Bác Huỳnh Trưng giới thiệu chiếc hầm bí mật trong nhà.

Khách đến thăm nhà không ai biết có một miệng hầm hình vuông bằng xi măng được gắn rất khéo ngay dưới bàn thờ nhà bác Huỳnh Trưng, phường Khuê Mỹ, quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng.

Từ ánh sáng chiếc đèn pin, chúng tôi bước vào trong hầm. Hầm khá rộng, sạch sẽ, dài hơn 10m, đi lom khom ra đến đầu sân phía trước, từ đó có thể ra luôn mé sông. Trước đây đường hầm làm bằng tôn cong của Mỹ, sau này hư hỏng bác Trưng xây lại bằng bi tròn xi măng cốt thép rất chắc chắn. Suốt 7 năm từ 1968 đến 1975, lúc ít có vài người, lúc nhiều lên cả trung đội, chiếc hầm đã nuôi giấu hàng trăm cán bộ ra vào hoạt động, trong đó có các đồng chí trong Thành ủy Đà Nẵng. Ban đêm, bác Trưng gái thường thắp chiếc đèn con báo hiệu an toàn cho "đằng mình" đi về. Đã nhiều lần bọn địch đến lục soát nhưng chúng chẳng thể nào phát hiện ra dấu vết.

Người dân ở Khuê Mỹ có ý thức lưu lại quá khứ vinh quang cho con cháu bằng việc lập nhà truyền thống (nguyên là một ngôi chùa được các hộ tự nguyện đóng góp sửa lại), sưu tầm rất nhiều ảnh và hiện vật quý miêu tả cuộc đấu tranh của nhân dân địa phương trong 2 cuộc kháng chiến. Trong số 157 hầm và công sự mà các gia đình đã đào nuôi giấu cán bộ cách mạng vẫn còn hàng chục hầm ở nhà ông Huỳnh Trưng, bà Nhiêu, bà Hải được giữ lại và tôn tạo, lập bia di tích. Hơn 10 năm trở lại đây, được sự đầu tư của thành phố Đà Nẵng, Khu di tích lịch sử K20 gồm chùa Khuê Bắc, nhà truyền thống, nhà bia tưởng niệm ghi danh liệt sĩ đã được phục chế, xây mới khá khang trang, trở thành địa chỉ đỏ của nhiều đoàn khách trong và ngoài nước đến tham quan, cắm trại.

Bác Huỳnh Trưng kể rằng, cách đây mấy ngày, nhà bác có đón một đoàn khách người Nhật Bản đã đứng tuổi đến thăm. Họ rất khâm phục khi biết có chiếc hầm bí mật như thế tồn tại ngay trong lòng địch. Những du khách này nói sẽ giới thiệu nhiều người nữa đến đây để chiêm ngưỡng, hiểu thêm về đất nước và con người Việt Nam anh hùng.

Bài và ảnh: HỒNG VÂN