Đồn biên phòng 722 nằm ở ngã ba sông Cái Lớn và Cái Bé, thuộc xã Tây Yên, huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang, nơi mở hướng ra cửa biển Rạch Dài. Ngược vào lòng sông Cái Lớn là những xóm chài sầm uất, trù phú, cảng cá Tắc Cậu lớn nhất nước… Đứng từ bên sông nhìn qua, nếu là ngày mưa giăng giăng rơi, khó có thể nhìn đâu là bờ. Ngày nắng sáng, mặt nước mênh mông xa rộng. Muốn qua miệt An Biên, chiếc vỏ lãi phải vượt sóng hơn 3km. Những ngày mưa bão như thế này, qua sông, đầy rủi ro bởi gió và sóng, có nhiều vụ chìm, lật xuồng xảy ra giữa dòng nước xiết… Những cán bộ, chiến sĩ Đồn biên phòng 722 từ lâu đã trở thành những “hiệp sĩ” cứu người nơi cửa biển. Chuyện về các anh cứ nối dài về những vụ cứu nạn, cứu hộ, những căn nhà mới xây, những con bò vừa giao khoán cho dân nghèo, gia đình chính sách. Ai một lần qua sông, chắc hẳn nhớ mãi không quên…

Ảnh minh họa

Cuối tháng 8, đang là mùa mưa bão, áp thấp nhiệt đới kéo dài. Biển động. Trời lúc nào cũng âm u và mưa. Tàu bè đậu san sát cửa sông. Qua Đồn biên phòng 722, chúng tôi đi vỏ lãi vượt cửa biển. Vỏ lãi vốn mong manh, chòng chành trên sóng. Tôi nghe nói ở cửa biển này có nhiều điểm “Tùng ong” nhưng thực tình tôi cũng không hiểu được hai từ này. Lúc qua Đồn, tôi gặp đại úy Đặng Hoàng Môn, Đồn phó quân sự là hỏi ngay: “Tùng ong” là gì vậy anh? Anh Môn cho biết: Đó là những điểm nước cuộn xoáy giữa cửa biển Rạch Dài. Mỗi lúc mưa lớn, kèm gió, quanh các điểm “Tùng ong” có những con sóng cao chừng nửa mét. Nên từ xưa tới nay, quanh điểm “Tùng ong” đã xảy ra nhiều vụ tai nạn đường thủy, gieo bao nỗi đau cho người dân. Nhất là những ngày mưa bão, cường suất dòng chảy từ sông đổ ra biển mạnh, điểm “Tùng ong” xuất hiện càng nhiều. Các xuồng, ghe nhỏ qua sông dễ bị cuốn lật chìm. Đã từ lâu, cán bộ, chiến sĩ Đồn biên phòng 722 đã trở thành lực lượng cứu nạn, cứu hộ cả khu vực này. Bất cứ vụ lật xuồng nào cũng được bà con cấp báo cho Đồn.

Trong số cán bộ, chiến sĩ của Đồn biên phòng 722, thượng úy Thạch Xuân Sơn, 38 tuổi, được xem như là “kình ngư” nơi cửa biển, được nhắc đến trong lòng dân nhiều nhất nhờ đã nhiều lần trực tiếp tham gia cứu hộ, cứu nạn, trục vớt xuồng ghe. Gần đây nhất, ngày 29 tháng 7 năm 2006, khi áp thấp nhiệt đới và bão ảnh hưởng khắp vùng biển Đông, tàu bè đều ngưng hoạt động. Hôm ấy, đang trong ca trực ở trạm kiểm soát biên phòng Rạch Dài, người dân đi qua báo cho anh có 1 chiếc xuồng bị lật chìm cách trạm hơn 1,5km. Lập tức, anh Sơn cùng 2 chiến sĩ mượn một chiếc vỏ lãi của người dân lao vút ra cửa biển khi trời còn mưa tầm tã, phủ một màu bạc âm u. Gió thổi ầm ào. Trời đang trưa. Khi chiếc vỏ lãi đến khu vực xuồng gặp nạn, lúc này, 3 người dân đang kiệt sức cố vùng vẫy trên mặt nước, đó là anh Tính và vợ, em vợ của anh Tính, nhà ở gần Đồn. Anh Sơn nhanh chóng lao xuống nước, đỡ từng người lên vỏ lãi, sau đó ngâm mình dưới nước hơn 3 giờ đồng hồ để vớt hết các vật dụng, đồ đạc gia đình bị rơi xuống nước, tổ chức trục vớt xuồng kéo về Đồn. Cuốn trong dòng nước xiết cứu dân, chân anh Sơn đã bị đuôi máy của xuồng đánh mạnh vào, đứt một vệt dài, máu đỏ loang mặt sông. Đưa hết người bị nạn vào bờ, anh mới chịu để đồng đội đưa đi cấp cứu ở Bệnh xá Bộ chỉ huy Biên phòng Kiên Giang. Hôm tôi ghé thăm gia đình anh Tính, vợ anh Tính kể lại câu chuyện, xúc động đến rơi nước mắt. Chị nói, may mà có cán bộ, chiến sĩ biên phòng cứu nạn, không thì căn nhà này bây giờ đã vắng tanh rồi. Các anh đã đem lại sự sống lần thứ 2 cho cả gia đình tôi.

Nhưng chuyện cứu người gặp nạn giữa biển, trên sông đã trở thành quen thuộc với anh Sơn và cán bộ, chiến sĩ ở Đồn. Riêng anh Sơn, từ lúc về công tác ở Đồn biên phòng 722 đến nay đã gần 15 năm, là trạm trưởng trạm kiểm soát biên phòng Rạch Dài, đã trực tiếp cứu gần 20 vụ lật xuồng, cứu sống hàng chục người.

Những ngày ở đồn, tôi được kể một chuyện ấn tượng về cứu nạn của anh Sơn cách đây không lâu. Vào một buổi sáng, một người đàn ông Khơ-me tên là Danh Sên, quê ở huyện Giồng Riềng (Kiên Giang) đang mò hến ven biển thì bất ngờ xuồng bị lật chìm. Do quá nghèo nên ông Danh Sên cứ đứng mãi nơi xuồng chìm vì nếu không vớt được xuồng thì ông sẽ không còn phương tiện để kiếm sống. Do ngâm mình quá lâu trong nước, người ông Danh Sên tím ngắt vì lạnh. Lúc này có người dân báo cho anh Sơn. Anh lập tức cùng 3 chiến sĩ ra nơi xuồng bị chìm. Lúc này đã 9 giờ sáng. Anh đã thuyết phục Danh Sên và hứa sẽ vớt bằng được xuồng lên. Danh Sên nghe lời và để anh Sơn dìu vào bờ. Do vị trí chiếc xuồng lật bị mất dấu vì sóng đánh trôi, rất khó xác định vị trí. Anh Sơn đã cùng đồng đội khoanh vùng hơn 1km vuông và lặn sâu xuống đáy để mò. Mãi đến giữa trưa, vị trí chiếc xuồng vẫn không xác định được. Anh em tạm nghỉ và ăn bữa trưa bằng bánh mỳ rồi tiếp tục lặn mò tiếp.

Mãi đến 7 giờ tối cùng ngày, anh Sơn và đồng đội mới vớt được xuồng và kéo về Đồn. Danh Sên được cán bộ, chiến sĩ của Đồn cho quần áo mặc, ở lại mấy ngày cho lại sức và cho một số ít tiền về quê. Sau đó, nhắn tin cho người nhà xuống đem xuồng về. Chia tay cán bộ, chiến sĩ của Đồn, Danh Sên rưng rưng nước mắt vì cảm động nhưng không nói được lời nào. Với thành tích và sự năng nổ, nhiệt tình, anh Sơn là người đã từng 5 năm liền giành được danh hiệu thi đua quyết thắng, được Bộ Chỉ huy Biên phòng, UBND tỉnh Kiên Giang khen thưởng đột xuất về thành tích cứu nạn cứu hộ, chống buôn lậu, vinh dự được ra dự Hội nghị tuyên dương điển hình, báo công tại Thủ đô Hà Nội.

Đời sống cán bộ, chiến sĩ còn khó khăn, nhưng Đồn biên phòng 722 là đơn vị đi đầu trong số các đồn biên phòng thuộc Bộ đội biên phòng Kiên Giang trong công tác vận động quần chúng, giúp dân xóa đói giảm nghèo, triển khai nhanh, thực hiện tốt các chương trình, đề án xóa đói giảm nghèo của Bộ chỉ huy Biên phòng Kiên Giang đề ra.

Bà Huỳnh Thị Son và 2 con bò được mua từ Đề án hỗ trợ chăn nuôi cho nông dân nghèo trên địa bàn biên phòng.

Mới đây, tháng 4-2006, một đề án có ý nghĩa mang tên: “Đề án Hỗ trợ vốn chăn nuôi bò, heo cho nông dân nghèo trên địa bàn biên phòng” đã được Bộ chỉ huy Biên phòng Kiên Giang triển khai thực hiện ở tất cả các địa bàn có đồn biên phòng trực thuộc đứng chân. Sau khi nhận được chỉ đạo và nội dung, chỉ huy Đồn biên phòng 722 đã phối hợp với chính quyền địa phương lựa chọn 2 hộ dân để triển khai đề án cho vay vốn chăn nuôi với lãi suất thấp. Bà Huỳnh Thị Son, một hộ nghèo ở ấp Kinh Dài, xã Tây Yên là một trong 2 hộ được chọn. Đồn đã xuất tiền mua 2 con bò. Tổ chức bàn giao, hướng dẫn kỹ thuật cặn kẽ, tiêm phòng dịch bệnh. Mới được mấy tháng, 2 con bò đã lớn. Hôm tôi được anh Môn dẫn qua nhà bà Son chơi. Lúc này trời đã quá trưa, bà Son vừa dẫn 2 con bò từ đồng về. Bà không khỏi mừng vui khi khoe con bò hay ăn chóng lớn. Chắc ít lâu nữa hai con bò này sẽ sinh sản, sẽ sinh lãi lớn, sẽ trả nợ ngân hàng. Điều quý là các anh ở Đồn biên phòng 722 luôn quan tâm, thăm hỏi. Tôi cảm động lắm.

Ở vùng miệt An Biên, Châu Thành này, vốn là vùng căn cứ cách mạng của ta ở vùng U Minh Thượng, đời sống của người dân còn khó khăn. Đồn biên phòng 722 trải rộng bám nắm địa bàn gồm 6 xã và 2 phường ven biển, chiều dài biên giới biển hơn 35km. Đồn vừa thực hiện nhiệm vụ an ninh chính trị, vừa triển khai nhiều dự án giúp dân. Trong 2 năm 2004 và 2005, Đồn đã phối hợp xây 3 căn nhà đại đoàn kết, 2 căn nhà theo chương trình 134 (dành cho hộ nghèo là người dân tộc) từ nguồn vốn của cấp trên và tiền đóng góp của cán bộ, chiến sĩ; thường xuyên chăm sóc, phụng dưỡng 7 Bà mẹ Việt Nam anh hùng; đảm bảo an toàn cho tàu bè trên biển không xảy ra thiệt hại lớn; từ đầu mùa mưa bão năm nay, cán bộ, chiến sĩ đã kịp thời cứu hộ 3 vụ lật xuồng, cứu sống 14 người thoát chết.

Địa bàn rộng, biên chế ít, nhiệm vụ nặng nề nên kế hoạch, công việc được chỉ huy Đồn sắp xếp bố trí rất chặt chẽ, khoa học. Hôm tôi có mặt ở Đồn, ngoài một số cán bộ, chiến sĩ trực ở Đồn, còn lại đều tỏa về các xã, bám nắm địa bàn thực hiện nhiệm vụ. Đại úy Đặng Hoàng Môn nói, từng cán bộ, chiến sĩ của Đồn luôn nắm vững phương châm “bám nắm địa bàn, làm để dân tin”. Dân đã tin thì các công tác tuyên truyền, vận động quần chúng đạt hiệu quả cao, những điểm nóng dễ được “hạ nhiệt”, giải quyết; nhiệm vụ được hoàn thành… Đồn đứng chân nơi cửa biển có tàu bè qua lại lớn nhất nước, mỗi tuần có hơn 200 tàu cá ra khơi, nên công tác kiểm tra an toàn luôn phải thực hiện nghiêm ngặt. Mùa mưa bão luôn đặt ra những nhiệm vụ nặng nề nhất. Tổ chức trực 24/24, kiểm tra, quản lý tàu bè qua lại, theo dõi diễn biến của thời tiết qua truyền hình, phát thanh, công điện, chỉ đạo của cấp trên để kịp thời triển khai các phương án phòng, chống.

Chúng tôi qua sông, ngược sâu vào dòng Cái Lớn để về thị xã Rạch Giá. Khi bắt đầu từ cầu tàu của trạm kiểm soát biên phòng Cây Dương bước xuống xuồng để qua sông, với kinh nghiệm sẵn có, thượng úy Thạch Xuân Sơn nói với tôi, trời thế này không qua được đâu! Mây đen đã kéo đầy trời, con sóng đã lăn tăn sợi bạc, mưa giông ít phút nữa là đổ xuống rồi. Chúng tôi đành nán lại về sau cơn mưa. Quả thật, chỉ vài phút là mưa tầm tã, giông gió đầy trời. Mưa tạnh, chiếc vỏ lãi xé nước vượt sông. Đi ra giữa dòng, anh Sơn chỉ tay ra giữa dòng nói với tôi:

- Điểm “Tùng ong” đó, nhiều nơi lắm, ở giữa dòng sông dữ này!

Tôi dõi mắt về hướng tay anh chỉ, nước đang cuộn xoáy những vòng ghê rợn, như miệng vực thủy thần, trong tôi thầm nghĩ, mùa biển động, giông bão vẫn còn, các anh vẫn căng mắt dõi nhìn vào cơn mưa, tai lắng nghe trong cơn mưa, trực 24/24 giờ hàng ngày để kịp thời ứng cứu người dân gặp nạn. Tây Yên, mùa con sóng dữ chưa hẳn đã đi qua…

Bài, ảnh: ĐẶNG TRUNG KIÊN