đang ăn nên làm ra và bà con cả nước là vô cùng cần thiết.

NGUYỄN CẦU và LÂM QUÝ