Trực tiếp quan sát một bài lên lớp môn giáo dục quốc phòng-an ninh (QP-AN) của thầy giáo Phan Cảnh Hiền khi huấn luyện khoa mục “đi đều, đứng lại, đổi chân trong khi đi” cho lớp 12A1-Trường THPT dân lập Lê Doãn Nho, huyện Yên Thành (Nghệ An), chúng tôi nhận thấy chất lượng học tập môn học này của học sinh khá tốt, phương pháp lên lớp khoa học.

Sau khi giáo viên giới thiệu xong phần lý thuyết, đội mẫu tiến hành tập theo ba bước (làm nhanh, làm chậm có phân tích và làm tổng hợp). Ở phần luyện tập, các tiểu đội trưởng duy trì và sửa tập với động tác khá chuẩn. Trao đổi với chúng tôi, thầy giáo Phan Hoãn-hiệu trưởng nhà trường cho biết: “Để nâng cao chất lượng môn giáo dục QP-AN, Ban giám hiệu nhà trường rất chú trọng đến công tác xây dựng đội ngũ giáo viên. Nhà trường thường xuyên mời cán bộ Ban CHQS huyện xuống để bồi dưỡng thêm về phương pháp huấn luyện các khoa mục, biện pháp khi duy trì luyện tập để môn học này thực sự có hiệu quả”. Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, sau 2 năm tiến hành phương pháp dạy và học rải chương trình, nhà trường đã tìm ra được hướng đi phù hợp để nâng cao chất lượng môn học.

Mặc dù là trường ra đời sau nhiều trường THPT trên địa bàn, nhưng về bề dày thành tích, đặc biệt chất lượng dạy và học môn giáo dục QP-AN, nhà trường luôn thuộc tốp đứng đầu của huyện. Với vị trí là môn học chính khóa, nhà trường đã liên tục tìm tòi những phương pháp mới để nâng cao chất lượng môn học. Bắt đầu từ năm học 2006-2007, nhà trường đã chuyển đổi môn học sang hình thức học rải, thay vì học tập trung như trước đây. Ban đầu, đội ngũ giáo viên phụ trách môn giáo dục QP-AN không có, phải lấy giáo viên dạy môn thể dục kiêm nhiệm để giảng bài, trong khi đó, trình độ hiểu biết về chuyên ngành quân sự, đặc biệt là khả năng huấn luyện các bài thực hành của đội ngũ giáo viên còn hạn chế. Trước thực trạng trên, nhà trường đã ra nghị quyết chuyên đề bàn về phương pháp, biện pháp nâng cao chất lượng giảng dạy môn học giáo dục QP-AN. Một trong những biện pháp đột phá là quyết định tăng giờ của các giáo viên bộ môn khác để tạo điều kiện về mặt thời gian cho các giáo viên đảm nhiệm dạy bộ môn thể dục được đi học, tập huấn ở Bộ CHQS tỉnh và ở Ban CHQS huyện về chuyên ngành quân sự. Trường cũng thường xuyên liên hệ với các đơn vị quân đội trên địa bàn để tham khảo tài liệu quân sự phục vụ cho công tác nghiên cứu, biên soạn bài giảng. Song song với những biện pháp trên, nhà trường đã xây dựng được một đội mẫu gồm 14 giáo viên để phục vụ cho việc huấn luyện các khoa mục thực hành, giúp cho nội dung môn học mang tính sinh động, trực quan hơn, qua đó học sinh dễ nắm bắt nội dung bài học. Tuy quỹ vốn còn hạn chế, song hằng năm nhà trường luôn trích một khoản kinh phí tương đối lớn để mua sắm quần áo, giày, mũ đồng bộ cho 16 giáo viên đảm nhiệm giảng dạy bộ môn này. Với tổng số 35 giờ học được rải đều trong năm học, ngoài một số nội dung lên lớp chung như tìm hiểu về truyền thống cha ông đánh giặc, Luật Nghĩa vụ quân sự, lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam thì ở các khối lớp thực hiện học theo dạng huấn luyện quân sự chuyên sâu phù hợp với khả năng của từng đối tượng học sinh. Nếu như ở khối 10 chỉ tập trung vào huấn luyện các bài điều lệnh đội ngũ, khối 11 học cấu tạo, tác dụng, cách tháo lắp súng thông thường thì ở khối 12, nhà trường tập trung vào 3 nội dung huấn luyện là bắn súng AK bài 1, ném lựu đạn xa trúng hướng và 5 kỹ thuật cấp cứu thương binh. Với cách đổi mới phù hợp này, chất lượng dạy và học môn giáo dục QP-AN của thầy và trò trường THPT dân lập Lê Doãn Nho đã thực sự mang lại sức sống cho môn học.