Đường Bạch Đằng chạy dọc bờ sông Hàn

Những con đường chạy dọc hai bờ sông Hàn có lẽ thuộc vào hàng đẹp nhất ở Việt Nam. Một năm sau khi bão tố khốc liệt đổ vào Đà Nẵng, người ta không còn thấy phế tích của một thành phố bị tàn phá thiệt hại “như bị B52 rải thảm”. Sức phục hồi của Đà Nẵng nhanh tới mức ít ai ngờ và trên nữa là lòng tự hào dân tộc, chung tay để xây dựng một thành phố xứng tầm quốc gia.

Buổi tối, chúng tôi đi bộ dọc theo bờ tây sông Hàn, từ trụ sở cơ quan thường trực báo Quân đội nhân dân ở 172 đường 2-9, tới đường Bạch Đằng, đường 3-2 chạy dài, rồi đường Nguyễn Tất Thành, những con đường có sức quyến rũ làm say đắm cả những du khách khó tính nhất. Một khuôn viên rất rộng, sạch và đẹp chạy song song với trục đường tiếp giáp với bờ sông dành cho người đi bộ. Khung cảnh thật thanh bình. Nhiều đôi trai gái tay trong tay sánh bước dọc khuôn viên. Dãy ghế đá thẳng tắp lộ mình trên những thảm cỏ nõn nà. Những hàng ghế ấy phần nhiều dành cho lớp người trung tuổi, các cụ già tựa mình sau những bài tập thể dục rèn luyện sức khỏe.

Ngoài sông, ánh đèn quyện vào sóng nước lấp lánh trải về thượng nguồn. Từng đoàn tàu nối đuôi cập cảng Đà Nẵng. Hình ảnh này cho thấy, dự báo xuất khẩu của thành phố năm 2007 tăng từ 23 đến 24% so với năm 2006 là hoàn toàn có thể thực hiện được. Trong quý 3 và quý 4 sẽ có hàng hoạt dự án được triển khai và đi vào hoạt động. 3 tháng đầu năm 2007, xuất khẩu của Đà Nẵng tăng hơn 21% với những mặt hàng chế biến có giá trị cao với kim ngạch hơn 115 triệu USD. Trung tâm xúc tiến đầu tư thành phố Đà Nẵng cho rằng, triển vọng thu hút vốn đầu tư năm 2007 là rất lớn, nhiều khả năng vượt qua con số 450 triệu USD của năm 2006. Trong đó, dòng chảy FDI đầu tư mới vào các lĩnh vực như du lịch, dịch vụ, dự án bất động sản, sản xuất công nghệ cao từ các tập đoàn kinh tế lớn của Hàn Quốc, Nhật Bản, Hoa Kỳ bắt đầu xuất hiện... Đang có rất nhiều dự án hứa hẹn sự đột phá lớn như xây dựng cảng Liên Chiểu với vốn đầu tư 300 triệu USD; đường cao tốc Đà Nẵng-Dung Quất (Quảng Ngãi), 500 triệu USD; khu công nghiệp Hòa Khương, huyện Hòa Vang, 500 triệu USD...

Lúc này là 20 giờ tối. Quang cảnh những đoàn tàu cập cảng sôi động hơn. Anh bạn đi cùng bảo tôi: “Nếu có tàu trọng tải lớn, cầu Sông Hàn sẽ quay 90 độ để tàu qua được. Tuy nhiên, không phải ai cũng may mắn để được tận mắt chứng kiến sự dịch chuyển đầy cảm xúc này. Dù là người sinh ra và lớn lên ở Đà Nẵng nhưng chính anh cũng chưa một lần được nhìn thấy cầu Sông Hàn quay”. Nghe nói đây cũng là một trong những sự kiện thu hút được rất nhiều sự quan tâm của công chúng. Cầu Sông Hàn, cây cầu to và đẹp vào bậc nhất miền Trung quay 90 độ cho các tàu lớn đi qua là một sự tính toán hợp lý cho hàng trăm năm sau, nhưng nó cũng khẳng định sự tiến bộ vượt bậc về khoa học kỹ thuật cầu đường của người Việt Nam. Cầu Sông Hàn là cây cầu thứ 4 bắc qua sông Hàn. Chẳng còn bao lâu nữa, cầu Thuận Phước, cây cầu thứ 5 bắc qua sông Hàn sẽ hoàn thành. Với tham vọng của một thành phố lớn thì thế vẫn là chưa đủ. Dự án cây cầu thứ 6 nằm vào vị trí giữa cầu Sông Hàn và cầu Nguyễn Văn Trỗi sắp được triển khai.

Sau một khoảng thời gian ngắn trên thang máy, chúng tôi đã đứng trên đỉnh một tòa nhà cao tầng. Từ trên nhìn xuống, ánh đèn thành phố lung linh. Những dòng xe dưới mặt đường như những đoàn kiến phát sáng di chuyển, chi chít, ngoằn nghèo và bất tận. Nhìn ra xa biển thẫm vời vợi mang theo những con sóng, cơn gió tạo thành những âm thành vi vút. Biển Đà Nẵng đẹp, xứng đáng được xếp vào vị trí một trong những bãi biển đẹp nhất thế giới như mới đây một tổ chức quốc tế có tiếng tăm đã xếp hạng. Biển Đà Nẵng cũng có những vị trí thuận lợi nhất về độ sâu và an toàn theo tiêu chuẩn quốc tế để đón những đoàn tàu cỡ lớn cập cảng Tiên Sa. Có lẽ vì thế mà Đà Nẵng đã vươn lên mạnh mẽ để thu hút khách du lịch. Chỉ riêng từ đầu năm tới nay đã có 9 chuyến tàu du lịch biển và hàng nghìn du khách đi theo các con đường khác nhau tới Đà Nẵng. Chúng tôi cảm nhận phương thức tiếp thị du lịch của Đà Nẵng đã có cách đi riêng của mình. Những tour du lịch chú trọng tới nét độc đáo của văn hóa dân tộc là điểm nhấn. Cập cảng Đà Nẵng, khách du lịch đã có thể bước ngay vào Bảo tàng văn hoá Chăm nằm trên đường 9-2 với những hiện vật có hàng nghìn năm tuổi. Giá vé vào bảo tàng dù đắt, 30.000 đồng/ người, nhưng khách nước ngoài vẫn vào tham quan nườm nượp. Những hiện vật, nhìn bề ngoài không có gì quá đặc sắc nhưng đã được các hướng dẫn viên “thổi hồn” vào đó. Họ đã biết khai thác chiều sâu giá trị của những hiện vật ấy. Có lẽ đây là một hướng đi thích hợp cho một nền du lịch non trẻ nhưng đậm đà bản sắc dân tộc của Việt Nam. Năm nay, Đà Nẵng tiếp tục đón những dự án đầu tư lớn vào du lịch như dự án của Indochina captital, Kingdom Hotels Investment và tổ hợp thương mại AST vào khu du lịch ven biển với số vốn hơn 220 triệu USD. Năm 2007 cũng là năm hứa hẹn một lượng khách du lịch kỷ lục đến Đà Nẵng. Tuy nhiên, để thành công trong hướng phát triển du lịch thì còn nhiều việc mà ngành công nghiệp không khói này phải làm. Nhiều chuyên gia đánh giá, ngoại ngữ, mà nhất là tiếng Anh vẫn là điểm yếu mà ngành du lịch Đà Nẵng phải quan tâm. Chính người dân nơi đây cũng thừa nhận, họ thua người dân Quảng Nam, người dân Huế về ngoại ngữ. Ở Hội An hay cố đô Huế, những người bán hàng mỹ nghệ, giày dép, quần áo, đèn lồng đều có thể giao tiếp với khách nước ngoài khi mua hàng, chào mời, tiếp thị và cả việc bắt chuyện với du khách trên đường phố. Một văn hoá giao tiếp thân thiện hơn vẫn là điều người Đà Nẵng thiếu. Và đây là việc cần làm ngay nếu như thành phố không muốn bị coi là tụt hậu về giao tiếp khi năm 2007 dự kiến sẽ có 50 chuyến tàu du lịch cập cảng Tiên Sa.

Trước chuyến đi Đà Nẵng, một đồng nghiệp nói với tôi rằng, hãy quan tâm tới cái cách mà thành phố này làm trong cải cách hành chính. Có lẽ ít có địa phương nào, bộ ngành nào lại quan tâm tới cải cách hành chính và làm quyết liệt như Đà Nẵng. Ở thành phố này, các cơ quan, đơn vị phải định kỳ báo cáo với lãnh đạo thành phố về cải cách hành chính. Đó là bước đột phá, đột phá vào chính tư duy để xoá bỏ những thủ tục cố hữu gây phiền hà, một “thành trì” khó phá nhất trong tiến trình hội nhập. Từ khi thực hiện cải cách hành chính theo cơ chế một cửa, Đà Nẵng đã rà soát tất cả các quy định, thủ tục hành chính nhằm phát hiện những bất hợp lý, để kịp thời điều chỉnh, bổ sung tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức và nhân dân làm việc. Những ngày đầu tiên, việc bãi bỏ các quy định không phù hợp, hủy bỏ các lệ phí, các khoản thu biến tướng do các cấp, ngành tự ban hành không đúng thẩm quyền quy định là vô cùng khó khăn. Giờ thì nó đã bắt đầu thành nếp theo một guồng quay không còn những mắt xích lỗi. Ở Đà Nẵng, giờ đây chuyện lãnh đạo thành phố đối thoại trực tiếp, trả lời hoặc giải quyết ngay những vụ việc bức xúc của cán bộ, nhân dân và các tổ chức là chuyện rất bình thường. Thành phố cũng ban hành nhiều quyết định, quy chế về tiếp công dân, trình tự giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo. Hiện, ở tất cả 20 sở, ban, ngành; 7 quận, huyện; 51 xã, phường và một số cơ quan của Trung ương đóng trên địa bàn thành phố đều thực hiện mô hình một cửa tạo thuận lợi cho người dân và các cơ quan, tổ chức khi giải quyết công việc.

Năm 2006 là năm thành phố đón một lượng Việt kiều về quê ăn Tết kỷ lục. Người dân bờ đông cầu Sông Hàn kể lại, chiều cuối năm, rất nhiều người con xa xứ trở về đứng trên cầu Sông Hàn ngắm quê hương. Cảm nhận của họ chính là sự đổi thay tới ngỡ ngàng của quê hương, thay đổi từ con số tăng trưởng hiện thực GDP là 12,2%; thay đổi về cảnh quan với những con đường, những biệt thự, cao ốc mọc lên san sát. Và hơn thế, là sự thay đổi chính phong cách, lề thói của con người. Tất nhiên, với bấy nhiêu đó không có nghĩa thành phố này không còn những khiếm khuyết. Điều dễ nhận thấy nhất là thành phố không có nhiều cây xanh, cái cốt lõi của sự phát triển bền vững, thân thiện với môi trường. Chắc chắn, Đà Nẵng không muốn phải đối mặt với thảm cảnh ô nhiễm khói bụi của một thành phố công nghiệp phát triển với tốc độ nhanh, vì thế không chỉ riêng với những du khách khó tính mà ngay cả với người dân nơi đây họ đang nghĩ tới những hàng cây xanh rợp bóng mát.

Bài và ảnh: NGUYỄN TUẤN