Năm học 2006-2007, Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tỉnh Thừa Thiên-Huế chọn 12/38 trường THPT để tổ chức thí điểm dạy rải môn học giáo dục quốc phòng (GDQP). Mặt khác Sở cũng tăng cường phối hợp với Trung tâm GDQP Đại học Huế thực hiện bồi dưỡng đội ngũ giáo viên giảng dạy bộ môn này. Sở GD&ĐT đang dần chuyển từ hình thức học tập trung, ngắn hạn sang học rải đều trong năm, nhằm bảo đảm chất lượng dạy và học bộ môn GDQP trong học sinh THPT.

Học tập trung có bảo đảm chất lượng?

Tôi có người bạn là giáo viên giảng dạy môn thể dục ở một trường THPT của huyện Phú Lộc. Mặc dù là giáo viên thể dục, nhưng cứ vào đầu năm học, anh lại được nhà trường cử đứng lớp giảng dạy môn GDQP cho học sinh. Tôi hỏi: “Thế có qua lớp bồi dưỡng nào về giảng dạy bộ môn này không?”. Anh bảo: “Có được đào tạo một khóa ngắn hạn để còn kịp về giảng dạy bộ môn khi đội ngũ giáo viên đang thiếu...”. Anh cũng cho biết thêm, là giáo viên kiêm nhiệm, nên công việc giảng dạy bộ môn này còn có phần hạn chế, thiếu hẳn tính chính quy. Thực tế cho thấy, các trường THPT hiện nay mới chỉ có đội ngũ giáo viên GDQP kiêm nhiệm chứ chưa có giáo viên chuyên trách. Hằng năm, ngoài việc sử dụng giáo viên kiêm nhiệm, các trường đều phối hợp với các Ban CHQS các huyện, thành phố Huế thỉnh giảng dạy bộ môn này. Đó cũng là thực trạng chung của việc giảng dạy bộ môn GDQP của các trường THPT ở Thừa Thiên-Huế từ trước đến nay.

Trung tá Võ Thanh Hà, quyền Chỉ huy trưởng Ban CHQS thành phố Huế cho biết: “Với chức năng là cơ quan thường trực về công tác giảng dạy bộ môn GDQP cho các trường THPT ở thành phố Huế, Ban CHQS đã tham mưu cho phòng giáo dục thành phố có kế hoạch giảng dạy môn học vào đầu mỗi năm học, đồng thời, bổ sung kịp thời nguồn giáo viên là sĩ quan quân đội và một số phường, xã đội trưởng có kỹ năng sư phạm tốt, trực tiếp phối hợp với các trường THPT để lên lớp giảng dạy. Trung bình mỗi năm, Ban CHQS thành phố Huế điều động khoảng 50 cán bộ đảm trách nhiệm vụ này. Bên cạnh đó, cơ quan quân sự cũng bảo đảm đầy đủ về trang, thiết bị phục vụ cho môn học này”.

Tiến sĩ Phạm Văn Hùng, Phó giám đốc Sở GD&ĐT cho biết: “GDQP trong học sinh, sinh viên là bộ môn được Bộ GD&ĐT, Hội đồng GDQP tỉnh và các cấp đặc biệt quan tâm. Đã có rất nhiều văn bản mang tính pháp lý, quy định để triển khai thực hiện. Theo hướng dẫn của Bộ GD&ĐT, môn học GDQP được nhà trường áp dụng theo các hình thức: Học rải các nội dung của môn học theo cặp tiết (tổ chức dạy, học như các môn văn hóa khác), học tập trung (đầu hoặc cuối năm học). Dựa vào hướng dẫn trên thì đa số các trường đều tổ chức học tập trung. Bởi vì theo hình thức này, học sinh từng khối sẽ được nhà trường tập trung học vào một giai đoạn nhất định. Cách tổ chức này giúp nhà trường chủ động hơn trong công tác quản lý, bố trí giáo viên giảng dạy và bảo đảm cơ sở vật chất. Tuy nhiên, do dạy học tập trung, nên số lượng học sinh thường đông, chất lượng giảng dạy môn học khó bảo đảm. Các trường tổ chức học tập trung sẽ không thể tiến hành kiểm tra, đánh giá kết quả từng học sinh, mà chủ yếu là để xem xét, đánh giá hạnh kiểm của học sinh. Và nếu như điểm của học tập trung không được đưa vào đánh giá, phân loại học lực, học sinh sẽ không có ý thức học tập.

Theo tiến sĩ Phạm Văn Hùng, năm học 2006-2007 là năm đầu tiên Sở GD&ĐT Thừa Thiên-Huế chọn 12/38 trường THPT trên toàn tỉnh để tổ chức dạy rải đều trong năm với 35 tiết (trước đây chỉ 32 tiết). Sau đó, Sở sẽ tổ chức rút kinh nghiệm và có kế hoạch thực hiện ở những năm tiếp theo. Hình thức học rải trong năm sẽ được căn cứ vào số tiết được Bộ GD&ĐT quy định với bộ môn GDQP để nhà trường bố trí thời gian xen kẽ giữa các môn khác trong quá trình dạy. Hình thức này không những giúp nhà trường quản lý chất lượng dạy, học của từng lớp mà còn đánh giá được kết quả học tập của từng học sinh. Nghĩa là, kết quả môn GDQP được xét để đánh giá, phân loại học lực của học sinh như những môn văn hóa khác.

Năm học này, Sở GD&ĐT đã có những văn bản quy định ràng buộc khá chặt chẽ, bảo đảm việc tổ chức giảng dạy môn GDQP đạt chất lượng. Trước khi vào năm học mới, các trường phải thực hiện đầy đủ kế hoạch học tập với đầy đủ nội dung bài giảng, chương trình, số lượng giáo viên tham gia giảng dạy; điều kiện vật chất phục vụ học tập, mỗi lớp không được quá 100 học sinh… Như vậy, việc học tập bộ môn GDQP đã có những chuyển biến mới và đã mang tính pháp lý cao. Mặc dù hiện nay đang tồn tại cả hai hình thức giảng dạy tập trung và dạy rải đều trong cả năm học, nhưng do có sự quản lý chặt chẽ, kiểm tra thường xuyên, nên chất lượng môn học đã có những chuyển biến rõ nét.

Một yếu tố quan trọng quyết định đến chất lượng giảng dạy môn GDQP là bồi dưỡng và đào tạo đội ngũ giáo viên. Cách đây vài năm, Sở GD&ĐT đã phối hợp với Trung tâm GDQP Đại học Huế tổ chức bồi dưỡng nguồn giáo viên GDQP. Riêng năm 2006, Sở GD&ĐT đã kết hợp bồi dưỡng, đào tạo được một lớp với 46 giáo viên. Nòng cốt của đội ngũ giáo viên GDQP là giáo viên dạy thể chất, giáo viên đã qua quân đội và một số giáo viên đang giảng dạy môn khác. Hiện nay, toàn tỉnh đã có 62 giáo viên GDQP và nếu phối hợp thêm với cơ quan quân sự các cấp thì việc dạy môn GDQP tập trung xem như đã đủ giáo viên. Nhưng nếu học rải đều trong năm thì mỗi trường đòi hỏi phải có ít nhất 2 giáo viên chuyên trách GDQP. Tiến sĩ Phạm Văn Hùng cho biết: “Hiện nay, Trường cao đẳng Sư phạm Huế đang đào tạo các lớp giáo viên thể chất-giáo dục quốc phòng. Số sinh viên này ra trường sẽ bổ sung kịp thời nguồn giáo viên cho bộ môn GDQP. Và đến lúc đó, 100% trường THPT sẽ được tổ chức học rải đều môn GDQP trong năm...”.

Việc giảng dạy bộ môn GDQP cho học sinh ở Thừa Thiên-Huế đã có những chuyển biến quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học. Khi GDQP trở thành môn học chính thức trong hệ thống giáo dục quốc dân thì xây dựng, đào tạo đội ngũ giáo viên, bảo đảm sách giáo khoa, trang thiết bị giảng dạy phải được tổ chức một cách chính quy, thống nhất. Bộ GD&ĐT cần quan tâm hơn nữa về vật chất cho môn GDQP trong hệ thống trường THPT.

Bài và ảnh: THÁI BÌNH