Còn hơn chục cây số mới đến thôn Yên Nhân (xã Tiền Phong, huyện Mê Linh, tỉnh Vĩnh Phúc) nhưng khi chúng tôi hỏi thăm về anh Vũ Thanh Hải thì ai cũng biết khá tận tường. Anh Hải được mọi người biết đến không chỉ vì những việc mà người trưởng thôn này đã làm cho dân, cho xã mà còn vì nỗi oan ức của một người cộng sản mà bấy lâu nay dư luận vẫn dõi theo.

Chân dung một trưởng thôn

Anh Vũ Thanh Hải sinh ra và lớn lên ở xã Tiền Phong, huyện Mê Linh, tỉnh Vĩnh Phúc. Năm 1971, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của dân tộc ta ở vào thời kỳ gay go, quyết liệt anh tình nguyện lên đường nhập ngũ. Được Quân đội giáo dục, rèn luyện, chiến đấu trong đội hình Binh chủng Tăng - Thiết giáp, Vũ Thanh Hải trở thành một sĩ quan, một đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam. Quá trình phục vụ tại ngũ anh đã được tặng thưởng 3 huân chương, huy chương cùng nhiều bằng khen, giấy khen, danh hiệu khác. Do sức khoẻ và điều kiện gia đình, năm 1994, anh được Quân đội cho nghỉ chính sách bệnh binh hạng 2. Mang theo phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, trở về anh Hải luôn tích cực góp phần xây dựng quê hương và được nhân dân tín nhiệm bầu làm Trưởng thôn Yên Nhân. Quá trình công tác tại địa phương anh không bao giờ biết tơ hào, dù đó là cái kim, sợi chỉ của dân. Khi được hỏi ý kiến về người trưởng thôn của mình thì 24 người cao tuổi và 19 cựu chiến binh ở thôn Yên Nhân đều có chung nhận xét: Anh Hải là cán bộ tâm huyết, có trách nhiệm với tập thể, sống chân tình, thẳng thắn, luôn gần gũi giúp đỡ mọi người nên rất được nhân dân tín nhiệm. Tại cuộc bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) xã Tiền Phong nhiệm kỳ 2004-2009, anh Hải là người trúng cử với số phiếu cao nhất. Trò chuyện với vợ và các con anh, nhìn những tấm bằng khen, giấy khen, bằng chứng nhận gia đình văn hoá...treo trang trọng trên tường chúng tôi hiểu gia đình anh thật hạnh phúc.

Thẳng thắn quá hoá bị....khai trừ Đảng

Vẫn với tác phong người lính, anh Hải luôn đấu tranh kiên quyết với những biểu hiện sai trái ở địa phương. Đầu năm 1999, khi biết một số cán bộ chủ chốt của địa phương có hành vi lạm dụng chức quyền làm trái nguyên tắc, chủ trương, chính sách của Đảng và luật pháp Nhà nước, gây phiền nhiễu cho dân, sau nhiều lần đấu tranh không hiệu quả, anh Hải đã có đơn gửi Huyện uỷ, UBND huyện Mê Linh. Nhận được đơn của anh, ngày 7-6-1999, UBND huyện đã thành lập đoàn thanh tra về xã Tiền Phong để xem xét, giải quyết. Theo kết luận số 521/KL.UB của UBND huyện Mê Linh thì hầu hết các nội dung mà anh Hải phản ánh là đúng sự thật. Do những sai phạm không được sửa chữa kịp thời nên Đảng uỷ xã có 5 đồng chí thì 3 người bị kỷ luật. Đặc biệt các ông Phó chủ tịch, Trưởng Công an xã; Phó ban Tài chính xã; Phó ban Địa chính xã đã phải ra hầu toà và cúi đầu thú nhận những hành vi trái pháp luật.

Trong số những cán bộ có sai phạm mà anh Hải đã kiến nghị cấp trên xem xét có ông Hoàng Thế Xuân. Thời gian làm công tác khen thưởng kháng chiến và trưởng khu hành chính 14, xã Tiền Phong, ông Xuân đã có nhiều sai phạm. Thông báo số 05/TB-UB ngày 14-1-2000 của UBND huyện Mê Linh đã chỉ rõ 5 điểm sai phạm ông Xuân....000 dheo tho Thứ nhất: Việc ông Hoàng Thế Xuân thu của mỗi công dân làm hồ sơ đề nghị khen thưởng thành tích kháng chiến là 20.000 đồng/người... qua kiểm tra xác minh là có thật. Đây là việc làm sai nguyên tắc và quy định của Nhà nước. UBND huyện yêu cầu ông Xuân phải thu hồi và hoàn trả lại các đối tượng. Thứ hai: Về việc ông Xuân khi làm trưởng khu hành chính 14 đã thu 2,2 tấn thóc quỹ phòng, chống thiên tai 2 năm 1993-1994 nhưng đã không nộp cho UBND xã để nộp vào ngân sách của huyện mà tự ý sử dụng là sai nguyên tắc, trái thẩm quyền. UBND huyện đã yêu cầu ông Xuân phải thu nộp về ngân sách huyện. Thứ ba: Việc ông Xuân sử dụng số tiền mà Nhà nước miễn giảm thuế do thiên tai cho nhân dân vụ mùa năm 1993 vào việc làm đường dân sinh là trái pháp luật, ảnh hưởng lớn đến uy tín của Đảng, Nhà nước với nhân dân. UBND huyện yêu cầu ông Hoàng Thế Xuân có trách nhiệm thu hồi, hoàn trả lại cho dân. Thứ tư: Việc ông Xuân thu nghĩa vụ công ích từ năm 1992 đến vụ xuân năm 1994 thừa 646 kg thóc (do thu cao quá mức quy định của Nhà nước) là sai nguyên tắc, trái pháp luật. UBND huyện yêu cầu ông Xuân phải thu hồi và hoàn trả cho dân. Thứ năm: Khi làm trưởng khu 14 ông Xuân đã sử dụng 6,7 tấn thóc của HTX nông nghiệp Tiền Phong để làm một số việc của khu là sai nguyên tắc. UBND huyện yêu cầu ông Xuân phải thu hồi và thanh toán hoàn trả cho HTX nông nghiệp Tiền Phong. Trong các quyết định, thông báo UBND huyện Mê Linh quy định rất rõ mốc thời gian thực hiện việc thu hồi, giải quyết những sai phạm trên. Từ kết luận thanh tra, Thông báo số 05/TB-UB của UBND huyện cũng yêu cầu: "Chủ tịch UBND xã Tiền Phong phải trực tiếp chỉ đạo và tổ chức thực hiện, giải quyết dứt điểm các kết luận...”. Thế nhưng qua tìm hiểu trực tiếp của chúng tôi thì cho đến nay đã hơn 7 năm nhưng hầu hết các nội dung trên vẫn chưa được giải quyết.

Chỉ vì dũng cảm dám nói ra sự thật mà anh Vũ Thanh Hải đã bị một số cán bộ chủ chốt trong Đảng uỷ xã Tiền Phong "khép tội" là gây mất đoàn kết nội bộ. Để rồi bước tiếp theo họ kiên quyết loại anh ra khỏi Đảng mà dù chi bộ - nơi đảng viên Hải sinh hoạt không nhất trí?

Trên bảo... dưới không nghe?

Với tấm lòng của một người cộng sản chân chính, một lòng một dạ theo Đảng đến cùng, trước oan ức trên, anh Hải đã đi gõ cửa nhiều nơi, gửi đơn khiếu nại đến nhiều cấp. Tâm nguyện của cựu chiến binh Vũ Thanh Hải không có gì khác là giải toả nỗi oan để được trở lại hàng ngũ của Đảng Công sản Việt Nam. Và đáng mừng là cấp huyện, cấp tỉnh đều ủng hộ anh. Đồng chí Phó bí thư thường trực Huyện uỷ, Hoàng Văn Chức, Tỉnh uỷ viên, Chủ tịch UBND huyện; đồng chí Nguyễn Quốc Hữu, Phó bí thư thường trực Huyện uỷ Mê Linh (Vĩnh Phúc) đã gặp gỡ, động viên, có lời nhắc nhở rất chân tình. Giờ đây anh Hải vẫn còn nhớ như in lời của đồng chí Tỉnh uỷ viên, Chủ tịch UBND huyện:...Tỉnh uỷ viên, Chủ tịch UBND huyện sẽ là người đầu tiên ủng hộ anh!

Đặc biệt hơn, đồng chí Trịnh Đình Dũng, Uỷ viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh uỷ tỉnh Vĩnh Phúc đã gặp các đồng chí Bí thư Đảng uỷ xã, đồng chí Chủ tịch UBND xã và chỉ thị: Trưởng thôn Hải phấn đấu tốt, các anh kết nạp lại vào Đảng Cộng sản Việt Nam... Còn ở cấp huyện thì đồng chí Hoàng Văn Chức, Tỉnh uỷ viên, Phó bí thư Huyện uỷ, Chủ tịch UBND huyện cũng đã gọi anh Vũ Thanh Hải ra phòng Thường trực Đảng uỷ xã và mời đồng chí Bí thư Đảng uỷ xã tới gặp, nói rõ: ...Đồng chí Hải làm tốt, phấn đấu tốt thì tổ chức kết nạp lại vào Đảng... Sau những ý kiến chỉ đạo ấy, Đảng uỷ xã đã giao cho chi bộ xóm Cửa - nơi đồng chí Hải cư trú - phân công đảng viên theo dõi, giúp đỡ để kết nạp vào Đảng. Chi bộ đã phân công hai đồng chí là Trần Văn Láu và Nguyễn Minh Thắng chịu trách nhiệm giúp đỡ quần chúng Hải. Sau một thời gian giúp đỡ, đảng viên Trần Văn Láu và Nguyễn Minh Thắng đều nhận xét: Quần chúng Hải rèn luyện, phấn đấu tốt, đủ điều kiện đề nghị kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Cấp uỷ, Chi bộ xóm Cửa cũng nhận xét: Trong thời gian làm trưởng thôn, quần chúng Hải có phẩm chất đạo đức tốt đẹp, năng động, nhiệt tình công tác, được nhân dân tín nhiệm... và nhất trí đề nghị kết nạp vào Đảng.

Những tưởng chuyện vào Đảng trở lại của anh Hải cơ bản thế là xong. Nhưng không, lúc này Đảng uỷ xã lại bảo: Trình độ lý luận của anh còn hạn chế nên cần phải đi học thêm lớp lý luận nâng cao. Chẳng nề hà, anh Hải tiếp tục theo học lớp lý luận nâng cao. Kết thúc lớp học với tấm bằng loại khá, anh Hải khấp khởi mừng thầm. Lần này chắc chắn Đảng sẽ mở rộng vòng tay đón anh trở lại. Thế nhưng, lại một lần nữa trái tim rực lửa của một con người chỉ biết có Đảng, có dân gặp "gáo nước lạnh". Đảng uỷ xã không kết nạp anh vào Đảng với lý do: "Trình độ văn hoá của anh mới chỉ là 9/10...". Điều này là hoàn toàn trái với quy định của Điều lệ Đảng.

Thời gian anh Vũ Thanh Hải bị khai trừ ra khỏi đảng đến nay đã hơn 8 năm. Mặc dù vậy, anh không nản lòng vẫn toàn tâm, toàn lực phục vụ nhân dân. Tuy không phải là đảng viên nhưng đã 2 khoá liên tục anh vẫn được bà con tín nhiệm bầu là trưởng thôn Yên Nhân. Đây là thôn lớn vào diện nhất xã với 1200 hộ, hơn 5000 nhân khẩu cư trú ở 8 xóm và tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp nhưng anh Hải vẫn lo toan trọn vẹn mọi bề. Các chỉ tiêu kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh thôn Yên Nhân đều hoàn thành tốt, nhiều nhiệm vụ hoàn thành xuất sắc. Trước sự đổi mới của quê hương, cựu chiến binh, trưởng thôn Vũ Thanh Hải rất vui. Nhưng trong anh vẫn cánh cánh một nỗi niềm, vẫn khao khát đợi chờ vòng tay rộng mở của Đảng. Nghe chuyện của Vũ Thanh Hải dư luận đặt nhiều câu hỏi: Chẳng lẽ vì dũng cảm đấu tranh chống tiêu cực mà lại phải "gánh chịu hậu quả"? Chẳng lẽ một quần chúng tốt một lòng, một dạ với Đảng mà cấp uỷ cơ sở nỡ... ngoảnh mặt làm ngơ? Tạm biệt Yên Nhân, chúng tôi nghe câu hỏi từ những người dân: Bao lâu nữa anh Hải mới được trở lại hàng ngũ của Đảng? Chúng tôi xin nhường câu trả lời cho những người lãnh đạo sáng suốt ở các cấp của tỉnh Vĩnh Phúc.

Phùng Kim Lân và Ngô Anh Thu