Máy bay trực thăng của bộ đội không quân tham gia TKCN

Sáng sớm 4-7, vùng biển TP Vũng Tàu dậy sóng. Những cơn gió thổi phần phật, báo hiệu điều kiện khí tượng của cuộc diễn tập phối hợp tìm kiếm cứu nạn (TKCN) hàng không – hàng hải (SAREX-2007) không đơn giản. Trên chiếc tàu Côn Đảo 10 có mặt Bộ trưởng Bộ Giao thông-Vận tải Hồ Nghĩa Dũng và đại diện Ủy ban quốc gia TKCN, Bộ Quốc phòng, Bộ Thủy sản, lãnh đạo UBND tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, Bộ đội biên phòng... Ông Phạm Quý Tiêu, Phó Tổng cục trưởng Hàng không dân dụng cho biết:

- Thường khi xảy ra các vụ tai nạn hàng không, hàng hải, điều kiện thời tiết và địa hình rất phức tạp. Hôm nay biển sóng cấp 6, cấp 7 là một điều kiện để chúng ta luyện tập tốt.

Ngồi trên chiếc tàu Côn Đảo 10, chúng tôi bị nghiêng đi nghiêng lại, vì những đợt sóng dâng cao. Mặc sóng, gió, lực lượng tham gia diễn tập gồm các máy bay trực thăng của đơn vị C17 (Đoàn Không quân B70) của Công ty bay Dịch vụ miền Nam; các tàu cứu nạn, tàu đánh cá, tàu của Bộ đội biên phòng tỉnh sẵn sàng nhận lệnh. Ra cách bờ biển 20km, Bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng ra lệnh cuộc diễn tập bắt đầu.

Tình huống đặt ra: Trên bầu trời do Trung tâm quản lý bay khu vực 4 quản lý có một chiếc máy bay quốc tế chở 18 hành khách và tổ bay thông báo xin bay quá cảnh qua nước ta. Máy bay chuẩn bị bay vào đất liền thì cơ trưởng thông báo một động cơ bị hỏng, xin phép được hạ cánh khẩn cấp xuống sân bay Tân Sơn Nhất. Trung tâm quản lý bay Hàng không dân dụng Việt Nam đồng ý cho phép máy bay hạ cánh khẩn cấp, nhưng chiếc máy bay thương mại quốc tế đã mất liên lạc. Lập tức, thông tin này được thông báo tới Giám đốc Cụm cảng Hàng không miền Nam, Tổng cục trưởng Hàng không dân dụng và Bộ trưởng Bộ Giao thông-Vận tải (GT-VT). Bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng lệnh cho Cụm cảng miền Nam nhanh chóng xác định vị trí máy bay khi mất liên lạc để khoanh vùng vị trí máy bay có thể lâm nạn và yêu cầu lực lượng TKCN Hàng hải khu vực 3 chuẩn bị ngay 4 chiếc tàu cứu nạn đi tìm máy bay rơi. Bộ GT-VT cũng báo cáo nhanh với Ủy ban quốc gia TKCN xin hỗ trợ về phương tiện, lực lượng. Ủy ban quốc gia TKCN yêu cầu Bộ Quốc phòng điều ngay một máy bay Mi-17 của Công ty bay Dịch vụ miền Nam đi tìm kiếm trên vùng biển TP Vũng Tàu.

Sau 3 phát pháo hiệu màu xanh, ít phút sau, chúng tôi đã nhìn thấy chiếc máy bay Mi-17 bay tới rồi hạ thấp độ cao cách mặt biển khoảng 200 mét. Nó cần mẫn như muốn vạch từng mét nước để tìm kiếm người bị nạn. Trong liên lạc đối không, chúng tôi nghe được thông báo của cơ trưởng chiếc máy bay Mi-17: “Chúng tôi đã phát hiện một số người đang bơi trên phao tại tọa độ Y, đề nghị đưa máy bay cứu nạn chuyên dụng và tàu hàng hải ra cứu hộ”. Lập tức, đại tá Đỗ Văn Thân, Phó đoàn trưởng đoàn Không quân B70 lệnh cho 2 chiếc máy bay trực thăng cứu hộ chuyên dụng VN SAR-02 do phi công Trần Văn Quang lái chính và VN SAR-04 do phi công Nguyễn Văn Khải lái chính chở các sĩ quan và nhân viên dù bay ra biển.

Thời tiết không thuận lợi cho việc cứu hộ, nhưng hai chiếc máy bay SAR của Không quân đã có mặt ở hiện trường. Tổ lái nhanh chóng phát hiện những người bị nạn đang “chống chọi” với sóng lớn. Hai chiếc máy bay hạ thấp độ cao cách mặt biển hơn 20 mét, thả dây tời cùng nhân viên cứu hộ xuống nước. Các phi công đã tiếp cận chính xác vị trí của người “bị nạn”, giúp họ rời phao và cố định vững chắc vào dây. Chưa đầy 5 phút, hai người “bị nạn” đã được kéo lên máy bay. Những người khác cũng đang bám vào phao cứu sinh để được đưa lên máy bay.

Trên mặt biển, những chiếc tàu cứu hộ của Hàng hải Việt Nam cũng quần đảo tìm kiếm người bị nạn. Dưới sự hướng dẫn của máy bay trực thăng, 3 chiếc tàu cứu hộ đã tìm thấy một số người chơi vơi cùng chiếc phao cứu sinh. Những chiếc xuồng nhỏ cùng nhân viên cứu hộ nhanh chóng được thả xuống biển, tiếp cận, vớt các nạn nhân. Những chiếc tàu đánh cá của ngành thủy sản và tàu của Bộ đội biên phòng cũng tham gia tích cực. Quan sát hoạt động diễn tập TKCN, Bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng nhận xét:

- Bộ đội Không quân thực hiện nhiệm vụ TKCN rất thành thạo. Các tổ lái đã khắc phục điều kiện gió mạnh, điều khiển máy bay chính xác cứu vớt người bị nạn.

Năm 2006, nhiều trận bão lớn đã đổ bộ vào các tỉnh miền Trung, miền Nam. Nhờ triển khai tốt các hoạt động cứu nạn, chúng ta đã hạn chế được nhiều thiệt hại. Trong hoạt động của ngành hàng không, hàng hải khó tránh khỏi những sự cố, tai nạn đáng tiếc xảy ra. Vì thế, việc thường xuyên tổ chức luyện tập các tình huống TKCN như cuộc diễn tập SAREX-2007 là rất cần thiết. Qua cuộc diễn tập này cho thấy, sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng của Bộ Giao thông-Vận tải, Bộ Quốc phòng, Bộ Thủy sản và các địa phương khá nhuần nhuyễn. Việc bay TKCN của bộ đội Không quân, của Công ty bay dịch vụ miền Nam khá chuyên nghiệp. Mỗi địa phương ven biển rất cần một đội TKCN chuyên nghiệp để ứng phó khi có thiên tai và sự cố hàng không, hàng hải xảy ra.

Cuộc diễn tập SAREX-2007 đã thành công tốt đẹp, bảo đảm an toàn tuyệt đối. Theo Trung tướng Nguyễn Đức Soát, Phó chủ tịch thường trực Ủy ban quốc gia TKCN, lực lượng không quân , hải quân, BĐBP… cần tăng cường huấn luyện TKCN, nhất là huấn luyện cứu người trong vùng lũ quét, trôi dạt trên biển, phòng chống cháy rừng và chữa cháy ở những đô thị lớn, nhà cao tầng. Qua cuộc diễn tập này, cần đầu tư mua sắm thêm các phương tiện TKCN, nhất là ở khu vực miền Trung. Công tác huấn luyện, diễn tập TKCN cần được tổ chức thường xuyên hơn, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong mọi tình huống.

Bài và ảnh: LÊ PHI HÙNG